Aydın Kenti Örneğinde Hastane Bahçelerinin Evrensel Tasarım Kriterleri Kapsamında Değerlendirilmesi

Öz

Aydın kenti örneğinde belirlenen hastane bahçelerinin, kullanıcı ayrımı gözetmeksizin ‘Herkes İçin Tasarım’ düşüncesine ve kriterlerine uygunluğunu incelemek ve bu belirlenen hastane bahçelerinin erişilebilir kullanıcı ölçütlerine uygunluğunu, belirlenen kriterler çerçevesinde değerlendirmek, çalışmanın amacını oluşturmaktadır. Bu kapsamda, hastane bahçelerinde kullanıcıların karşılaştığı sorunlar belirlenerek, tüm kullanıcıların hastane bahçesindeki kullanım alanlarına erişebilmesine ve bu alanları istedikleri gibi kullanmalarına imkân verecek yaklaşım ve örnekler araştırılmakta ve karşılaşılan sorunlara yönelik çözüm önerileri geliştirilmektedir. Belirlenen hastane bahçelerinde doğrudan inceleme ve gözlemler yapılmış, elde edilen veriler uydu görüntüleri, fotoğraflar, vaziyet planları, konuya ilişkin görseller ile desteklenmiş ve konuyla ilgili literatür taraması yapılıp bu veriler sentezlenmiştir. Evrensel tasarım kriterlerinin uygulandığı alanlar içerisinde toplumun en fazla kullandığı alanlar olan kamusal mekânlar öncelik sıralamasında başlarda olmalıdır. Toplumun her bireyi bu mekânları ihtiyaçları için kullandığı için bu mekânların tüm bireylerin kullanımını kolaylaştıracak biçimde tasarlanması gerekmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Hastane bahçesi
• Eşitlik
• Evrensel tasarım
• Kentsel tasarım
• Peyzaj

Evaluation Of Hospital Gardens From The Perspective of Universal Design Criteria In The Case Of The City Of Aydın

Öz

The aim of the study is to examine the compliance of the hospital gardens determined in the example of the city of Aydın with the idea and criteria of "Design for All" without discrimination of users and to evaluate the compliance of these determined hospital gardens with the accessible user criteria within the framework of the determined criteria. In this context, the problems faced by the users in the hospital gardens are determined, approaches and examples that will allow all users to access the usage areas in the hospital garden and use these areas as they wish are researched and solutions are developed for the problems encountered. Direct examinations and observations were made in the determined hospital gardens and the data obtained; supported by satellite images, photographs, site plans, visuals related to the subject, and literature review was made from written sources and internet sites related to the subject and these data were synthesized. Among the areas where universal design criteria are applied, public spaces which are the areas most used by the society should be at the top of the priority list. Since every member of the society uses these spaces for their needs, these spaces should be designed in a way that facilitates the use of all individuals.

Anahtar Kelimeler

• Hospital garden
• Equity
• Universal design
• Urban design
• Landscape

Kaynakça

1. Akıncı, M. G., (2014). Evrensel Tasarım Yaklaşımı Bayburt Üniversitesi Yerleşkesi Örneği. Okan Üniversitesi İç Mimarlık Bölümü. 17.
2. Aksu, Ö. V., Demirel, Ö. (2012). Hastane Bahçelerinde Peyzaj Tasarımları. Trabzon Kenti Örneği. Kastamonu Üniversitesi Orman Fakültesi Dergisi, 12(2): 236-250.
3. Altay Öztürk, M. (2019). Kamusal mekân olarak sağlık bilimleri üniversitesi Antalya eğitim ve araştırma hastanesi genel mekanlarının evrensel tasarım prensipleri ışığında incelenmesi. Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü. Yüksek lisans tezi, İstanbul.
4. Anonim, (2018a). [https://aydinataturkdh.saglik.gov.tr/]. Erişim Tarihi: 27.04.2020
5. Anonim, (2018b) [https://aydindh.saglik.gov.tr/TR,102606/tarihcemiz.html]. Erişim Tarihi: 27.04.2020.
6. Anonim, (2018c)[https://aydinkdch.saglik.gov.tr/TR,84075/tanitim.html]. Erişim Tarihi: 27.04.2020.
7. Anonim, (2018d). [https://hastane.adu.edu.tr/kurumsal.asp?id=1#kurumsal]. Erişim Tarihi: 27.04.2020.Anonim, 2020b. [https://www.trhastane.com/adnan-menderes-universitesi-uygulama-ve- arastirma- hastanesi-106.html]. Erişim Tarihi: 27.04.2020.
8. Anonim, (2020a.) [https://www.trhastane.com/aydin-ataturk-devlet-hastanesi-742.html]. Erişim Tarihi: 27.04.2020.

9. Arat, Y., Sayar, G.. (2017). İmaj Yapı Tasarımında Evrensel Tasarım İlkelerinin Rolü; Konya Bilim Merkezi Örneği Mühendislik Bilimleri ve Tasarım Dergisi, 5, 145-155.
10. Erkovan, E. (2013). Evrensel Tasarım İlkeleri Kapsamında Bir Kamusal Alan Olarak Akdeniz Üniversitesi Kampüsünün İncelenmesi. Bahçeşehir Üniversitesi, İstanbul.
11. Hacıhasanoğlu, I. (2003). Evrensel tasarım. Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi Mimarlık Fakültesi Dergisi. 2(3). 93-101, İstanbul
12. Hojjatı, S.A., (2019). Evrensel Tasarım Çerçevesinde Bir İnceleme: Trabzon Kaşüstü Kanuni Eğitim ve Araştırma Hastanesi. Karadeniz Teknik Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü. Yüksek Lisans Tezi, Trabzon.
13. Karakaya, B., Kiper, T., (2011). Hastane dış mekân tasarımlarının Edirne ili örneğinde irdelenmesi. Tekirdağ Ziraat Fakültesi Dergisi, 8(2), Tekirdağ.
14. Kavak, M. (2010). Evrensel Tasarım Yaklaşımı Bağlamında Kamusal Mekânlar: Harbiye Kongre Vadisi Örneği. Bahçeşehir Üniversitesi Fen Bilimler Enstitüsü. Yüksek Lisans Tezi, İstanbul.
15. Özdemir, A., Cengiz, M. Ç. (2018). Kullanıcı tercihlerine göre hastane çevresi İyileştirme tasarımı önerisi; ADSM Kıbrıs Şehitleri Polikliniği, Denizli. Bartın Orman Fakültesi Dergisi, 20(3): 388-401, Bartın.
16. Özkurt, Y. S. (2018). Hastane Bahçelerinde Peyzaj Tasarımı: Isparta Şehir Hastanesi Örneği. Süleyman Demirel Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü. Isparta.
17. Presier, F.E.W., Smith K.H. (2011). Unıversal Desıgn Handbook.
18. Sakıcı, Ç., Çelik, S. Kapucu, Ö. (2013). Kastamonu’daki hastane bahçelerinin peyzaj tasarımlarının değerlendirilmesi. SDÜ Orman Fakültesi Dergisi. 14: 64-73.
19. Story, F.M., Mueller. L.J., Mace, L.R. (1998). The Universal Design File.NC State University, The Center for Universal Design.
20. Yılmaz, N., Diktaş O. E. (2018). Eşitlikçi Tasarımın Kent Merkezlerindeki Kamusal Alanlara Yansımasındaki Temel Esaslar. Dokuz Eylül Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, İzmir.