Derleme

Örtük Benlik Saygısı: Doğası, Değerlendirilmesi ve Psikopatolojilerdeki Rolü

Cilt: 13 Sayı: 3 30 Eylül 2021
PDF İndir
TR EN

Örtük Benlik Saygısı: Doğası, Değerlendirilmesi ve Psikopatolojilerdeki Rolü

Öz

Bilişsel süreçlerin işleyişine ilişkin ikili süreç yaklaşımları, benliğe yönelik değerlendirmelerin açık ve örtük şekilde ele alınmasının önünü açmıştır. Bu doğrultuda benliğe yönelik tutumların ve benlikle ilişkili uyaranlara gösterilen tepkilerin bireylerin farkındalığının dışında kalan boyutuna odaklanılmıştır. Örtük benlik saygısı olarak adlandırılan bu boyutu ölçmek amacıyla benliğe ilişkin uyaranların sunulduğu pek çok yöntem geliştirilmiştir. Böylelikle genel olarak öz-bildirim yoluyla ölçülen bulgulara dayanan benlik saygısına ilişkin alanyazına, örtük ölçümler temelinde yeni bakış açıları getirilmiştir. Bu derleme çalışması örtük benlik saygısının kavramsal özelliklerine, psikopatolojilerdeki rolüne ve konuya ilişkin ölçme ve değerlendirme yaklaşımlarına ışık tutmayı amaçlamaktadır. Bu bağlamda depresyon, anksiyete, psikoz ve kişilik bozuklukları gibi farklı alanlarda örtük benlik değerlendirmelerinin rolüne odaklanan araştırmaların bir derlemesi sunulmuştur. Ayrıca geleneksel ve ikinci kuşak ölçüm yöntemlerinin güçlü yanları ve sınırlılıkları tartışılmıştır. Sonuç olarak örtük benlik saygısının psikopatolojilerde hem açık benlik saygısı ile ilişkisi bakımından hem de ondan bağımsız şekilde merkezi bir rol oynayabileceği ancak konuya ilişkin araştırmaların bazı alanlarda tutarsız bulgular ortaya koyduğu görülmüştür. Ek olarak ölçüm yöntemlerinin psikometrik özellikler bakımından yeterince güçlü olmadığı ve bu konuda ileri çalışmalara ihtiyaç duyulduğu tespit edilmiştir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Abdel-Khalek AM (2016) Introduction to the psychology of self-esteem. In Self-esteem: perspectives, influences, and improvement strategies (Ed F Holloway):1-23. New York, Nova Science Publisher.
  2. Baccus JR, Baldwin MW, Packer DJ (2004) Increasing implicit self-esteem through classical conditioning. Psychol Sci, 15:498-502.
  3. Bar-Anan Y, Nosek BA (2014) A comparative investigation of seven indirect attitude measures. Behav Res Methods, 46:668-688.
  4. Baumeister RF, Smart L, Boden JM (1996) Relation of threatened egotism to violence and aggression: The dark side of high self-esteem. Psychol Rev, 103:5-33.
  5. Bentall RP, Corcoran R, Howard R, Blackwood N, Kinderman P (2001) Persecutory delusions: a review and theoretical integration. Clin Psychol Rev, 21:1143-1192.
  6. Borton JL, Oakes MA, Lengieza M (2017) Fixated on rejection: Attentional blindness following socially rejecting faces in people with defensive self-esteem. Self Identity, 16:62-81.
  7. Bos AE, Huijding J, Muris P, Vogel LR, Biesheuvel J (2010) Global, contingent, and implicit self-esteem and psychopathological symptoms in adolescents. Pers Individ Dif, 48:311-316.
  8. Bosson JK (2006) Conceptualization, measurement, and functioning of nonconscious self-esteem. In Self-esteem issues and answers: A sourcebook of current perspectives (Ed. MH Kernis):53–59. New York, Psychology Press.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Psikiyatri , Klinik Psikoloji , Uygulamalı ve Gelişimsel Psikoloji

Bölüm

Derleme

Yayımlanma Tarihi

30 Eylül 2021

Gönderilme Tarihi

27 Eylül 2020

Kabul Tarihi

17 Kasım 2020

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2021 Cilt: 13 Sayı: 3

Kaynak Göster

JAMA
1.İmamoğlu AH, Bilge Y. Örtük Benlik Saygısı: Doğası, Değerlendirilmesi ve Psikopatolojilerdeki Rolü. Psikiyatride Güncel Yaklaşımlar. 2021;13:441–461.

Creative Commons Lisansı
Psikiyatride Güncel Yaklaşımlar Creative Commons Atıf-Gayriticari-Türetilemez 4.0 Uluslararası Lisansı ile lisanslanmıştır.