Araştırma Makalesi
BibTex RIS Kaynak Göster

Measuring Environmental Performance of Turkic Republics with Multicriteria Decision Making Methods

Yıl 2026, Cilt: 29 Sayı: 2, 1 - 14, 15.03.2026
https://doi.org/10.2339/politeknik.1655772
https://izlik.org/JA92MH89HN

Öz

This study reassesses the environmental performance of the Turkic Republics using the 2024 Environmental Performance Index (EPI) data with Multi-Criteria Decision Making (MCDM) methods. CRITIC, Standard Deviation and MEREC methods are used to determine the criteria weights, followed by TOPSIS, ARAS and CRADIS methods to rank the countries. The results reveal certain deviations from the traditional EPI ranking, indicating that Türkiye performed better under the multi-criteria decision-making (MCDM) methods. While Kazakhstan and Uzbekistan generally exhibited the strongest overall performance, Azerbaijan and Kyrgyzstan ranked lower. Despite having the lowest performance in the EPI ranking, Türkiye secured the top position under the TOPSIS method. The study underscores the necessity for more comprehensive analyses to support countries in enhancing their environmental sustainability policies and highlights the potential significance of regional cooperation. Notably, water resources emerged as one of the most critical determinants of environmental performance. The findings suggest that traditional rankings may have certain limitations, whereas MCDM methods provide a more balanced and holistic framework for decision-making. In this context, it is recommended that regional structures such as the Organization of Turkic States enhance environmental cooperation to make sustainability policies more effective.

