Yapım Aşamasında Ortaya Çıkan Uyuşmazlıkların Çözüm Yolları: KİK ve FIDIC Dokümanları Üzerinden Bir Karşılaştırma

Buket Delibaş Şen; İkbal Erbaş

doi:10.5152/Planarch.2022.225090

Yapım Aşamasında Ortaya Çıkan Uyuşmazlıkların Çözüm Yolları: KİK ve FIDIC Dokümanları Üzerinden Bir Karşılaştırma

Öz

İnşaat sektörünün en büyük problemlerinden birisi olan uyuşmazlıklar genellikle sözleşme sonrasında, yapım sürecinde yüklenici ve işveren arasında oluşarak süreci olumsuz yönde etkilemektedir. Bu çalışmanın amacı, inşaat sektöründe yapım aşamasında ortaya çıkan uyuşmazlıkların çözüm yollarından olan uyuşmazlık kurullarının incelenmesi, KİK (Kamu İhale Kanunu) ve FIDIC (Federation Internationale Des Ingenieurs Conseils) dokümanlarında tanımlanan uyuşmazlık çözüm süreçlerinin maliyet, süre ve kalite kriterleri üzerinden karşılaştırılarak KİK’in eksik yönlerinin tespit edilmesidir. Kamunun taraf olduğu yapım işlerinde kullanılan kanunlar ve bu kanunlarla doğrudan ve dolaylı bağlantılı alt dokümanlar çalışma kapsamına alınmıştır. FIDIC tarafında ise kamunun da esas olarak kullandığı geleneksel proje teslim sistemine uygun olan Kırmızı Kitap bu kapsama dahil edilmiştir. Bu araştırmada, nitel araştırma yöntemlerinden birisi olan doküman analizi yöntemi kullanılmıştır. Bu yöntemle ilk aşamada Türk yapı mevzuatı ve FIDIC dokümanları uyuşmazlık çözüm süreci yönü ile analiz edilmiştir. Sonraki aşamada FIDIC ve KİK uyuşmazlık çözüm sürecinin süre, maliyet ve kalite kriterleri yönünden karşılaştırmalı analizi yapılmıştır. Son aşamada da KİK’in FIDIC’e göre eksik kaldığı yerler tespit edilmeye çalışılmıştır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

Adli Sicil ve İstatistik Genel Müdürlüğü. (2018). Adli̇ İstati̇sti̇kler 2018. https://adlisicil.adalet.gov.tr/Resimler/SayfaDokuman/2182019155518istatistik2018.pdf.
Çevre ve Şehircilik Bakanlığı. (2020). Yüksek Fen Kurulu BaşkanlığınınÇalışma Usûl ve Esasları Yönetmeliği. https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2020/06/20200612-2.htm.
Chan, E. H. W., & Suen, H. C. H. (2005). Disputes and dispute resolutionsystems in Sino-foreign joint venture construction projects in China. Journal of Professional Issues in Engineering Education and Practice,131(2), 141–148.
Chern, C. (2015). Chern on dispute boards: Practice and procedure (3rd ed). Informa Law from Routledge.
Chern, C. (2020). Chern on dispute boards practice and procedure (4th ed). Informa Law from Routledge.
Cheung, S. O., & Pang, H. Y. (2014). Conceptualising construction disputes in construction dispute research. Springer.
Dispute Resolution Board Foundation. (2019). Dispute board manual. Spark Publications.
Farooqui, R. U., Umer, M., & Azhar, S. (2014). Key causes of disputes in the Pakistani construction industry-assessment of trends from the viewpoint of contractors. 50th ASC Annual International Conference, Michel, 1998.

Fenn, P., Lowe, D., & Speck, C. (1997). Conflict and dispute in construction. Construction Management and Economics, 15(6), 513–518.
FIDIC. (2017). Conditions of contract for construction, for building and engineering works designed by the employer. Geneva, Switzerland: FIDIC.
Gebken, R. J., & Gibson, G. E. (2006). Quantification of costs for dispute resolution procedures in the construction industry. Journal of Professional Issues in Engineering Education and Practice, 132(3), 264–271.
Harmon, K. M. J. (2003). Effectiveness of dispute review boards. Journal of Construction Engineering and Management, 129(6), 674–679.
Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu. (2012). https://www.mevzuat.gov.tr/MevzuatMetin/1.5.6325.pdf
International Chamber of Commerce. (2018). Dispute board rules. https://iccwbo.org/content/uploads/sites/3/2015/09/icc-dispute-boardrules-english-version.pdf.
İstanbul Tahkim Merkezi. (2015). İstanbul tahkim Merkezi tahkim kuralları. https://istac.org.tr/ISTAC-TAHKIM-KURALLARI-20151026.pdf.
Kamu İhale Kanunu. (2002). https://www.mevzuat.gov.tr/MevzuatMetin/1.5.4734.pdf
Kamu İhale Sözleşmeleri̇ Kanunu. (2002). https://www.mevzuat.gov.tr/MevzuatMetin/1.5.4735.pdf
Karaman, E., Kale, S., & Hedef, B. (t.y.). Programlama yöntemi ile süre-maliyetkalite eniyilemesi. https://www.imo.org.tr/Eklenti/5905,1552pdf.pdf
Love, P., Davis, P., Ellis, J., & On Cheung, S. O. (2010). Dispute causation: Identification of pathogenic influences in construction. Engineering, Construction and Architectural Management, 17(4), 404–423.
Milletlerarası Tahkim Kanunu. (2001). https://www.mevzuat.gov.tr/MevzuatMetin/1.5.4686.pdf
National Research Council. (1974). Better contracting for underground construction. https://ntrl.ntis.gov/NTRL/dashboard/searchResults/titleDetail/PB236973.xhtml.
Nazzini, R. (2017). Transnational construction arbitration: Key themes in the resolution of construction disputes. Taylor & Francis.
Sinha, M., & Wayal, a. S. (1998). Dispute causation in construction projects. IOSR Journal of Mechanical and Civil Engineering, 7, 54–58.
Sykes, J. (1996). Claims and disputes in construction. Construction Law Journal, 12(1), 3–13.
Vidogah, W., & Ndekugri, I. (1997). Improving management of claims: Contractors’ perspective. Journal of Management in Engineering, 13(5), 37–44.
YİUY. (2009). Yapım işleri genel þartnamesi. https://www.mevzuat.gov.tr/File/GeneratePdf?mevzuatNo=12916&mevzuatTur=KurumVeKurulusYonetmeligi&mevzuatTertip=5
YİUY. (2009). Yapım işlerine ait tip sözleşme. https://www.mevzuat.gov.tr/File/GeneratePdf?mevzuatNo=12916&mevzuatTur=KurumVeKurulusYonetmeligi&mevzuatTertip=5
Yüksek Fen Kurulu (YFK). (2015). Yüksek Fen Kurulu karar ve görüşler. Çevre ve Şehircilik Bakanlığı.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Mimari Tasarım

