Sağlık kurumlarında çalışan kalite yönetim direktörlerinin pozitif psikolojik sermayelerinin örgütsel bağlılık ve iş tatmini üzerine etkisinin ve aralarındaki ilişkinin incelenmesi

Öz

Bu çalışmanın temel amacı, sağlık kurumlarında çalışan kalite yönetim direktörlerinin pozitif psikolojik sermayelerinin örgütsel bağlılık ve iş tatmini üzerine olan etkisini ortaya koymaktır. Aynı zamanda pozitif psikolojik sermaye ve alt boyutlarının örgütsel bağlılık ve iş tatmini ile ilişkisini incelemektir. Çalışmanın yöntemi nicel araştırma yöntemlerinden anket tekniğidir. Veri toplama sürecinde, demografik bilgiler, Pozitif Psikolojik Sermaye Ölçeği, Örgütsel Bağlılık Ölçeği, İş Tatmini Ölçeği kullanılmış ve 576 kalite yönetim direktörü tarafından cevaplandırılmıştır. Analizler SPSS 22 programında gerçekleştirilmiş; betimsel istatistikler, çoklu korelasyon ve çoklu regresyon uygulanmıştır. Ayrıca pozitif psikolojik sermaye, örgütsel bağlılık ve iş tatmininin demografik değişkenlerle olan ilişkisi incelenmiştir. Sonuçta, katılımcıların pozitif psikolojik sermaye düzeyleri yüksek çıkmış ve örgütsel bağlılığı ve iş tatminini pozitif yönde etkilediği bulunmuştur. Kurumlar, çalışanlarının pozitif psikolojik sermayesini artıracak programlar geliştirerek örgütsel bağlılığı güçlendirebilirler. Bu durum, çalışanların kuruma olan aidiyet duygusunu destekleyecek ve iş tatminine olumlu yansıyacaktır.

Anahtar Kelimeler

• Pozitif psikolojik sermaye
• örgütsel bağlılık
• iş tatmini
• kalite yönetim direktörü.

Etik Beyan

Bu bilimsel çalışma, Süleyman Demirel Üniversitesi, Sosyal ve Beşerî Bilimler Etik Kurulu’nun 11.04.2023 tarihli ve 135/13 sayılı kararı ile uygun bulunmuştur.

Examining the effect and relationship of positive psychological capital of quality management directors working in health institutions on organizational commitment and job satisfaction

Öz

The main objective of this study is to reveal the effect of positive psychological capital of quality management directors working in healthcare institutions on organizational commitment and job satisfaction. It also aims to examine the relationship between positive psychological capital and its sub-dimensions with organizational commitment and job satisfaction. The study's methodology is the survey technique which is a quantitative research method. In the data collection process, demographic information, the Positive Psychological Capital Scale, the Organizational Commitment Scale, and the Job Satisfaction Scale were used and answered by 576 quality management directors. Analyses were performed using SPSS 22 software; descriptive statistics, multiple correlation, and multiple regression were applied. In addition, the relationships between positive psychological capital, organizational commitment, and job satisfaction and demographic variables were examined. Ultimately, participants were found to have high levels of positive psychological capital, which positively impacted organizational commitment and job satisfaction. Organizations can strengthen organizational commitment by developing programs that increase their employees' positive psychological capital. This will foster a sense of belonging among employees and positively impact their job satisfaction.

Anahtar Kelimeler

• Positive psychological capital
• organizational commitment
• job satisfaction
• quality management director.

Kaynakça

1. Albalawi, A. S., Naugton, S., Elayan, M., & B. Sleimi, M. T. (2019). Perceived organizational support, alternative job opportunity, organizational commitment, Job Satisfaction and Turnover Intention: A Moderated-Mediated Model, Organizacija, 52(4), 310-324.
2. Allen, N. J., & Meyer, J. P. (1990). The measurement and antecedents of affective, continuance and normative commitment to the organization, Journal of Occupational Psychology, 63(1), 1–18.
3. Allen, N. J., & Meyer, J. P. (1991). A three-component conceptualization of organizational commitment, Human Resource Management Review, 1(1), 61–89.
4. Altınkurt, Y., Ertürk, A., & Yılmaz, İ. (2015). Öğretmenlerin psikolojik sermayeleri ile tükenmişlik düzeyleri arasındaki ilişki, Journal of Teacher Education and Educators, 4(2), 166-187.
5. Al Zefeiti, S. M. B., & Mohamad, N. A. (2017). The influence of organizational commitment on omani public employees’ work performance, International Review of Management and Marketing, 7(2), 151-160.
6. Angle, H. L., & Perry, J. L. (1981). An empirical assessment of organizational commitment and organizational effectiveness, Administrative Science Quarterly, 26(1), 1–14.
7. Ardıç, K., & Baş, T. (2001). Kamu ve vakıf üniversitelerindeki akademik personelin iş tatmin düzeylerinin karşılaştırılması, 9. Ulusal Yönetim ve Organizasyon Kongresi, İstanbul, 479–484.
8. Aşan, Ö., & Erenler, E. (2008). İş tatmini ve yaşam tatmini ilişkisi, Süleyman Demirel Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 13. 203-216.