Kaynakça

  • [1] Sarkodie S.A., “Environmental performance, biocapacity, carbon & ecological footprint of nations: Drivers, trends and mitigation options”, Science of the Total Environment, 751: 141912, (2021).
  • [2] Copeland B.R., “Globalization and the Environment”, 2., 575, (2021).
  • [3] Awan A.M., Azam M., Saeed I.U. and Bakhtyar B., “Does globalization and financial sector development affect environmental quality? A panel data investigation for the Middle East and North African countries”, Environmental Science and Pollution Research, 27(45): 405-45418, (2020).
  • [4] Karaman Y.E., “Çevre Performans Endeksi Kapsamında Avrupa Birliği ve Türkiye’nin Karşılaştırılması”, Sosyal ve Beşeri Bilimler Dergisi, 10(1): 76-85, (2018).
  • [5] Bek N., “Çevresel Performans Endeksi ve Sürdürülebilir Yönetişim Göstergeleri Kapsaminda Ülke Karşılaştırması: Türkiye ve İsviçre Örneği”, International Journal of Innovative Approaches in Social Sciences, 3(2): 36-45, (2019).
  • [6] Özkan M. and Özcan A., “Veri zarflama analizi (VZA) ile seçilmiş çevresel göstergeler üzerinden bir değerlendirme: OECD performans incelemesi”, Yönetim Bilimleri Dergisi, 16(32): 485-508, (2018).
  • [7] Block S., Emerson J.W., Esty D.C., de Sherbinin A., Wendling Z.A. et al., “2024 Environmental Performance Index”, New Haven, CT: Yale Center for Environmental Law & Policy. epi.yale.edu, (2024).
  • [8] Wendling Z.A., Jacob M., Esty D.C. and Emerson J.W., “Explaining environmental performance: Insights for progress on sustainability”, Environmental Development, 44, (2022).
  • [9] Açcı Y., Akarsu G. and Cafrı R., “Döngüsel Ekonomi ve Yeşil Büyüme Çerçevesinde Sürdürülebilir Kalkınma Göstergelerinin Ekonomik Büyüme Üzerine Etkisi: Seçilmiş AB Ülkelerinden Ampirik Kanıtlar”, Verimlilik Dergisi, Special Issue: 53-66, (2023).
  • [10] İskenderoğlu Ö., Ünlübulduk S.N. and Karadeniz E., “Karbon Salınımının Belirleyicileri: Çevresel Performans Endeksi’ndeki Ülkelerde Bir Araştırma”, Verimlilik Dergisi, Döngüsel Ekonomi ve Sürdürülebilirlik Özel Sayısı: 23-36, (2023).
  • [11] Sayın F. and Utkulu U., “Türkiye’nin Döngüsellik Performansı: Avrupa Birliği Ülkeleri ile Karşılaştırmalı Bir Araştırma”, Verimlilik Dergisi: 187-204, (2023).
  • [12] Türe H. and Doğan S., “Avrupa Birliği Ülkelerinin Çevresel Performanslarının MPI ve AMPI Yöntemleri ile Değerlendirilmesi”, Bulletin of Economic Theory and Analysis, 8(2): 225-253, (2023).
  • [13] Karahan M., Yıldırım Z. and Yıldırım T., “Comparative analysis of Turkey’s environmental performance with Eastern European countries according to international EPI 2022 data”, Green Technologies and Sustainability, 3(1), (2025).
  • [14] Gelmez E., Eren H. and Özceylan E., “Evaluation of Environmental Performance of OECD Countries Using SD-Based ARAS and WASPAS Methods”, Gazi University Journal of Science, 1(1): 1, (2025).
  • [15] Latif N., “Comprehensive environmental performance index (CEPI): an intuitive indicator to evaluate the environmental quality over time”, Environmental Research Communications, 4(7): 075016, (2022).
  • [16] Jain M., Jain T. and Jain P., “Revisiting the nexus between economic growth and environment health: an empirical study on 180 nations”, Environmental Science and Pollution Research, 30(58): 122550-122579, (2023).
  • [17] Phillips J., “Determining the overall indicated levels, nature, dynamics and influences upon UK sustainability 2000–2018”, Science of The Total Environment, 907: 168021, (2024).
  • [18] Ünal H. and Polat S., “Çevresel kalite ve ekonomik büyüme ilişkisi: OECD ülkeleri için statik panel veri analizi”, Maliye Dergisi, 177: 87-103, (2019).
  • [19] Tunçarslan N., “BRICS Ülkelerinin İklim ve Çevre Politikaları: Karşılaştırmalı Bir Analiz”, Beykent Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 11(2): 36-50, (2018).
  • [20] Savaş H., “Consumer Society Environmental Performance Index and Evaluation of Environmental Performance for Turkey According To Environmental”, Journal of History Culture and Art Research, 1(4): 132-148, (2012).
  • [21] Adeel-Farooq R.M., Raji J.O. and Qamri G.M., “Does financial development influence the overall natural environment? An environmental performance index (EPI) based insight from the ASEAN countries”, Environment, Development and Sustainability, 25(6): 5123-5139, (2023).
  • [22] Fu Q., Chen Y.E., Jang C.L. and Chang C.P., “The impact of international sanctions on environmental performance”, Science of the Total Environment, 745: 141007, (2020).
  • [23] Mortezazadeh F., Amiri-Hossein S. and Gholami-Borujeni F., “Comparison of EPI in the field of climate changes indexes in Iran and other countries in 2020 and the relationship between GDP and EPI”, Environmental Health Engineering and Management Journal, 10(1): 23-31, (2023).
  • [24] Boleti E., Garas A., Kyriakou A. and Lapatinas A., “Economic complexity and environmental performance: evidence from a world sample”, Environmental Modeling & Assessment, 26: 251-270, (2021).
  • [25] Rey D. and Ozymy J., “A political–institutional explanation of environmental performance in Latin America”, International Area Studies Review, 22(4): 295-311, (2019).
  • [26] Halkos G. and Zisiadou A., “Relating environmental performance with socioeconomic and cultural factors”, Environmental Economics and Policy Studies, 20: 69-88, (2018).
  • [27] Morse S., “Relating environmental performance of nation states to income and income inequality”, Sustainable Development, 26(1): 99-115, (2018).
  • [28] Koziuk V., Dluhopolskyi O., Hayda Y. and Shymanska O., “Typology of welfare states: quality criteria for governance and ecology”, Problems and Perspectives in Management, 16(4): 235-245, (2018).
  • [29] Bucher S., “Environmental performance as one of the indicators of sustainable development in Asia”, Journal of Environmental Biology, 38(1): 67, (2017).
  • [30] Hsu A. and Zomer A., “Environmental performance index”, Wiley StatsRef: Statistics Reference Online, 1-5, (2014).
  • [31] Shahabadi A., Samari H. and Nemati M., “The factors affecting environmental performance Index (EPI) in selected OPEC countries”, Iranian Economic Review, 21(3): 457-467, (2017).
  • [32] Thomakos D.D. and Alexopoulos T.A., “Carbon intensity as a proxy for environmental performance and the informational content of the EPI”, Energy Policy, 94: 179-190, (2016).
  • [33] De Leo F. and Miglietta P.P., “The Contribution of Some Environmental Indicators to Sustainable Performance of Countries”, International Journal of Sustainability Policy & Practice, 11(4), (2015).
  • [34] Hsu A., Lloyd A. and Emerson J.W., “What progress have we made since Rio? Results from the 2012 Environmental Performance Index (EPI) and Pilot Trend EPI”, Environmental Science & Policy, 33: 171-185, (2013).
  • [35] Marković M., Stanković J., Marjanović I., Krstić B. and Papathanasiou J., “Multi-Criteria Measurement of Agri-Environmental Performance in European Union Countries”, Ekonomika Poljoprivrede, 71(3): 835-851, (2024).
