TR
EN
Türkiye Bağlamında Biyofilik Planlama Yaklaşımı: İzmir Örneği
Öz
Biyofilik kentleşme yaklaşımı, doğa ile insan arasındaki kopan ilişkiyi yeniden kurmayı hedefleyen ve kentleri sosyal-ekolojik sistemler olarak ele alan bütüncül bir planlama paradigmasıdır. İklim değişikliği, hızlı kentleşme, ekolojik bozulma ve toplumsal refah kaybı gibi sorunların arttığı günümüzde biyofilik ilkeler; sürdürülebilirlik, sağlık ve dirençlilik politikalarının kesişiminde yer almaktadır. Bu çalışma, biyofilik kentleşmenin uluslararası ölçekte nasıl kurumsallaştığını incelemekte ve bu yaklaşımdan elde edilen deneyimleri Türkiye’nin planlama sistemiyle ilişkilendirmeyi amaçlamaktadır. Araştırma, literatür taraması, doküman analizi ve karşılaştırmalı örnek olay incelemesinin birlikte kullanıldığı nitel bir desene dayanmaktadır. Singapur, Wellington, Norfolk ve Portland kentleri biyofilik politika, yönetişim ve mekânsal stratejileri bakımından değerlendirilmiş; elde edilen bulgular Türkiye’deki yasal, yönetsel ve mekânsal planlama yapısıyla karşılaştırılmıştır. Bulgular, uluslararası örneklerde biyofilik kentleşmenin yalnızca fiziksel yeşil alan artışıyla sınırlı kalmadığını; doğa temelli çözümler, veri odaklı yönetim, toplumsal katılım ve iklim uyumu politikalarıyla bütünleşen bir yönetişim modeli oluşturduğunu göstermektedir. Türkiye bağlamında ise biyofilik yaklaşımın kurumsallaşmasının erken aşamada olduğu, ancak İzmir, Karşıyaka’da gerçekleştirilen uygulamaların bu dönüşüm için önemli bir temel oluşturduğu görülmektedir. Çalışma, biyofilik kentleşmenin Türkiye’de sürdürülebilir, dirençli ve insan odaklı kent politikalarının şekillenmesi için bütüncül bir çerçeve sunduğunu ortaya koymaktadır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Acar, C., & Acar, H. (2020). Kentsel mekanlarda biyofilik peyzaj yaklaşımları ve yeşil altyapı: Singapur örneği. Peyzaj-Eğitim, Bilim, Kültür ve Sanat Dergisi, 2(1), 33-45. https://izlik.org/JA38ML87YM
- Andreucci, M. B., Loder, A., Brown, M., & Brajković, J. (2021). Exploring challenges and opportunities of biophilic urban design: Evidence from research and experimentation. Sustainability, 13(8), 4323. https://doi.org/10.3390/su13084323
- Beatley, T. (2016). Handbook of biophilic city planning & design. Island Press.
- Beatley, T., & Newman, P. (2013). Biophilic cities are sustainable, resilient cities. Sustainability, 5(8), 3328-3345. https://doi.org/10.3390/su5083328
- Biophilic Cities Network (BCN). (2025a). Karşıyaka (İzmir City), Turkey. https://www.biophiliccities.org/karsiyaka-izmir (son erişim: 29.10.2025).
- Biophilic Cities Network (BCN). (2025b). BiophilicCities: Our Vision Connecting Cities and Nature. https://www.biophiliccities.org/our-vision (son erişim: 08.10.2025).
- Biophilic Cities Network (BCN). (2025c). Partner Cities Map. https://www.biophiliccities.org/partner-cities. (son erişim: 15.10.2025).
- Braun, V., & Clarke, V. (2019). Reflecting on reflexive thematic analysis. Qualitative Research in Sport, Exercise and Health, 11(4), 589-597. https://doi.org/10.1080/2159676X.2019.1628806
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Arazi Kullanımı ve Çevre Planlaması, Kent ve Bölge Planlama (Diğer)
Bölüm
Araştırma Makalesi
Erken Görünüm Tarihi
26 Mart 2026
Yayımlanma Tarihi
26 Mart 2026
Gönderilme Tarihi
15 Kasım 2025
Kabul Tarihi
10 Mart 2026
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2026 Sayı: Advanced Online Publication
APA
Baydan, E., & Keskin, E. (2026). Türkiye Bağlamında Biyofilik Planlama Yaklaşımı: İzmir Örneği. PLANARCH - Design and Planning Research, Advanced Online Publication, 207-217. https://doi.org/10.54864/planarch.1824464
AMA
1.Baydan E, Keskin E. Türkiye Bağlamında Biyofilik Planlama Yaklaşımı: İzmir Örneği. PLANARCH. 2026;(Advanced Online Publication):207-217. doi:10.54864/planarch.1824464
Chicago
Baydan, Emine, ve Esra Keskin. 2026. “Türkiye Bağlamında Biyofilik Planlama Yaklaşımı: İzmir Örneği”. PLANARCH - Design and Planning Research, sy Advanced Online Publication: 207-17. https://doi.org/10.54864/planarch.1824464.
EndNote
Baydan E, Keskin E (01 Mart 2026) Türkiye Bağlamında Biyofilik Planlama Yaklaşımı: İzmir Örneği. PLANARCH - Design and Planning Research Advanced Online Publication 207–217.
IEEE
[1]E. Baydan ve E. Keskin, “Türkiye Bağlamında Biyofilik Planlama Yaklaşımı: İzmir Örneği”, PLANARCH, sy Advanced Online Publication, ss. 207–217, Mar. 2026, doi: 10.54864/planarch.1824464.
ISNAD
Baydan, Emine - Keskin, Esra. “Türkiye Bağlamında Biyofilik Planlama Yaklaşımı: İzmir Örneği”. PLANARCH - Design and Planning Research. Advanced Online Publication (01 Mart 2026): 207-217. https://doi.org/10.54864/planarch.1824464.
JAMA
1.Baydan E, Keskin E. Türkiye Bağlamında Biyofilik Planlama Yaklaşımı: İzmir Örneği. PLANARCH. 2026;:207–217.
MLA
Baydan, Emine, ve Esra Keskin. “Türkiye Bağlamında Biyofilik Planlama Yaklaşımı: İzmir Örneği”. PLANARCH - Design and Planning Research, sy Advanced Online Publication, Mart 2026, ss. 207-1, doi:10.54864/planarch.1824464.
Vancouver
1.Emine Baydan, Esra Keskin. Türkiye Bağlamında Biyofilik Planlama Yaklaşımı: İzmir Örneği. PLANARCH. 01 Mart 2026;(Advanced Online Publication):207-1. doi:10.54864/planarch.1824464