Araştırma Makalesi

DeepTFBS: Transkripsiyon Faktörü Bağlanma Bölgeleri Tahmini İçin Derin Öğrenme Yöntemleri Kullanan Hibrit Bir Model

Cilt: 28 Sayı: 4 6 Temmuz 2025
PDF İndir
EN TR

DeepTFBS: Transkripsiyon Faktörü Bağlanma Bölgeleri Tahmini İçin Derin Öğrenme Yöntemleri Kullanan Hibrit Bir Model

Öz

Moleküler seviyede genetik verinin oluşum, aktarım ve düzenlenme süreçleri anlaşılması zor karmaşık kombinasyonel süreçlerden oluşmaktadır. Bu süreçlerin temelini oluşturan transkripsiyon faktörleri genetik bilginin DNA'dan RNA'ya kopyalanmasını sağlayarak hücrelerin özellik ve fonksiyonlarını belirlemede kritik rol oynar. Özellikle sinir sistemi gibi karmaşık yapıları kontrol eden transkripsiyon faktörleri, gen ifadesini düzenleyerek hastalık, sağlık gibi durumların belirlenmesinde hayati rol oynarlar. Proteinlerin DNA üzerinde bağlandıkları bölgeler, gen ifadelerinin kritik noktalarını belirler ve hücrelerin çeşitli koşullara uyum sağlamasına katkıda bulunur. Genetik hastalıkların teşhis edilmesi ve tedavi edilmesi süreçleri için önemli bir adım olan transkripsiyon faktörü bağlanma bölgelerinin tahmini amacıyla literatürde çeşitli yöntemler geliştirilmiştir. DNA’nın dizi ve şekil özelliklerinin beraber kullanımıyla başarılı sonuçlar elde edilen çeşitli çalışmalar geliştirilmiştir. Bu çalışmada DNA dizileri ve şekillerine dayalı olarak transkripsiyon faktörü etkileşimlerini belirlemek için farklı derin öğrenme teknolojileri birleştirilerek hibrit bir yöntem önerilmiştir. Çalışmada 165 doğrulanmış CHIP-Seq veri kümesi kullanılmıştır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. [1] Angermueller, C., Pärnamaa, T., Parts, L. and Stegle, O., “Deep learning for computational biology”, Molecular systems biology, 12(7), 878, (2016).
  2. [2] Min, S., Lee, B. and Yoon, S., “Deep learning in bioinformatics”, Briefings in bioinformatics, 18(5), 851-869, (2017).
  3. [3] Cao, C., Liu, F., Tan, H., Song, D., Shu, W., Li, W., ... and Xie, Z., “Deep learning and its applications in Biomedicine”, Genomics, proteomics and bioinformatics, 16(1), 17-32, (2018).
  4. [4] Lambert, S. A., Jolma, A., Campitelli, L. F., Das, P. K., Yin, Y., Albu, M., ... and Weirauch, M. T., “The human transcription factors”, Cell, 172(4), 650-665, (2018).
  5. [5] Tariq, S. and Amin, A., “Detection of DNA-Protein Binding Using Deep Learning”, 2023 IEEE International Conference on Emerging Trends in Engineering, Sciences and Technology (ICES&T) (pp. 1-4). IEEE, (2023).
  6. [6] Johnson, D.S., Mortazavi, A., Myers, R.M. and Wold, B., “Genome-wide mapping of in vivo protein-DNA interactions”, Science, 316(5830), 1497-1502, (2007).
  7. [7] Zeng, Y., Gong, M., Lin, M., Gao, D. and Zhang, Y., “A review about transcription factor binding sites prediction based on deep learning”, Ieee Access, 8, 219256-219274, (2020).
  8. [8] Clark, S. J., Argelaguet, R., Kapourani, C. A., Stubbs, T. M., Lee, H. J., Alda-Catalinas, C., ... and Reik, W., “scNMT-seq enables joint profiling of chromatin accessibility DNA methylation and transcription in single cells”, Nature communications, 9(1), 781, (2018).