  • [36] Gökgöz F. and Yalçın E., “Can renewable energy sources be a viable instrument for climate change mitigation? Evidence from EU countries via MCDM methods”, In: Climate Change Science, Elsevier, 19-39, (2021).
  • [37] Eşiyok S., Ariş E. and Antmen F., “Ranking and Evaluation of G7 Countries and Turkey by GGGI Indicators Using ENTROPY, CRITIC and EDAS Methods”, Çukurova Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Dergisi, 38(3): 647-660, (2023).
  • [38] Örtlek Z., Demirtaş C. and Özgür M.I., “Environmental performance: evidence from Level-2 regions”, Fiscaoeconomia, 7(1): 406-443, (2023).
  • [39] Öztürk S.P., “The green economy and environmental upgrading in Turkey: A situation analysis”, Journal of Entrepreneurship and Innovation Management, 11(1): 80-104, (2022).
  • [40] Baležentis T., Li T., Streimikiene D. and Baležentis A., “Is the Lithuanian economy approaching the goals of sustainable energy and climate change mitigation? Evidence from DEA-based environmental performance index”, Journal of Cleaner Production, 116: 23-31, (2016).
  • [41] Ayçin E. and Çakın E., “Ülkelerin çevresel performanslarının çok kriterli karar verme yöntemleri ve bulanık mantık tabanlı bir yaklaşım ile bütünleşik olarak değerlendirilmesi”, Eskişehir Osmangazi Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 14(3): 631-656, (2019).
  • [42] Pinar M., “Sensitivity of environmental performance index based on stochastic dominance”, Journal of Environmental Management, 310: 2-14, (2022).
  • [43] Khanova O., Matyushenko I., Kochańska E., Tretyak V. and Tofaniuk O., “Calculation of sustainable development index in the EU and Ukraine”, Acta Innovations, 40: 79-97, (2021).
  • [44] Akandere G., “Kuşak Yol Ülkelerinin Lojistik ve Çevresel Performansının Analizi”, Gaziantep University Journal of Social Sciences, 20(4): 1893-1915, (2021).
  • [45] Altıntaş F.F., “Ülkelerin Çevre Performanslarının CODAS ve TOPSIS Yöntemleri ile Ölçülmesi: G7 Grubu Ülkeleri Örneği”, Ulakbilge Sosyal Bilimler Dergisi, 9(59): 544-559, (2021).
  • [46] Abdullah L., “A fuzzy decision-making method in developing environmental performance index”, WSEAS Transactions on Environment and Development, 13: 350-359, (2017).
  • [47] Özkan Aksu E. and Temel Gencer C., “Veri Zarflama Analizi İle OECD Ülkelerinin Çevre Performansının İncelenmesi”, Uluslararası İktisadi ve İdari İncelemeler Dergisi, (18. EYİ Özel Sayısı): 191-206, (2018).
  • [48] Senir G., “Evaluation of the environmental sustainability performance of Eastern European countries with integrated MCDM methods”, International Journal of Agriculture Environment and Food Sciences, 8(2): 378-391, (2024).
  • [49] Akandere G. and Zerenler M., “Doğu Avrupa Ülkelerinin Çevresel ve Ekonomik Performansının Bütünleşik CRITIC-TOPSIS Yöntemiyle Değerlendirilmesi”, Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Meslek Yüksekokulu Dergisi, 25(Özel Sayı): 524-535, (2022).
  • [50] Doğan H., “Seçilmiş Ülkelerin Çevresel Performanslarının Bütünleşik CRITIC-MABAC Yöntemleriyle Ölçülmesi”, Journal of Emerging Economies & Policy, 7(2), (2022).
  • [51] Tektüfekçi F. and Kutay N., “The relationship between EPI and GDP growth: An examination on developed and emerging Countries”, Journal of Modern Accounting and Auditing, 12(5): 268-276, (2016).
  • [52] Leithold D. and Lippelt J., “Environment and democracy”, CESifo DICE Report, 14(2): 65-67, (2016).
  • [53] Çakır S. and Perçin S., “Çok kriterli karar verme teknikleriyle lojistik firmalarında performans ölçümü”, Ege Akademik Bakış, 13(4): 449, (2013).
  • [54] Adalı E.A. and Işık A.T., “CRITIC and MAUT methods for the contract manufacturer selection problem”, European Journal of Multidisciplinary Studies, 2(5): 93-101, (2017).
  • [55] Madić M. and Radovanovic M., “Ranking of some most commonly used nontraditional machining processes using ROV and CRITIC methods”, UPB Scientific Bulletin, Series D, 77(2): 193-204, (2015).
  • [56] Keshavarz-Ghorabaee M., Amiri M., Zavadskas E.K., Turskis Z. and Antucheviciene J., “Determination of objective weights using a new method based on the removal effects of criteria (MEREC)”, Symmetry, 13(4): 525, (2021).
  • [57] Nguyen P.H., Tsai J.F., Nguyen V.T., Vu D.D. and Dao T.K., “A decision support model for financial performance evaluation of listed companies in the Vietnamese retailing industry”, The Journal of Asian Finance, Economics and Business, 7(12): 1005-1015, (2020).
  • [58] Özden Ü.H., “Topsis yöntemi ile Avrupa Birliği’ne üye ve aday ülkelerin ekonomik göstergelere göre sıralanması”, Trakya Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 13(2): 215-236, (2011).
  • [59] Güntut C. and Gökdalay M., “Aircraft Selection Decision Support Model for Fleet Planning of the Low Cost Airlines”, Eskişehir Osmangazi Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 18(2): 460-478, (2023).
  • [60] Turskis Z. and Zavadskas E.K., “A novel method for multiple criteria analysis: grey additive ratio assessment (ARAS-G) method”, Informatica, 21(4): 597-610, (2010).
  • [61] Puška A., Božanić D., Nedeljković M. and Janošević M., “Green supplier selection in an uncertain environment in agriculture using a hybrid MCDM model: Z-Numbers–Fuzzy LMAW–Fuzzy CRADIS model”, Axioms, 11(9): 427, (2022).
  • [62] Durmić E., Stević Ž., Chatterjee P., Vasiljević M. and Tomašević M., “Sustainable supplier selection using combined FUCOM–Rough SAW model”, Reports in Mechanical Engineering, 1(1): 34-43, (2020).
  • [63] Ersoy N., “Kriter Ağırlıklandırma Yöntemlerinin ÇKKV Sonuçları Üzerindeki Etkisine Yönelik Gerçek Bir Hayat Uygulaması”, MANAS Sosyal Araştırmalar Dergisi, 11(4): 1449-1463, (2022).
  • [64] Ecer F. and Pamucar D., “A novel LOPCOW‐DOBI multi‐criteria sustainability performance assessment methodology: An application in developing country banking sector”, Omega, 112: 102690, (2022).
  • [65] Keleş N., “Çevresel Performans İndeksi Değerlendirmesinde Kullanılan Kriter Ağırlıklarının Objektif Yöntemlerle Belirlenmesi: OECD Ülkeleri Örneği”, İstanbul Gelişim Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 11(2): 632-651, (2024).
  • [66] Kaya S.K., Ayçin E. and Pamucar D., “Evaluation of social factors within the circular economy concept for European countries”, Central European Journal of Operations Research, 31(1): 73-108, (2023).
  • [67] Şahin Y., Kasap S.S., Özkan E. and Demirağaç G., “Çok Kriterli Karar Vermede Ağırlıklandırma Yöntemlerinin Karar Üzerindeki Etkisi: AHS ve AAS Kıyaslaması”, MANAS Sosyal Araştırmalar Dergisi, 10(3): 1841-1860, (2021).
  • [68] Hwang C.L. and Yoon K., “Methods for multiple attribute decision making”, In: Multiple Attribute Decision Making: Methods and Applications A State-of-the-Art Survey, 58-191, (1981).
  • [69] Oki T. and Kanae S., “Global hydrological cycles and world water resources”, Science, 313(5790): 1068-1072, (2006).
  • [70] Bates B., Kundzewicz Z. and Wu S., “Climate change and water”, Intergovernmental Panel on Climate Change Secretariat, (2008).