9. Baycan, A. (1985). An analysis of the several aspects of job satisfaction between different occupational groups [Doktora Tezi]. Boğaziçi Üniversitesi.
10. Bayram, L. (2005). Yönetimde yeni bir paradigma: Örgütsel bağlılık, Sayıştay Dergisi, 59. 125-139. Berberoğlu, N. (2013). Psikolojik sermayenin örgütsel vatandaşlık davranışı üzerine etkisi: Bir alan araştırması [Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi]. Gazi Üniversitesi.
11. Bingöl, D. (1997). Personel yönetimi, Beta Yayınları.
12. Boylu, Y., Pelit, E., & Güçer, E. (2007). Akademisyenlerin örgütsel bağlılık düzeyleri üzerine bir araştırma, Finans Politik Yorumlar Dergisi, 44(511), 55-74.
13. Choi, D., Oh, I. S., & Colbert, A. E. (2015). Understanding organizational commitment: A meta-analytic examination of the roles of the five-factor model of personality and culture, Journal of Applied Psychology, 100(5), 1542-1567.
14. Colquitt, J. A., LePine, J. A., & Wesson, M. J. (2015). Organizational behavior: Improving performance and commitment in the workplace. Fourth Edition, Mcgraw-Hill Publications, Irwin.
15. Çetin, O. I. (2021). Mantar yönetim algısının iş tatminine etkisinde yabancılaşmanın aracı rolü, OPUS Uluslararası Toplum Araştırmaları Dergisi, 17(33), 398-424.
16. Çırpan, H. (1999). Örgütsel öğrenme iklimi ve örgüte bağlılık ilişkisi: Bir alan araştırması [Yayınlanmamış Doktora Tezi]. İstanbul Üniversitesi.
17. Çıvgın, H., & Gündağ, M. (2020). Aşil sendromu (gizli başarısızlık korkusu) ve iş tatmini üzerine kavramsal bir inceleme, Journal of Tourism and Gastronomy Studies, Special Issue (4), 179-190.
18. Çimen, İ. (2015). Öğretmenlerin psikolojik sermaye algısına ilişkin faktörlerin incelenmesi [Yüksek Lisans Tezi], Gaziantep Üniversitesi.
19. Deniz, A. (2014). Şehir merkezi ve köylerdeki ilköğretim kurumlarında görev yapan öğretmenlerin örgütsel bağlılıklarının çeşitli değişkenler açısından incelenmesi [Yüksek Lisans Tezi], Balıkesir Üniversitesi.
20. Durna, U., & Eren, V. (2005). Üç bağlılık unsuru ekseninde örgütsel bağlılık, Doğuş Üniversitesi Dergisi, 6(2), 210-219.
21. Erkmen, T., & Esen, E. (2012). Bilişim sektöründe çalışanların psikolojik sermaye düzeylerinin belirlenmesine yönelik bir araştırma, Afyon Kocatepe Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 14(2), 55-72.
22. Graen, G. B., & Uhl-Bien, M. (1995). Relationship-based approach to leadership: Development and leader-member exchange (lmx) theory of leadership over 25 years: Applying a multi-level multi-domain perspective, Leadership Quarterly, 6. 219-247. http://dx.doi.org/10.1016/1048-9843(9)90036-5
23. Gökçe, E. (2021). Örgütsel yabancılaşmanın iş tatmini üzerindeki etkisine yönelik eğitim sektöründe bir araştırma [Yüksek Lisans Tezi]. Altınbaş Üniversitesi.
24. Gümüştekin, G. E., & Emet, C. (2007). Güçlendirme algılarındaki değişimin örgütsel kültür ve bağlılık üzerindeki etkileşimi, Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 17. 90–116.
25. Gürbüz, S., & Şahin, F. (2017). Sosyal bilimlerde araştırma yöntemleri, Seçkin Yayıncılık.
26. Han, B., Dağlı, A., & Elçiçek, Z. (2018). Örgütsel bağlılık ölçeği’nin Türkçeye uyarlanması: Geçerlik ve güvenirlik çalışması, Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 17(68), 1788-1800. https://doi.org/10.17755/esosder.445932
27. Hirschman, A. O. (1970). Exit, voice and fidelity. Reactions to decline in firms, organizations, and states, Harvard University Press.
28. Karasar, N. (2023). Bilimsel araştırma yöntemi: Kavramlar, ilkeler, teknikler, Nobel Yayıncılık. Keleş, H. N. (2011). Pozitif psikolojik sermaye: Tanımı, bileşenleri ve örgüt yönetimine etkileri, Organizasyon ve Yönetim Bilimleri Dergisi, 3(2), 343-350.
29. Koçoğlu, C. M. (2015). Akademik personelin iş tatmin düzeylerinin ölçülmesi, Ordu Üniversitesi Sosyal Bilimler Araştırmaları Dergisi, 5(13), 16-35.
30. Locke, E. A. (1976). The nature and causes of job satisfaction, handbook of industrial and organizational psychology, Chicago: Rand McNally.
31. Luthans, F. (2002a). Positive organizational behavior: Developing and managing psychological strengths, Academy of Management Executive, 16(1), 57-75.