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Buket Delibaş Şen ^*
0000-0003-2055-3828
Türkiye

İkbal Erbaş
0000-0002-6327-1399
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

21 Aralık 2022

Gönderilme Tarihi

25 Nisan 2022

Kabul Tarihi

4 Haziran 2022

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2022 Cilt: 6 Sayı: 2

DOI

https://doi.org/10.5152/Planarch.2022.225090

IZ

https://izlik.org/JA27XS54RC

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Delibaş Şen, B., & Erbaş, İ. (2022). Yapım Aşamasında Ortaya Çıkan Uyuşmazlıkların Çözüm Yolları: KİK ve FIDIC Dokümanları Üzerinden Bir Karşılaştırma. PLANARCH - Design and Planning Research, 6(2), 47-56. https://doi.org/10.5152/Planarch.2022.225090

AMA

1.Delibaş Şen B, Erbaş İ. Yapım Aşamasında Ortaya Çıkan Uyuşmazlıkların Çözüm Yolları: KİK ve FIDIC Dokümanları Üzerinden Bir Karşılaştırma. PLANARCH. 2022;6(2):47-56. doi:10.5152/Planarch.2022.225090

Chicago

Delibaş Şen, Buket, ve İkbal Erbaş. 2022. “Yapım Aşamasında Ortaya Çıkan Uyuşmazlıkların Çözüm Yolları: KİK ve FIDIC Dokümanları Üzerinden Bir Karşılaştırma”. PLANARCH - Design and Planning Research 6 (2): 47-56. https://doi.org/10.5152/Planarch.2022.225090.

EndNote

Delibaş Şen B, Erbaş İ (01 Aralık 2022) Yapım Aşamasında Ortaya Çıkan Uyuşmazlıkların Çözüm Yolları: KİK ve FIDIC Dokümanları Üzerinden Bir Karşılaştırma. PLANARCH - Design and Planning Research 6 2 47–56.

IEEE

[1]B. Delibaş Şen ve İ. Erbaş, “Yapım Aşamasında Ortaya Çıkan Uyuşmazlıkların Çözüm Yolları: KİK ve FIDIC Dokümanları Üzerinden Bir Karşılaştırma”, PLANARCH, c. 6, sy 2, ss. 47–56, Ara. 2022, doi: 10.5152/Planarch.2022.225090.

ISNAD

Delibaş Şen, Buket - Erbaş, İkbal. “Yapım Aşamasında Ortaya Çıkan Uyuşmazlıkların Çözüm Yolları: KİK ve FIDIC Dokümanları Üzerinden Bir Karşılaştırma”. PLANARCH - Design and Planning Research 6/2 (01 Aralık 2022): 47-56. https://doi.org/10.5152/Planarch.2022.225090.

JAMA

1.Delibaş Şen B, Erbaş İ. Yapım Aşamasında Ortaya Çıkan Uyuşmazlıkların Çözüm Yolları: KİK ve FIDIC Dokümanları Üzerinden Bir Karşılaştırma. PLANARCH. 2022;6:47–56.

MLA

Delibaş Şen, Buket, ve İkbal Erbaş. “Yapım Aşamasında Ortaya Çıkan Uyuşmazlıkların Çözüm Yolları: KİK ve FIDIC Dokümanları Üzerinden Bir Karşılaştırma”. PLANARCH - Design and Planning Research, c. 6, sy 2, Aralık 2022, ss. 47-56, doi:10.5152/Planarch.2022.225090.

Vancouver

1.Buket Delibaş Şen, İkbal Erbaş. Yapım Aşamasında Ortaya Çıkan Uyuşmazlıkların Çözüm Yolları: KİK ve FIDIC Dokümanları Üzerinden Bir Karşılaştırma. PLANARCH. 01 Aralık 2022;6(2):47-56. doi:10.5152/Planarch.2022.225090