Türki Cumhuriyetlerinin Çevresel Performansının Çok Kriterli Karar Verme Yöntemleri ile Ölçülmesi

Yıl 2026, Cilt: 29 Sayı: 2, 1 - 14, 15.03.2026
https://doi.org/10.2339/politeknik.1655772
https://izlik.org/JA92MH89HN

Öz

Bu çalışma, Türk Cumhuriyetlerinin çevresel performansını 2024 Çevresel Performans Endeksi (EPI) verileri kullanılarak Çok Kriterli Karar Verme (ÇKKV) yöntemleriyle yeniden değerlendirmektedir. Kriter ağırlıklarının belirlenmesinde CRITIC, Standart Sapma ve MEREC yöntemleri kullanılmış; ardından ülkelerin sıralanması için TOPSIS, ARAS ve CRADIS yöntemleri uygulanmıştır. Sonuçlar, geleneksel EPI sıralamasıyla bazı farklılıklar göstererek Türkiye’nin ÇKKV yöntemleri altında daha iyi bir performans sergilediğini ortaya koymaktadır. Kazakistan ve Özbekistan genel olarak en yüksek performansı gösterirken, Azerbaycan ve Kırgızistan daha düşük sıralarda yer almıştır. Türkiye, EPI sıralamasında en düşük performansa sahip olmasına rağmen, TOPSIS yöntemine göre birinci sırada yer almıştır. Çalışma, ülkelerin çevresel sürdürülebilirlik politikalarını geliştirmeleri için daha kapsamlı analizlere ihtiyaç duyduklarını ve bölgesel iş birliğinin potansiyel önemini vurgulamaktadır. Özellikle su kaynakları, çevresel performansın en kritik belirleyicilerinden biri olarak öne çıkmıştır. Bulgular, geleneksel sıralamaların belirli sınırlılıklar taşıyabileceğini, buna karşın ÇKKV yöntemlerinin karar alma süreçlerine daha dengeli ve bütüncül bir çerçeve sunduğunu göstermektedir. Bu bağlamda, Türk Devletleri Teşkilatı gibi bölgesel yapıların çevresel iş birliğini artırarak sürdürülebilirlik politikalarını daha etkin hale getirmeleri önerilmektedir.