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Derin Öğrenme, Yapay Zeka (Diğer)

Bölüm

Araştırma Makalesi

Erken Görünüm Tarihi

28 Kasım 2024

Yayımlanma Tarihi

6 Temmuz 2025

Gönderilme Tarihi

2 Temmuz 2024

Kabul Tarihi

26 Kasım 2024

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 28 Sayı: 4

Kaynak Göster

APA
Hatipoğlu, A., & Altuntaş, V. (2025). DeepTFBS: Transkripsiyon Faktörü Bağlanma Bölgeleri Tahmini İçin Derin Öğrenme Yöntemleri Kullanan Hibrit Bir Model. Politeknik Dergisi, 28(4), 1089-1099. https://doi.org/10.2339/politeknik.1509329
AMA
1.Hatipoğlu A, Altuntaş V. DeepTFBS: Transkripsiyon Faktörü Bağlanma Bölgeleri Tahmini İçin Derin Öğrenme Yöntemleri Kullanan Hibrit Bir Model. Politeknik Dergisi. 2025;28(4):1089-1099. doi:10.2339/politeknik.1509329
Chicago
Hatipoğlu, Ayşegül, ve Volkan Altuntaş. 2025. “DeepTFBS: Transkripsiyon Faktörü Bağlanma Bölgeleri Tahmini İçin Derin Öğrenme Yöntemleri Kullanan Hibrit Bir Model”. Politeknik Dergisi 28 (4): 1089-99. https://doi.org/10.2339/politeknik.1509329.
EndNote
Hatipoğlu A, Altuntaş V (01 Temmuz 2025) DeepTFBS: Transkripsiyon Faktörü Bağlanma Bölgeleri Tahmini İçin Derin Öğrenme Yöntemleri Kullanan Hibrit Bir Model. Politeknik Dergisi 28 4 1089–1099.
IEEE
[1]A. Hatipoğlu ve V. Altuntaş, “DeepTFBS: Transkripsiyon Faktörü Bağlanma Bölgeleri Tahmini İçin Derin Öğrenme Yöntemleri Kullanan Hibrit Bir Model”, Politeknik Dergisi, c. 28, sy 4, ss. 1089–1099, Tem. 2025, doi: 10.2339/politeknik.1509329.
ISNAD
Hatipoğlu, Ayşegül - Altuntaş, Volkan. “DeepTFBS: Transkripsiyon Faktörü Bağlanma Bölgeleri Tahmini İçin Derin Öğrenme Yöntemleri Kullanan Hibrit Bir Model”. Politeknik Dergisi 28/4 (01 Temmuz 2025): 1089-1099. https://doi.org/10.2339/politeknik.1509329.
JAMA
1.Hatipoğlu A, Altuntaş V. DeepTFBS: Transkripsiyon Faktörü Bağlanma Bölgeleri Tahmini İçin Derin Öğrenme Yöntemleri Kullanan Hibrit Bir Model. Politeknik Dergisi. 2025;28:1089–1099.
MLA
Hatipoğlu, Ayşegül, ve Volkan Altuntaş. “DeepTFBS: Transkripsiyon Faktörü Bağlanma Bölgeleri Tahmini İçin Derin Öğrenme Yöntemleri Kullanan Hibrit Bir Model”. Politeknik Dergisi, c. 28, sy 4, Temmuz 2025, ss. 1089-9, doi:10.2339/politeknik.1509329.
Vancouver
1.Ayşegül Hatipoğlu, Volkan Altuntaş. DeepTFBS: Transkripsiyon Faktörü Bağlanma Bölgeleri Tahmini İçin Derin Öğrenme Yöntemleri Kullanan Hibrit Bir Model. Politeknik Dergisi. 01 Temmuz 2025;28(4):1089-9. doi:10.2339/politeknik.1509329

Cited By

 
TARANDIĞIMIZ DİZİNLER (ABSTRACTING / INDEXING)
181341319013191 13189 13187 13188 18016 

download Bu eser Creative Commons Atıf-AynıLisanslaPaylaş 4.0 Uluslararası ile lisanslanmıştır.