Türkiye’de mesleki bağlılık üzerine yazılmış lisansüstü tezlerin bibliyometrik analiz tekniğiyle incelenmesi

Öz

Bu çalışmanın amacı, Türkiye’de 2010-2024 yılları arasında mesleki bağlılık konusunda yazılmış lisansüstü tezleri bibliyometrik yöntemle analiz etmektir. Çalışmada, Yükseköğretim Kurulu (YÖK) Ulusal Tez Merkezi veri tabanından ulaşılan yüksek lisans düzeyinde 36 ve doktora düzeyinde 13 olmak üzere toplam 49 tez incelenmiştir. Tezler yayın yılı, tez türü, danışman unvanı, üniversite ve anabilim dalı dağılımı ve araştırma yöntemi gibi ölçütlere göre analiz edilmiştir. Bulgular tezlerin çoğunlukla yüksek lisans düzeyinde ve nicel yöntemle hazırlandığını ve konuyla ilgili tezlerin 2019 yılından itibaren artış göstermeye başladığını göstermektedir. Araştırma sonuçları ayrıca, Türkiye’de mesleki bağlılık üzerine tamamlanan lisansüstü tezlerin büyük çoğunluğunun eğitim bilimleri anabilim dalında hazırlandığını ve örneklem grubunun çoğunlukla öğretmenlerden oluştuğunu ortaya koymaktadır.

Anahtar Kelimeler

• mesleki bağlılık
• bibliyometrik analiz
• lisansüstü tezler

A Bibliometric Analysis of Graduate Theses on Professional Commitment in Türkiye

Öz

The aim of this study is to analyze graduate theses written on professional commitment in Türkiye between 2010 and 2024 using a bibliometric method. A total of 49 theses, 36 at the master’s level and 13 at the doctoral level, accessed from the Council of Higher Education (YÖK) National Thesis Center database were examined. The theses were analyzed based on criteria such as year of publication, type of thesis, advisor’s academic rank, university and department distribution, and research method. The findings indicate that the majority of the theses were completed at the master’s level and employed quantitative research methods, and that the number of theses on the subject began to increase after 2019. The results further reveal that most of the graduate theses on professional commitment in Türkiye were conducted within the field of educational sciences and that the sample groups predominantly consisted of teachers.

Anahtar Kelimeler

• professional commitment
• bibliometric analysis
• graduate theses

Kaynakça

1. Arı, G. S. & Bal, E. Ç. (2008). Tükenmişlik kavramı: Birey ve örgütler açısından önemi. Yönetim ve Ekonomi, 15(1), 131-148.
2. Aslan, Ş. (2008). Örgütsel vatandaşlık davranışı ile örgütsel bağlılık ve mesleğe bağlılık arasındaki ilişkilerin araştırılması. Yönetim ve Ekonomi, 15(2), 163-178.
3. Aslancı, S. (2022). Araştırma sorgulamaya dayalı öğrenme: Bibliyometrik bir analiz. Bilimsel Eğitim Araştırmaları Dergisi, 6(1), 1-25.
4. Aydın, A. (2010). İlköğretim öğretmenlerinin mesleki bağlılıklarına etki eden faktörler. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Beykent Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
5. Blau, G. & Lunz, M. (1998). Testing the incremental effect of professional commitment on intent to leave one’s profession beyond the effects of external, personal, and work-related variables. Journal of Vocational Behavior, 52(2), 260–269.
6. Chang, H. Y., Shyu, Y. L., Wong, M. K., Chu, T. L., Lo, Y. Y. & Teng, C. I. (2017). How does burnout impact the three components of nursing professional commitment?. Scandinavian Journal of Caring Sciences, 31(4), 1003-1011.
7. Cihangiroğlu, N., Teke, A., Özata, M. & Çelen, Ö. (2015). Mesleki bağlılık ile örgütsel bağlılık arasındaki ilişkinin analizi. Gülhane Tıp Dergisi, (57), 367-372.
8. Cohen, A. (2007). Dynamics between occupational and organizational commitment in the context of flexible labor markets: A review of the literature and suggestions for a future research agenda. ITB-Forschungsberichte (pp. 1-22). Bremen: Universität Bremen.