Kaynakça

  • [1] Sarkodie S.A., “Environmental performance, biocapacity, carbon & ecological footprint of nations: Drivers, trends and mitigation options”, Science of the Total Environment, 751: 141912, (2021).
  • [2] Copeland B.R., “Globalization and the Environment”, 2., 575, (2021).
  • [3] Awan A.M., Azam M., Saeed I.U. and Bakhtyar B., “Does globalization and financial sector development affect environmental quality? A panel data investigation for the Middle East and North African countries”, Environmental Science and Pollution Research, 27(45): 405-45418, (2020).
  • [4] Karaman Y.E., “Çevre Performans Endeksi Kapsamında Avrupa Birliği ve Türkiye’nin Karşılaştırılması”, Sosyal ve Beşeri Bilimler Dergisi, 10(1): 76-85, (2018).
  • [5] Bek N., “Çevresel Performans Endeksi ve Sürdürülebilir Yönetişim Göstergeleri Kapsaminda Ülke Karşılaştırması: Türkiye ve İsviçre Örneği”, International Journal of Innovative Approaches in Social Sciences, 3(2): 36-45, (2019).
  • [6] Özkan M. and Özcan A., “Veri zarflama analizi (VZA) ile seçilmiş çevresel göstergeler üzerinden bir değerlendirme: OECD performans incelemesi”, Yönetim Bilimleri Dergisi, 16(32): 485-508, (2018).
  • [7] Block S., Emerson J.W., Esty D.C., de Sherbinin A., Wendling Z.A. et al., “2024 Environmental Performance Index”, New Haven, CT: Yale Center for Environmental Law & Policy. epi.yale.edu, (2024).
  • [8] Wendling Z.A., Jacob M., Esty D.C. and Emerson J.W., “Explaining environmental performance: Insights for progress on sustainability”, Environmental Development, 44, (2022).
  • [9] Açcı Y., Akarsu G. and Cafrı R., “Döngüsel Ekonomi ve Yeşil Büyüme Çerçevesinde Sürdürülebilir Kalkınma Göstergelerinin Ekonomik Büyüme Üzerine Etkisi: Seçilmiş AB Ülkelerinden Ampirik Kanıtlar”, Verimlilik Dergisi, Special Issue: 53-66, (2023).
  • [10] İskenderoğlu Ö., Ünlübulduk S.N. and Karadeniz E., “Karbon Salınımının Belirleyicileri: Çevresel Performans Endeksi’ndeki Ülkelerde Bir Araştırma”, Verimlilik Dergisi, Döngüsel Ekonomi ve Sürdürülebilirlik Özel Sayısı: 23-36, (2023).
  • [11] Sayın F. and Utkulu U., “Türkiye’nin Döngüsellik Performansı: Avrupa Birliği Ülkeleri ile Karşılaştırmalı Bir Araştırma”, Verimlilik Dergisi: 187-204, (2023).
  • [12] Türe H. and Doğan S., “Avrupa Birliği Ülkelerinin Çevresel Performanslarının MPI ve AMPI Yöntemleri ile Değerlendirilmesi”, Bulletin of Economic Theory and Analysis, 8(2): 225-253, (2023).
  • [13] Karahan M., Yıldırım Z. and Yıldırım T., “Comparative analysis of Turkey’s environmental performance with Eastern European countries according to international EPI 2022 data”, Green Technologies and Sustainability, 3(1), (2025).
  • [14] Gelmez E., Eren H. and Özceylan E., “Evaluation of Environmental Performance of OECD Countries Using SD-Based ARAS and WASPAS Methods”, Gazi University Journal of Science, 1(1): 1, (2025).
  • [15] Latif N., “Comprehensive environmental performance index (CEPI): an intuitive indicator to evaluate the environmental quality over time”, Environmental Research Communications, 4(7): 075016, (2022).
  • [16] Jain M., Jain T. and Jain P., “Revisiting the nexus between economic growth and environment health: an empirical study on 180 nations”, Environmental Science and Pollution Research, 30(58): 122550-122579, (2023).
  • [17] Phillips J., “Determining the overall indicated levels, nature, dynamics and influences upon UK sustainability 2000–2018”, Science of The Total Environment, 907: 168021, (2024).
  • [18] Ünal H. and Polat S., “Çevresel kalite ve ekonomik büyüme ilişkisi: OECD ülkeleri için statik panel veri analizi”, Maliye Dergisi, 177: 87-103, (2019).
  • [19] Tunçarslan N., “BRICS Ülkelerinin İklim ve Çevre Politikaları: Karşılaştırmalı Bir Analiz”, Beykent Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 11(2): 36-50, (2018).
  • [20] Savaş H., “Consumer Society Environmental Performance Index and Evaluation of Environmental Performance for Turkey According To Environmental”, Journal of History Culture and Art Research, 1(4): 132-148, (2012).
  • [21] Adeel-Farooq R.M., Raji J.O. and Qamri G.M., “Does financial development influence the overall natural environment? An environmental performance index (EPI) based insight from the ASEAN countries”, Environment, Development and Sustainability, 25(6): 5123-5139, (2023).
  • [22] Fu Q., Chen Y.E., Jang C.L. and Chang C.P., “The impact of international sanctions on environmental performance”, Science of the Total Environment, 745: 141007, (2020).
  • [23] Mortezazadeh F., Amiri-Hossein S. and Gholami-Borujeni F., “Comparison of EPI in the field of climate changes indexes in Iran and other countries in 2020 and the relationship between GDP and EPI”, Environmental Health Engineering and Management Journal, 10(1): 23-31, (2023).
  • [24] Boleti E., Garas A., Kyriakou A. and Lapatinas A., “Economic complexity and environmental performance: evidence from a world sample”, Environmental Modeling & Assessment, 26: 251-270, (2021).
  • [25] Rey D. and Ozymy J., “A political–institutional explanation of environmental performance in Latin America”, International Area Studies Review, 22(4): 295-311, (2019).
  • [26] Halkos G. and Zisiadou A., “Relating environmental performance with socioeconomic and cultural factors”, Environmental Economics and Policy Studies, 20: 69-88, (2018).
  • [27] Morse S., “Relating environmental performance of nation states to income and income inequality”, Sustainable Development, 26(1): 99-115, (2018).
  • [28] Koziuk V., Dluhopolskyi O., Hayda Y. and Shymanska O., “Typology of welfare states: quality criteria for governance and ecology”, Problems and Perspectives in Management, 16(4): 235-245, (2018).
  • [29] Bucher S., “Environmental performance as one of the indicators of sustainable development in Asia”, Journal of Environmental Biology, 38(1): 67, (2017).
  • [30] Hsu A. and Zomer A., “Environmental performance index”, Wiley StatsRef: Statistics Reference Online, 1-5, (2014).
  • [31] Shahabadi A., Samari H. and Nemati M., “The factors affecting environmental performance Index (EPI) in selected OPEC countries”, Iranian Economic Review, 21(3): 457-467, (2017).
  • [32] Thomakos D.D. and Alexopoulos T.A., “Carbon intensity as a proxy for environmental performance and the informational content of the EPI”, Energy Policy, 94: 179-190, (2016).
  • [33] De Leo F. and Miglietta P.P., “The Contribution of Some Environmental Indicators to Sustainable Performance of Countries”, International Journal of Sustainability Policy & Practice, 11(4), (2015).
  • [34] Hsu A., Lloyd A. and Emerson J.W., “What progress have we made since Rio? Results from the 2012 Environmental Performance Index (EPI) and Pilot Trend EPI”, Environmental Science & Policy, 33: 171-185, (2013).
  • [35] Marković M., Stanković J., Marjanović I., Krstić B. and Papathanasiou J., “Multi-Criteria Measurement of Agri-Environmental Performance in European Union Countries”, Ekonomika Poljoprivrede, 71(3): 835-851, (2024).
