EN
TR
Kapitalizmin Deşifresi: Kapitalist-Entelektüel İttifakı ve Bilim Değerindeki Düşüş ile Yaşanılan İlkesizlik
Öz
Kapitalist ideolojinin iktisat-tarih mevzilendirmesiyle aldığı mesafe “geçmiş” ve “şimdi” değerlendirmeleriyle kazananların ve kaybedenlerin ilerlemeye dayalı bir tarihsel çizgide nasıl buluştuğuna şaşırmaktadır. Kapitalizm zulüm ve işgal ile değil, garp kurnazlığı ile geri kalmış toplumlara karşılık gelecek kültür coğrafyalarını hakimiyeti altına almıştır. Nitekim kapitalizmin gelişme süreci, bilime dört elle sarılan bakış açısı ile tarihçi ve iktisatçılardan geldi. Son üç yüzyıllık kapitalizmin tarihsel gelişim süreci konulara ilişkin can alıcı noktanın kapitalizm-bilim ittifakında düğümlendiğini gösterdi. Tarihi ilerleyiş sürecinde akan zamanla birlikte kapitalizm, bu toplumları söz konusu ittifaka dayalı yapısıyla “bütünüyle” biçimlendirdi. Toplumsal yapıda her ülkenin farklılığı üzerine giydirilebilecek “ideal ve tek üniforma” olarak ortaya çıkan kapitalizm kendini geri kalmış ya da azgelişmiş ülkelere “refah”, “mutluluk” ve “fayda” ölçümleriyle tanıtarak yer edinmiş ittifak çatısı altında dâhiyane bir biçimde geliştirilen yaklaşımlarla dünyada sömürü hâkimiyeti sağlamıştır. Çünkü kapitalizme yönelim geri kalmış ve azgelişmiş toplumlar için, bir “yıkılış” ve “başkalaşma” sürecidir. Bilim tarafına kulak verilecek olursa, iletilmek istenen mesaj bu toplumlar için fevkalade bir etkinleşmedir; “geride kalmaya”, “fakirliğe” ve “aşağılanmaya” dayalı geleneksel var oluşun bilimsel ve endüstriyel destekle bir medeniyet hamlesine dönüşmesidir. Düz bakışla bu bir koruma ve himayedir ancak derin bir bakışla 3. dünyada girişilmiş bir sömürgeleştirme faaliyetidir. Bu makale, kapitalizmin ikiyüzlü işleyişini, toplumsal kültür ve kimliğe sirayet edişini ve bir çözüm önerisiyle karşı direniş noktasını tartışmayı amaçlamaktadır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Acemoğlu, D. ve Robinson, J. A. (2020). Dar Koridor: Devletler, Toplumlar ve Özgürlüğün Geleceği, 19. Baskı, Çev. Yüksel Taşkın, İstanbul: Doğan Kitap.
- Akman, V. (1999). Gelecek Yüzyılın Gündemi: Yeni Oyunun Yeni Kuralları Globalleşen Sermayenin 21. Yüzyıl Planı, İstanbul: Rota Yayınları.
- Alptekin, M. Y. (2015). Kapitalizmin Ortaya Çıkışı: Jeo-Kültürel Yaklaşım, Karadeniz Teknik Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 10, 231-241.
- Arrighi, G. (1999). Global Market, Journal of World-Systems Research, 5 (2), 217-251.
- Assmann, J. (1997). Kültürel Bellek: Eski Yüksek Kültürlerde Yazı, Hatırlama ve Politik Kimlik, Çev. A. Tekin, İstanbul: Ayrıntı Yayınları.
- Barkçin, S. Ş. (2020). Kalbin Aklı, İstanbul: İnsan Yayınları.
- Benjamin, W. (2001). Tekniğin Olanaklarıyla Yeniden Üretildiği Çağda Sanat Yapıtı, Çev. A. Cemal, Pasajlar, İstanbul: Yapı Kredi Yayınları.