9. Colarelli, S. M. & Bishop, R. C. (1990). Career commitment: Functions, correlates, and management. Group & Organization Studies, 15(2), 158–176.
10. Çaylıkoca, A. (2017). Örgütsel bağlılığın mesleki bağlılık üzerine etkisi: Konaklama işletmelerinde bir araştırma. Uluslararası Global Turizm Araştırmaları Dergisi, 1(1), 1-17.
11. Çelik, M. & Yıldız, B. (2018). Hemşirelerde mesleki bağlılık, özdeşleşme ve işten ayrılma niyeti ilişkisi: Kamu sektörü ve özel sektör karşılaştırması. Kastamonu Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 20(2), 47-75.
12. Çiçekli Ayyıldız, S. (2022). Turist rehberlerinin iş ve yaşam doyumunun mesleki bağlılık düzeylerine etkisi. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Mersin Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Mersin.
13. Çiftçioğlu, A. (2011). Investigating occupational commitment and turnover intention relationship with burnout syndrome. Business and Economics Research Journal, 2(3), 109-119.
14. Donthu, N., Kumar, S., Mukherjee, D., Pandey, N. & Lim, W. M. (2021). How to conduct a bibliometric analysis: An overview and guidelines. Journal of Business Research, (133), 285-296.
15. Duman, N. (2017). Duygusal emek: Bir literatür değerlendirmesi. International Journal Entrepreneurship and Management Inquiries, 1(1), 29-39.
16. Fırat, Z. M. (2015). Tükenmişlik ve örgütsel bağlılığın mesleki bağlılık üzerindeki etkileri: banka çalışanları üzerinde bir araştırma. Yayımlanmamış Doktora Tezi, Haliç Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
17. Freund, A., Blit-Cohen, E., Cohen, A. & Dehan, N. (2013). Professional commitment in novice social work students: Socio-demographic characteristics, motives and perceptions of the profession. Social Work Education, 32(7), 867–887.
18. Freudenberger, H. J. (1974). Staff burn-out. Journal of Social Issues, 30(1), 159-165.
19. Giderler, C., Baran, H. & Kırmızı, C. (2016). Does emotional labour affect occupational commitment? A study on academicians. Research Journal of Business and Management, 3(2), 194-206.
20. Güder, M. (2021). Öğretmen algılarına göre okul müdürlerinin vizyoner liderlik yeterlilikleri ile mesleki bağlılıkları arasındaki ilişkide örgütsel canlılığın aracılık etkisinin incelenmesi. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Munzur Üniversitesi Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Tunceli.
21. Günlük, M. (2010). Muhasebecilerin mesleki ve örgütsel bağlılık, iş memnuniyeti ve işten ayrılma eğilimleri üzerine bir araştırma. Yayımlanmamış Doktora Tezi, Gebze Yüksek Teknoloji Enstitüsü Sosyal Bilimler Enstitüsü, Gebze.
22. Haider, S., Sharjeel, M. Y., Kiazai, N. & Khan, R. J. (2020). Secondary school teachers’ and their professional commitment- an empirical evidence from district Lasbela, Balochistan. Balochistan Review, (2), 21-30.
23. Jia, X. (2021). Predictors of professional commitment for Chinese new generation cohorts in a sample of seafaring officers. The Journal of Navigation, 74(2), 379-395.
24. Köktürk, S. & Bağcı, Z. (2023). Örgütsel Tükenmişlik. Iksad Publishing House, Ankara.
25. Lee, K., Carswell, J. J. & Allen, N. J. (2000). A meta-analytic review of occupational commitment: Relation with person and work-related variables. Journal of Applied Psychology, 85(5), 799-811.
26. Mathieu, J. E. & Zajac, D. M. (1990). A review and meta-analysis of the antecedents, correlates, and consequences of organizational commitment. Psycological Bulletin, 108(2), 171-194.
27. Meyer, J. P. & Allen, N. J. (1991). A theree-component conceptualization of organizational commitment. Human Resource Management Review, 1(1), 61-89.
28. Raiziene, S. & Endriulaitiene, A. (2007). The relations among empathy, occupational commitment, and emotional exhaustion of nurses. Medicina (Kaunas), 43(5), 425-431.
29. Robbins, S. (2005). Organizational behavior. Pearson Prentice Hall, New Jersey.
30. Rogosic, A. & Perica, I. (2023). Affective professional commitment and accounting ethics principles: Examining the mediating role of the code of ethics. Economic Research-Ekonomska Istraživanja, 36(1), 480-498.
31. Sempane, M., Rieger, H. & Roodt, G. (2002). Job satisfaction in relation to organizational culture. SA Journal of Industrial Psycology, 28(2), 23-30.
32. Singh, A. & Gupta, B. (2015). Job involvement, organizational commitment, professional commitment, and team commitment: A study of generational diversity. Benchmarking: An International Journal, 22(6), 1192-1211.
33. Sun Ceylan, H. (2019). Mesleki bağlılık ve kurumsal itibar ilişkisi: kamu hastanesinde bir uygulama. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Kütahya Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Kütahya.
34. Uçar, Ö., Ersoy, A., Aksu, A. & Ehtiyar, V. R. (2020). A field study on the relationship between personality and professional commitment. International Journal of Business Strategy and Social Sciences, 3(1), 39-50.
35. Ünal, A. (2015). İş doyumu, yaşam doyumu ve yaşam anlamı değişkenlerinin ilkokul ve ortaokul öğretmenlerinin mesleki bağlılıkları üzerine etkisi. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Ondokuz Mayıs Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Samsun.
36. Vaitzman Ben-David, H. & Berkovich, I. (2021). Associations between novice teachers’ perceptions of their relationship to their mentor and professional commitment. Teachers and Teaching, 27(1-4), 284-299.
37. Wang, L., Tao, H., Ellenbecker, C. H. & Liu, X. (2012). Job satisfaction, occupational commitment and intent to stay among chinese nurses: A cross-sectional questionnarie survey. Journal of Advanced Nursing, 68(3), 539-549.
38. Yetgin, D. (2017). Turist rehberlerinin tükenmişlik ve ekonomik kaygı düzeylerinin mesleki bağlılık düzeyleri üzerindeki etkisi. Yayımlanmamış Doktora Tezi, Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Eskişehir.
39. Yıldırım, Y. & Eroğlu, Ş. G. (2021). Duygusal emeğin mesleki bağlılık üzerindeki etkisi: Avukatlar üzerinde bir araştırma. Atatürk Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 35(3), 779-804.
40. Yiğit, S. & Yazarkan, H. (2014). Liderlik tarzı ile mesleki bağlılık arasındaki ilişkinin incelenmesi. Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, (41), 71-83.