  • [36] Gökgöz F. and Yalçın E., “Can renewable energy sources be a viable instrument for climate change mitigation? Evidence from EU countries via MCDM methods”, In: Climate Change Science, Elsevier, 19-39, (2021).
  • [37] Eşiyok S., Ariş E. and Antmen F., “Ranking and Evaluation of G7 Countries and Turkey by GGGI Indicators Using ENTROPY, CRITIC and EDAS Methods”, Çukurova Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Dergisi, 38(3): 647-660, (2023).
  • [38] Örtlek Z., Demirtaş C. and Özgür M.I., “Environmental performance: evidence from Level-2 regions”, Fiscaoeconomia, 7(1): 406-443, (2023).
  • [39] Öztürk S.P., “The green economy and environmental upgrading in Turkey: A situation analysis”, Journal of Entrepreneurship and Innovation Management, 11(1): 80-104, (2022).
  • [40] Baležentis T., Li T., Streimikiene D. and Baležentis A., “Is the Lithuanian economy approaching the goals of sustainable energy and climate change mitigation? Evidence from DEA-based environmental performance index”, Journal of Cleaner Production, 116: 23-31, (2016).
  • [41] Ayçin E. and Çakın E., “Ülkelerin çevresel performanslarının çok kriterli karar verme yöntemleri ve bulanık mantık tabanlı bir yaklaşım ile bütünleşik olarak değerlendirilmesi”, Eskişehir Osmangazi Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 14(3): 631-656, (2019).
  • [42] Pinar M., “Sensitivity of environmental performance index based on stochastic dominance”, Journal of Environmental Management, 310: 2-14, (2022).
  • [43] Khanova O., Matyushenko I., Kochańska E., Tretyak V. and Tofaniuk O., “Calculation of sustainable development index in the EU and Ukraine”, Acta Innovations, 40: 79-97, (2021).
  • [44] Akandere G., “Kuşak Yol Ülkelerinin Lojistik ve Çevresel Performansının Analizi”, Gaziantep University Journal of Social Sciences, 20(4): 1893-1915, (2021).
  • [45] Altıntaş F.F., “Ülkelerin Çevre Performanslarının CODAS ve TOPSIS Yöntemleri ile Ölçülmesi: G7 Grubu Ülkeleri Örneği”, Ulakbilge Sosyal Bilimler Dergisi, 9(59): 544-559, (2021).
  • [46] Abdullah L., “A fuzzy decision-making method in developing environmental performance index”, WSEAS Transactions on Environment and Development, 13: 350-359, (2017).
  • [47] Özkan Aksu E. and Temel Gencer C., “Veri Zarflama Analizi İle OECD Ülkelerinin Çevre Performansının İncelenmesi”, Uluslararası İktisadi ve İdari İncelemeler Dergisi, (18. EYİ Özel Sayısı): 191-206, (2018).
  • [48] Senir G., “Evaluation of the environmental sustainability performance of Eastern European countries with integrated MCDM methods”, International Journal of Agriculture Environment and Food Sciences, 8(2): 378-391, (2024).
  • [49] Akandere G. and Zerenler M., “Doğu Avrupa Ülkelerinin Çevresel ve Ekonomik Performansının Bütünleşik CRITIC-TOPSIS Yöntemiyle Değerlendirilmesi”, Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Meslek Yüksekokulu Dergisi, 25(Özel Sayı): 524-535, (2022).
  • [50] Doğan H., “Seçilmiş Ülkelerin Çevresel Performanslarının Bütünleşik CRITIC-MABAC Yöntemleriyle Ölçülmesi”, Journal of Emerging Economies & Policy, 7(2), (2022).
  • [51] Tektüfekçi F. and Kutay N., “The relationship between EPI and GDP growth: An examination on developed and emerging Countries”, Journal of Modern Accounting and Auditing, 12(5): 268-276, (2016).
  • [52] Leithold D. and Lippelt J., “Environment and democracy”, CESifo DICE Report, 14(2): 65-67, (2016).
  • [53] Çakır S. and Perçin S., “Çok kriterli karar verme teknikleriyle lojistik firmalarında performans ölçümü”, Ege Akademik Bakış, 13(4): 449, (2013).
  • [54] Adalı E.A. and Işık A.T., “CRITIC and MAUT methods for the contract manufacturer selection problem”, European Journal of Multidisciplinary Studies, 2(5): 93-101, (2017).
  • [55] Madić M. and Radovanovic M., “Ranking of some most commonly used nontraditional machining processes using ROV and CRITIC methods”, UPB Scientific Bulletin, Series D, 77(2): 193-204, (2015).
  • [56] Keshavarz-Ghorabaee M., Amiri M., Zavadskas E.K., Turskis Z. and Antucheviciene J., “Determination of objective weights using a new method based on the removal effects of criteria (MEREC)”, Symmetry, 13(4): 525, (2021).
  • [57] Nguyen P.H., Tsai J.F., Nguyen V.T., Vu D.D. and Dao T.K., “A decision support model for financial performance evaluation of listed companies in the Vietnamese retailing industry”, The Journal of Asian Finance, Economics and Business, 7(12): 1005-1015, (2020).
  • [58] Özden Ü.H., “Topsis yöntemi ile Avrupa Birliği’ne üye ve aday ülkelerin ekonomik göstergelere göre sıralanması”, Trakya Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 13(2): 215-236, (2011).
  • [59] Güntut C. and Gökdalay M., “Aircraft Selection Decision Support Model for Fleet Planning of the Low Cost Airlines”, Eskişehir Osmangazi Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 18(2): 460-478, (2023).
  • [60] Turskis Z. and Zavadskas E.K., “A novel method for multiple criteria analysis: grey additive ratio assessment (ARAS-G) method”, Informatica, 21(4): 597-610, (2010).
  • [61] Puška A., Božanić D., Nedeljković M. and Janošević M., “Green supplier selection in an uncertain environment in agriculture using a hybrid MCDM model: Z-Numbers–Fuzzy LMAW–Fuzzy CRADIS model”, Axioms, 11(9): 427, (2022).
  • [62] Durmić E., Stević Ž., Chatterjee P., Vasiljević M. and Tomašević M., “Sustainable supplier selection using combined FUCOM–Rough SAW model”, Reports in Mechanical Engineering, 1(1): 34-43, (2020).
  • [63] Ersoy N., “Kriter Ağırlıklandırma Yöntemlerinin ÇKKV Sonuçları Üzerindeki Etkisine Yönelik Gerçek Bir Hayat Uygulaması”, MANAS Sosyal Araştırmalar Dergisi, 11(4): 1449-1463, (2022).
  • [64] Ecer F. and Pamucar D., “A novel LOPCOW‐DOBI multi‐criteria sustainability performance assessment methodology: An application in developing country banking sector”, Omega, 112: 102690, (2022).
  • [65] Keleş N., “Çevresel Performans İndeksi Değerlendirmesinde Kullanılan Kriter Ağırlıklarının Objektif Yöntemlerle Belirlenmesi: OECD Ülkeleri Örneği”, İstanbul Gelişim Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 11(2): 632-651, (2024).
  • [66] Kaya S.K., Ayçin E. and Pamucar D., “Evaluation of social factors within the circular economy concept for European countries”, Central European Journal of Operations Research, 31(1): 73-108, (2023).
  • [67] Şahin Y., Kasap S.S., Özkan E. and Demirağaç G., “Çok Kriterli Karar Vermede Ağırlıklandırma Yöntemlerinin Karar Üzerindeki Etkisi: AHS ve AAS Kıyaslaması”, MANAS Sosyal Araştırmalar Dergisi, 10(3): 1841-1860, (2021).
  • [68] Hwang C.L. and Yoon K., “Methods for multiple attribute decision making”, In: Multiple Attribute Decision Making: Methods and Applications A State-of-the-Art Survey, 58-191, (1981).
  • [69] Oki T. and Kanae S., “Global hydrological cycles and world water resources”, Science, 313(5790): 1068-1072, (2006).
  • [70] Bates B., Kundzewicz Z. and Wu S., “Climate change and water”, Intergovernmental Panel on Climate Change Secretariat, (2008).
Toplam 70 adet kaynakça vardır.

