Derleme

Yakın Partner Şiddeti Mağduriyetinde Erken Dönem Uyumsuz Şemalar ve Şema Alanları: Sistematik Derleme

Cilt: 18 Sayı: 3 Erken Görünüm Tarihi: 6 Aralık 2025
PDF İndir
TR EN

Yakın Partner Şiddeti Mağduriyetinde Erken Dönem Uyumsuz Şemalar ve Şema Alanları: Sistematik Derleme

Öz

Güncel sistematik derlemenin amacı, yakın partner şiddeti mağduru olan bireylerdeki ortak erken dönem uyumsuz şemaları ve şema alanlarını araştırmaktır. Bu derleme, erken dönem uyumsuz şemalarla yakın partner şiddeti arasındaki ilişkinin güncel bir katkısını literatüre sunmaktadır. Bu sistematik derleme, Preferred Reporting Items for Systematic Reviews and Meta-Analyses (PRISMA) protokolünün rehberliğinde hazırlanmıştır. Konuyla ilgili araştırma makalelerini bulmak için, PubMed, ProQuest, Scopus ve ScienceDirect veritabanları araştırılmıştır. Dahil etme kriterleri; İngilizce ya da Türkçe yayınlanan, yakın partner şiddeti mağdurlarının şemalarını inceleyen, son on yılda yayımlanan dergi makalelerinden oluşmaktadır. Seçilen makalelerin kalite kontrolü Standard Quality Assessment Criteria for Evaluating Primary Research Papers from a Variety of Fields kullanılarak değerlendirilmiştir. Bu sistematik derleme için, dahil etme ve hariç tutma kriterleri doğrultusunda 11 makale bulunmuştur. Bu derleme sonucunda erken dönem uyumsuz şemaların, olumsuz çocukluk dönemi deneyimleri ve yakın partner şiddeti mağduru olma arasında aracı rolü olduğu bulunmuştur. Çoğunlukla, kopukluk/reddedilme şema alanı ve duygusal yoksunluk, güvensizlik/kötüye kullanılma, terk edilme ve zarar görmeye veya hastalığa karşı savunmasızlık şemaları, yakın partner şiddeti mağduru olma ile anlamlı ilişki içinde bulunmuştur. Çalışmanın önemli sınırlılıkları arasında örneklemlerin çoğunun kadın olması, sadece nicel araştırmalardan oluşması ve sadece Türkçe veya İngilizce dilinde yazılan araştırmalardan oluşmasıdır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Allison CJ, Bartholomew K, Mayseless O, Dutton DG (2008) Love as a battlefield: attachment and relationship dynamics in couples identified for male partner violence. J Fam Issues, 29:125-150.
  2. Atmaca S, Gençöz T (2016) Exploring revictimization process among Turkish women: the role of early maladaptive schemas on the link between child abuse and partner violence. Child Abuse Negl, 52:85–93.
  3. Bakırcı K (2015) İstanbul sözleşmesi. Ankara Barosu Dergisi, 4:133-204.
  4. Bakos DS, Gallo AE, Wainer R (2015) Systematic review of the clinical effectiveness of schema therapy. Contemp Behav Health Care, 1:11-15.
  5. Bandura A, Walters RH (1977) Social Learning Theory. New Jersey, Prentice Hall.
  6. Beckley K (2022) Schema chemistry: an interpersonal framework for making sense of intimate partner violence. J Clin Psychol, 7:38-49.
  7. Borges JL, Dell’Aglio DD (2020) Early maladaptive schemas as predictors symptomatology among victims and non-victims of dating violence. Contextos Clínicos, 13:424–450.
  8. Bosmans G, Braet C, Van Vlierberghe L (2010) Attachment and symptoms of psychopathology: early maladaptive schemas as a cognitive link? Clin Psychol Psychother, 17:374-385.

Ayrıntılar

Birincil Dil

İngilizce

Konular

Klinik Psikoloji

Bölüm

Derleme

Erken Görünüm Tarihi

6 Aralık 2025

Yayımlanma Tarihi

-

Gönderilme Tarihi

17 Nisan 2025

Kabul Tarihi

27 Eylül 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 1970 Cilt: 18 Sayı: 3

Kaynak Göster

JAMA
1.Kaya S, Öztürk B, Akın Sarı B. Early Maladaptive Schemas and Schema Domains in Intimate Partner Violence Victimization: A Systematic Review. Psikiyatride Güncel Yaklaşımlar.;18:790–804.

Creative Commons Lisansı
Psikiyatride Güncel Yaklaşımlar Creative Commons Atıf-Gayriticari-Türetilemez 4.0 Uluslararası Lisansı ile lisanslanmıştır.