Derleme

Fail Tipolojisinden Risk Değerlendirme, Önleme ve Müdahale Programlarına Kadın Cinayetleri

Cilt: 18 Sayı: 2 Erken Görünüm Tarihi: 30 Kasım 2025
PDF İndir
TR EN

Fail Tipolojisinden Risk Değerlendirme, Önleme ve Müdahale Programlarına Kadın Cinayetleri

Öz

Dünya genelinde çok sayıda kadının hayatına mal olan kadın cinayetlerinin büyük bir bölümü, mevcut veya eski eş veya hukuken birlikte yaşayan kişiler olarak tanımlanan yakın partner tarafından işlenmektedir. Yakın partner cinayeti ile ilgili çok sayıda risk faktörü bulunsa da cinayete yönelik en güçlü belirleyiciler; kontrol edici davranışlar sergileme, tehdit, tecavüz, ayrılık ve ateşli silaha sahip olmadır. Kadın cinayeti, bir kavga sonucunda işlenmekte ve sıklıkla aile içi çatışmalar, kıskançlık, intikam, ayrılık ve boşanma bağlamında ortaya çıkmaktadır. Kadınlar psikolojik, ilişkisel, sosyoekonomik ve kendi ailesi ile ilgili faktörler nedeniyle şiddet içeren ilişkide kalmaya, cinayet riskiyle yaşamaya devam etmektedir. Bu riski önlemeye yönelik geliştirilmiş risk değerlendirme araçları Batı’da uzun yıllardır kullanılmaktadır. Süreç daha çok kolluk kuvvetine odaklanma eğiliminde olmasına rağmen, artık acil servis çalışanları da önleme çalışmalarında yüksek etkinlik göstermektedir. Ülkemizdeki kadın cinayeti sayısındaki artış göz önüne alındığında, ulusal düzeyde hem yakın partner şiddeti hem de yakın partner cinayetine yönelik risk faktörlerinin belirlenmesi elzem görünmektedir. Ancak, Türkiye’de bu konuyla ilgili yapılmış çalışma sayısının yok denecek kadar az olması dikkat çekicidir. Yakın partner şiddetiyle ilişkili ölümler hakkındaki veriler ile en iyi mevcut kanıta dayalı programlar ve politikalar birleştirilerek, şiddet riskini artıran tarihsel ve toplumsal faktörler de dahil olmak üzere toplum odaklı çözümler üretilebilir.

Anahtar Kelimeler

Etik Beyan

Çalışma, derleme makale olduğu için Etik Kurul Onay Belgesi bulunmamaktadır.

Kaynakça

  1. Abrunhosa C, de Castro Rodrigues A, Cruz AR, Gonçalves RA, Cunha O (2021) Crimes against women: From violence to homicide. J Interpers Violence, 36:12973-12996.
  2. Adams D (2007) Why do They Kill? Men Who Murder Their Intimate Partners.Nashville, TN, Vanderbilt University Press.
  3. Adinkrah M (2021) When a wife says "No": Wife sexual refusal as a factor in husband-wife homicides in Ghana. J Interpers Violence, 36:1607-1633.
  4. Alliance for HOPE International (2023) Danger Assessment (2019). https://www.allianceforhope.org/family-justice-center-alliance/resources/danger-assessment-2019 (Accessed 22.05.2025).
  5. Alsina E, Browne JL, Gielkens D, Noorman MAJ, de Wit JBF (2023) Interventions to prevent intimate partner violence: A systematic review and meta-analysis. Violence Against Women, 30:953-980.
  6. Altınova A, Kesen NF, Dasbas S (2023) An examination of femicides committed during the divorce process. The Eurasia Proceedings of Educational and Social Sciences, 31:26-37.
  7. Anıt Sayaç (2025) Şiddetten ölen kadınlar için dijital anıt. https://anitsayac.com/ (Accessed 03.08.2025).
  8. Atakay C (2014) Romantik yakın ilişkilerde şiddetin öncülleri. Nesne Psikoloji Dergisi, 2:1-9.

Ayrıntılar

Birincil Dil

İngilizce

Konular

Adli Psikoloji

Bölüm

Derleme

Erken Görünüm Tarihi

30 Kasım 2025

Yayımlanma Tarihi

-

Gönderilme Tarihi

26 Mayıs 2025

Kabul Tarihi

29 Ağustos 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 1970 Cilt: 18 Sayı: 2

Kaynak Göster

JAMA
1.Tülü İA. Femicide from Perpetrator Typology to Risk Assessment, Prevention and Intervention Programs. Psikiyatride Güncel Yaklaşımlar.;18:737–759.

Creative Commons Lisansı
Psikiyatride Güncel Yaklaşımlar Creative Commons Atıf-Gayriticari-Türetilemez 4.0 Uluslararası Lisansı ile lisanslanmıştır.