Ayrıntılar

Birincil Dil İngilizce
Konular Çok Ölçütlü Karar Verme
Bölüm Araştırma Makalesi
Yazarlar

Mehmet Karahan 0000-0002-0402-0020

Turgay Yıldırım 0000-0003-2865-2599

Zafer Yıldırım 0000-0002-7554-4112

Gönderilme Tarihi 11 Mart 2025
Kabul Tarihi 23 Haziran 2025
Erken Görünüm Tarihi 29 Haziran 2025
Yayımlanma Tarihi 15 Mart 2026
DOI https://doi.org/10.2339/politeknik.1655772
IZ https://izlik.org/JA92MH89HN
Yayımlandığı Sayı Yıl 2026 Cilt: 29 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA Karahan, M., Yıldırım, T., & Yıldırım, Z. (2026). Measuring Environmental Performance of Turkic Republics with Multicriteria Decision Making Methods. Politeknik Dergisi, 29(2), 1-14. https://doi.org/10.2339/politeknik.1655772
AMA 1.Karahan M, Yıldırım T, Yıldırım Z. Measuring Environmental Performance of Turkic Republics with Multicriteria Decision Making Methods. Politeknik Dergisi. 2026;29(2):1-14. doi:10.2339/politeknik.1655772
Chicago Karahan, Mehmet, Turgay Yıldırım, ve Zafer Yıldırım. 2026. “Measuring Environmental Performance of Turkic Republics with Multicriteria Decision Making Methods”. Politeknik Dergisi 29 (2): 1-14. https://doi.org/10.2339/politeknik.1655772.
EndNote Karahan M, Yıldırım T, Yıldırım Z (01 Mart 2026) Measuring Environmental Performance of Turkic Republics with Multicriteria Decision Making Methods. Politeknik Dergisi 29 2 1–14.
IEEE [1]M. Karahan, T. Yıldırım, ve Z. Yıldırım, “Measuring Environmental Performance of Turkic Republics with Multicriteria Decision Making Methods”, Politeknik Dergisi, c. 29, sy 2, ss. 1–14, Mar. 2026, doi: 10.2339/politeknik.1655772.
ISNAD Karahan, Mehmet - Yıldırım, Turgay - Yıldırım, Zafer. “Measuring Environmental Performance of Turkic Republics with Multicriteria Decision Making Methods”. Politeknik Dergisi 29/2 (01 Mart 2026): 1-14. https://doi.org/10.2339/politeknik.1655772.
JAMA 1.Karahan M, Yıldırım T, Yıldırım Z. Measuring Environmental Performance of Turkic Republics with Multicriteria Decision Making Methods. Politeknik Dergisi. 2026;29:1–14.
MLA Karahan, Mehmet, vd. “Measuring Environmental Performance of Turkic Republics with Multicriteria Decision Making Methods”. Politeknik Dergisi, c. 29, sy 2, Mart 2026, ss. 1-14, doi:10.2339/politeknik.1655772.
Vancouver 1.Mehmet Karahan, Turgay Yıldırım, Zafer Yıldırım. Measuring Environmental Performance of Turkic Republics with Multicriteria Decision Making Methods. Politeknik Dergisi. 01 Mart 2026;29(2):1-14. doi:10.2339/politeknik.1655772