- Bıçak, A. (2010). Türk Düşüncesi II: Kaygılar, İstanbul: Dergâh Yayınları.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
İşletme
Bölüm
Derleme
Yazarlar
Yayımlanma Tarihi
30 Mayıs 2023
Gönderilme Tarihi
19 Nisan 2023
Kabul Tarihi
22 Mayıs 2023
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2023 Cilt: 10 Sayı: 1-Prof. Dr. Feyzullah EROĞLU Armağan Sayısı
APA
Bayrak Kök, S. (2023). Kapitalizmin Deşifresi: Kapitalist-Entelektüel İttifakı ve Bilim Değerindeki Düşüş ile Yaşanılan İlkesizlik. Pamukkale Üniversitesi İşletme Araştırmaları Dergisi, 10(1-Prof. Dr. Feyzullah EROĞLU Armağan Sayısı), 329-364. https://doi.org/10.47097/piar.1285943
AMA
1.Bayrak Kök S. Kapitalizmin Deşifresi: Kapitalist-Entelektüel İttifakı ve Bilim Değerindeki Düşüş ile Yaşanılan İlkesizlik. piar. 2023;10(1-Prof. Dr. Feyzullah EROĞLU Armağan Sayısı):329-364. doi:10.47097/piar.1285943
Chicago
Bayrak Kök, Sabahat. 2023. “Kapitalizmin Deşifresi: Kapitalist-Entelektüel İttifakı ve Bilim Değerindeki Düşüş ile Yaşanılan İlkesizlik”. Pamukkale Üniversitesi İşletme Araştırmaları Dergisi 10 (1-Prof. Dr. Feyzullah EROĞLU Armağan Sayısı): 329-64. https://doi.org/10.47097/piar.1285943.
EndNote
Bayrak Kök S (01 Mayıs 2023) Kapitalizmin Deşifresi: Kapitalist-Entelektüel İttifakı ve Bilim Değerindeki Düşüş ile Yaşanılan İlkesizlik. Pamukkale Üniversitesi İşletme Araştırmaları Dergisi 10 1-Prof. Dr. Feyzullah EROĞLU Armağan Sayısı 329–364.
IEEE
[1]S. Bayrak Kök, “Kapitalizmin Deşifresi: Kapitalist-Entelektüel İttifakı ve Bilim Değerindeki Düşüş ile Yaşanılan İlkesizlik”, piar, c. 10, sy 1-Prof. Dr. Feyzullah EROĞLU Armağan Sayısı, ss. 329–364, May. 2023, doi: 10.47097/piar.1285943.
ISNAD
Bayrak Kök, Sabahat. “Kapitalizmin Deşifresi: Kapitalist-Entelektüel İttifakı ve Bilim Değerindeki Düşüş ile Yaşanılan İlkesizlik”. Pamukkale Üniversitesi İşletme Araştırmaları Dergisi 10/1-Prof. Dr. Feyzullah EROĞLU Armağan Sayısı (01 Mayıs 2023): 329-364. https://doi.org/10.47097/piar.1285943.
JAMA
1.Bayrak Kök S. Kapitalizmin Deşifresi: Kapitalist-Entelektüel İttifakı ve Bilim Değerindeki Düşüş ile Yaşanılan İlkesizlik. piar. 2023;10:329–364.
MLA
Bayrak Kök, Sabahat. “Kapitalizmin Deşifresi: Kapitalist-Entelektüel İttifakı ve Bilim Değerindeki Düşüş ile Yaşanılan İlkesizlik”. Pamukkale Üniversitesi İşletme Araştırmaları Dergisi, c. 10, sy 1-Prof. Dr. Feyzullah EROĞLU Armağan Sayısı, Mayıs 2023, ss. 329-64, doi:10.47097/piar.1285943.
Vancouver
1.Sabahat Bayrak Kök. Kapitalizmin Deşifresi: Kapitalist-Entelektüel İttifakı ve Bilim Değerindeki Düşüş ile Yaşanılan İlkesizlik. piar. 01 Mayıs 2023;10(1-Prof. Dr. Feyzullah EROĞLU Armağan Sayısı):329-64. doi:10.47097/piar.1285943