32. Luthans, F., Luthans, K. W., & Luthans, B. C. (2004). Positive psychological capital: Beyond human and social capital, Business Horizons, 47(1), 45-50.
33. Luthans, F., & Youssef, C. M. (2007). Emerging positive organizational behavior, Journal Of Management, 33(3), 321-349.
34. Luthans, F., Youssef, C. M., & Avolio, B. J. (2007). Psychological capital: Developing the human competitive edge, Oxford University Press.
35. Luthans, F., Zhu W., & Avolio, B. J. (2006). The impact of efficacy on work attitudes acros cultures, Journal of World Business, 41(2), 121-132.
36. Mathieu, J. E., & Zajac. D. M. (1990). A review and meta-analysis of the antecedents, correlates and conseqences of organizational commitment. Psychological Bulletin, 108(2), 171–194.
37. Mavi, O. (2020). İş becerikliliği, birey-iş uyumu ve iş tatmini ilişkisi: Otel çalışanları üzerine bir araştırma [Yüksek Lisans Tezi]. Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi.
38. Meyer, J. P., & Allen, N. J. (1991). A three-component conceptualization of organizational commitment, Human Resource Management Review, 1(1), 61-89.
39. Meyer, J. P., Allen, N. J., & Smith, C. A. (1993). Commitment to organizations and occupations: Extension and test of a three-component conceptualization, Journal of Applied Psychology. 78. 538-551.
40. Miner, J. B. (2006). Organizational behavior 3: Historical origins, theoretical foundations and the future, Armonk, New York, London, England: Routledge.
41. Morris, J. H., & Sherman, J. D. (1981). Generalizability of an organizational commitment model, Academy of Management Journal, 24(3), 512–526.
42. Oruç, E. (2015). Pozitif psikolojik sermayenin politik davranışlara etkisi: Akademisyenler üzerine bir araştırma [Doktora Tezi]. Sakarya Üniversitesi.
43. Özbek, Ö. (2019). Dönüşümsel liderlik algısının örgütsel bağlılık ve iş tatminine etkisinde kuşak farklılıklarının incelenmesi: ilaç sektöründe bir araştırma [Yüksek Lisans Tezi]. Yıldız Teknik Üniversitesi.
44. Park, S. M., & Rainey, H. G. (2007). Antecedents, mediators, and consequences of affective, normative, and continuance commitment empirical tests of commitment effects in federal agencies, Review of Public Personnel Administration, 27(3), 197–226.
45. Razzaq, A., Ayub, A., Farah A., & Aslam, M. (2013). The nexus between technological learning, downsizing, employee commitment, and organizational performance, Business Management Dynamics, 2(10), 74-80.
46. Savur, N. (2013). Otantik liderlik ve çalışanların psikolojik sermayeleri arasındaki ilişki üzerine bir araştırma [Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi]. Afyonkarahisar Üniversitesi.
47. Shrıvastava, A., & Purang, P. (2009). Employee perceptions of job satisfaction: Comparative study on Indian banks, Asian Academy of Management Journal, 14(2), 65-78.
48. Somuncu, F. (2008). Örgütsel bağlılık ve örgütsel bağlılığı geliştirme araçları: Özel bir hizmet işletmesinde araştırma [Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi]. Anadolu Üniversitesi.
49. Sünkür, M. (2014). İlköğretim okullarında görev yapan öğretmenlerin olumlu psikolojik sermaye algılarının iş doyumları ve örgütsel bağlılıkları üzerindeki etkisi [Doktora Tezi]. Fırat Üniversitesi.
50. Şahin, M. M., & Yılmaz, O. (2020). Sosyal sermayenin motivasyon ve iş tatmini arasındaki aracılık etkisi: Batman Üniversitesi örneği, Yönetim ve Ekonomi, 27(3), 587-606.
51. Tösten, R. (2015). Öğretmenlerin pozitif psikolojik sermayelerine ilişkin algılarının incelenmesi [Doktora Tezi]. Gaziantep Üniversitesi.
52. Uyguç, N., & Çımrın, D. (2004). DEÜ Araştırma ve Uygulama Hastanesi merkez laboratuarı çalışanlarının örgüte bağlılıklarını ve işten ayrılma niyetlerini etkileyen faktörler, Dokuz Eylül Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 19(1), 91–99.
53. Uygur, A. (2009). Örgütsel bağlılık ve işe bağlılık, Barış Platin Kitabevi.
54. Weiss, D. J., Dawis, R. V., England, G. W., & Lofquist, L. H. (1967). Minnesota satisfaction survey guide, University of Minnesota, Minneapolis.
55. Zhao, Z., & Hou, J. (2009). The study on psychological capital development on intreprenurial team, International Journal of Psychological Studies, 1(2), 35-40.
56. Zhu, Y. (2013). A review of job satisfaction. Asian Social Science, 9(1), 293-298.