Derleme

Transdiagnostik Faktör Olarak Belirsizliğe Tahammülsüzlük

Cilt: 13 Sayı: 3 30 Eylül 2021
PDF İndir
EN TR

Transdiagnostik Faktör Olarak Belirsizliğe Tahammülsüzlük

Öz

Günümüzde hızla değişen dünya ve hayat şartlarının etkisi ile birlikte belirsizlik, hayatın her alanında karşımıza çıkan kavramlardan birisi haline gelmiştir. Günlük hayatta zamanın neredeyse her anında varlığını hissettiren belirsizlik, olaylar veya durumlar karşısında çoğu kişi için rahatsız edici ve kaygı verici bir durumdur. Belirsizliğe tahammülsüzlük, tehdit düzeyi yüksek, hatalı algılamaya yol açan ve başa çıkmanın güç olduğu, önyargılı bilgi işleminin oluşturduğu bilişsel, duygusal ve davranışsal tepkidir. Belirsizliğe tahammülsüzlük , yaygın anksiyete bozukluğu zemininde geliştirilen, sonrasında birçok ruhsal bozukluk ile ilişkisi ortaya konan bir kavramdır. Yapılan araştırmalar; depresyon, travma sonrası stres bozukluğu, yaygın anksiyete bozukluğu, obsesif kompulsif bozukluk ve sosyal anksiyete bozukluğu olan kişilerin sağlıklı kontrollerden daha yüksek belirsizliğe tahammülsüzlük düzeylerine sahip olduklarını göstermektedir. Birçok ruhsal bozukluk için, ortaya çıkarıcı, sürdürücü bir faktör olması sebebiyle de transdiagnostik bir faktör olarak ele alınmaktadır. Son zamanlarda ruhsal bozukluklarda transdiganostik faktörlerin önemine dikkat çekilmektedir. Belirsizliğe tahammülsüzlük ile ilgili yazın giderek artmaktadır. Bu gözden geçirmede belirsizliğe tahammülsüzlük genel bir bakış açısı ile güncel yazın doğrultusunda incelenmiş olup, bulgular hem kavramsal olarak ele alınacak, hem de ölçüm yöntemleri ve klinik sonuçları değerlendirilecektir. Transdiagnostik bir faktör olarak belirsizliğe tahammülsüzlük bilişsel, duygusal ve davranışsal bir yapı olmasından dolayı klinik yaklaşımda göz önünde bulundurulması gerekir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Badia P, McBane B and Suter S (1966) Preference behavior in an immediate versus variably delayed shock situation with and without a warning signal. J Exp Psychol Gen, 72(6): 847.
  2. Bar-Anan Y, Wilson TD and Gilbert DT (2009) The feeling of uncertainty intensifies affective reactions. Emotion, 9(1): 123.
  3. Berenbaum H, Bredemeier K and Thompson RJ (2008) Intolerance of uncertainty: Exploring its dimensionality and associations with need for cognitive closure, psychopathology, and personality. J Anxiety Disord, 22(1): 117-125.
  4. Birrell J, Meares K, Wilkinson A and Freeston M (2011) Toward a definition of intolerance of uncertainty: A review of factor analytical studies of the Intolerance of Uncertainty Scale. Clin Psychol Rev, 31(7): 1198-1208.
  5. Boelen P. (2010) Intolerance of uncertainty and emotional distress following the death of a loved one. Anxiety Stress Coping, 23(4): 471-478.
  6. Boelen PA and Reijntjes A (2009) Intolerance of uncertainty and social anxiety. J Anxiety Disord, 23(1): 130-135.
  7. Boelen PA, Reijntjes A and Carleton RN (2014) Intolerance of uncertainty and adult separation anxiety. Cogn Behav Ther, 43(2): 133-144.
  8. Boelen PA, Reijntjes A and Smid GE (2016) Concurrent and prospective associations of intolerance of uncertainty with symptoms of prolonged grief, posttraumatic stress, and depression after bereavement. J Anxiety Disord, 41: 65-72.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Psikiyatri, Klinik Psikoloji

Bölüm

Derleme

Yayımlanma Tarihi

30 Eylül 2021

Gönderilme Tarihi

17 Kasım 2020

Kabul Tarihi

17 Ocak 2021

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2021 Cilt: 13 Sayı: 3

Kaynak Göster

APA
Yığman, F., & Fidan, S. (2021). Transdiagnostik Faktör Olarak Belirsizliğe Tahammülsüzlük. Psikiyatride Güncel Yaklaşımlar, 13(3), 573-587. https://doi.org/10.18863/pgy.827416
AMA
1.Yığman F, Fidan S. Transdiagnostik Faktör Olarak Belirsizliğe Tahammülsüzlük. Psikiyatride Güncel Yaklaşımlar. 2021;13(3):573-587. doi:10.18863/pgy.827416
Chicago
Yığman, Fatih, ve Selim Fidan. 2021. “Transdiagnostik Faktör Olarak Belirsizliğe Tahammülsüzlük”. Psikiyatride Güncel Yaklaşımlar 13 (3): 573-87. https://doi.org/10.18863/pgy.827416.
EndNote
Yığman F, Fidan S (01 Eylül 2021) Transdiagnostik Faktör Olarak Belirsizliğe Tahammülsüzlük. Psikiyatride Güncel Yaklaşımlar 13 3 573–587.
IEEE
[1]F. Yığman ve S. Fidan, “Transdiagnostik Faktör Olarak Belirsizliğe Tahammülsüzlük”, Psikiyatride Güncel Yaklaşımlar, c. 13, sy 3, ss. 573–587, Eyl. 2021, doi: 10.18863/pgy.827416.
ISNAD
Yığman, Fatih - Fidan, Selim. “Transdiagnostik Faktör Olarak Belirsizliğe Tahammülsüzlük”. Psikiyatride Güncel Yaklaşımlar 13/3 (01 Eylül 2021): 573-587. https://doi.org/10.18863/pgy.827416.
JAMA
1.Yığman F, Fidan S. Transdiagnostik Faktör Olarak Belirsizliğe Tahammülsüzlük. Psikiyatride Güncel Yaklaşımlar. 2021;13:573–587.
MLA
Yığman, Fatih, ve Selim Fidan. “Transdiagnostik Faktör Olarak Belirsizliğe Tahammülsüzlük”. Psikiyatride Güncel Yaklaşımlar, c. 13, sy 3, Eylül 2021, ss. 573-87, doi:10.18863/pgy.827416.
Vancouver
1.Fatih Yığman, Selim Fidan. Transdiagnostik Faktör Olarak Belirsizliğe Tahammülsüzlük. Psikiyatride Güncel Yaklaşımlar. 01 Eylül 2021;13(3):573-87. doi:10.18863/pgy.827416

Cited By

INTOLERANCE AND PERSEVERANCE DILEMMA IN ATHLETES: THE ROLE OF SOCIAL SUPPORT

Ankara Üniversitesi Beden Eğitimi ve Spor Yüksekokulu SPORMETRE Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi

https://doi.org/10.33689/spormetre.1636650

Creative Commons Lisansı
Psikiyatride Güncel Yaklaşımlar Creative Commons Atıf-Gayriticari-Türetilemez 4.0 Uluslararası Lisansı ile lisanslanmıştır.