Amaç ve Kapsam

 Temel mühendislik alanlarındaki hem deneysel hem de kuramsal çalışmaların yer aldığı dergimiz, mühendisliğin hızla gelişen alanlarına ilişkin makalelerin yayınına öncelik tanır ve disiplinlerarası yöntem ve teknolojiler üzerine yoğunlaşmayı,mühendislik bilimlerindeki en güncel bilimsel ve teknolojik gelişmeleri araştırmacılara, mühendislere ve ilgili kitlelere ulaştırmayı hedefler. Dergiye gönderilen bilimsel çalışmaların yayımlanmış veya sözlü veya poster sunum olarak başka yerde yayın için değerlendirme aşamasında bulunmaması gereklidir.


“Politeknik Dergisi" temel mühendislik konularını kapsayan bir dergidir. Dergi ulusal ve uluslararası düzeyde bilim, teknoloji ve mühendislik alanlarında orijinal bir araştırmayı bulgu ve sonuçlarıyla yansıtan ve bilime katkısı olan araştırma makalelerini veya yeterli sayıda bilimsel makaleyi tarayıp, konuyu bugünkü bilgi ve teknoloji düzeyinde özetleyen, değerlendirme yapan ve bulguları karşılaştırarak yorumlayan tarama makalelerini kabul etmektedir.

Dergimize makale gönderen ve/veya dergimizde hakemlik yapan /yapacak olan tüm kullanıcıların kurumsal e-posta hesapları ile sisteme kayıt olmaları gerekmektedir (yahoo.com, hotmail.com, gmail.com vb. uzantılı e-posta hesapları kullanılmamalıdır).

Dergimize ait herhangi bir ŞABLON formatı  bulunmamaktadır. İlk gönderi için makalelerin aşağıdaki kurallara göre hazırlanması gerekmektedir. 

Gazi Üniversitesi Politeknik Dergisi, Fen ve Mühendislik alanlarında çalışan bilim insanları arasındaki bilimsel iletişimi oluşturmak amacıyla, bilimsel özgün makaleleri Türkçe veya İngilizce olarak kabul etmektedir.

Araştırma Makalesi: Orijinal bir araştırmayı bulgu ve sonuçlarıyla yansıtan çalışmalar,

Tarama Makalesi: Yeterli sayıda bilimsel makaleyi tarayıp, konuyu günümüzün bilgi ve teknoloji düzeyinde özetleyen, değerlendirme yapan ve bu bulguları karşılaştırarak yorumlayan yazılar,

Teknik Not: Yapılan bir araştırmanın önemli bulgularını açıklayan yeni bir yöntem veya teknik tanımlayan yazılar. 

Bütün yazıların Telif Hakkı Devir Formu, makalenin bütün yazarları tarafından doldurulup editörlüğe iletilmelidir. Telif Hakkı Devir Formu göndermeyen yazarların yayınları işleme konulmaz. Yayınlanmasına karar verilen makaleler üzerine yazarlar tarafından sonradan hiçbir eklenti yapılamaz.

Her makale en az iki hakeme gönderilerek şekil ve içerik bakımından incelenir. Dergide yayınlanabilecek nitelikteki olduğu belirlenen makalelerin dizgisi yapılarak yayına hazır hale getirilir.

SUNUŞ

İlk gönderi esnasında, makalenin yazar(lar)ı tarafından benzerlik taraması yapılarak benzerlik oranını gösteren raporun makale ile birlikte yüklenmesi gerekmektedir. Detaylı bilgi için tıklayınız.

Her makalede yapılan çalışmanın özetlendiği bir Özet Sayfası bulunmalıdır. (Bu sayfa makalenin ilk sayfası olacak şekilde makalenizi tek dosya halinde gönderiniz). Özet sayfasına ait şablon dosyaya ulaşmak için tıklayınız.

1. METİN : Times New Roman yazı karakterinde ve 12 pt olacak şekilde yazılmalı, kaynaklar ve şekiller dahil tarama yazıları dışında 20 sayfayı geçmemelidir. Yazarlar makalelerinin ne türde bir yazı olduğunu belirtmelidirler.

2. BAŞLIK : Eserin başlığı, ilk harfleri büyük olacak şekilde Türkçe ve İngilizce olarak yazılmalı, başlık metne uygun, kısa ve açık olmalıdır.

Metin içerisindeki 1. derece başlıkların tamamı büyük harfle, 2. derece başlıkların tüm kelimelerinin ilk harfleri büyük harfle ve 3. ve daha alt başlıklar için başlığın yalnızca ilk kelimesi büyük harfle olacak şekilde yazılmalıdır (Metin içerisinde kullanılan başlıkların ve alt başlıkların tümünün İngilizceleri parantez içerisinde belirtilmelidir. Yazım dili İngilizce olan makalelerde, parantez içerisinde herhangi bir şey belirtilmemelidir. Tüm metin İngilizce olmalıdır)

3. ÖZET : 200 kelimeyi geçmeyecek şekilde Türkçe ve İngilizce yazılmalıdır. İngilizce özetin başına eserin başlığı da ingilizce olarak yazılmalıdır.

4. ANAHTAR KELİMELER : En az 3 en fazla 5 adet Türkçe/ İngilizce olarak verilmelidir.

5. METİN : Genel olarak giriş, yöntem, bulgular, sonuç ve tartışmaya ilişkin kısımları kapsar.

6. KAYNAKLAR : Metinde parantez içerisindeki [1], [2] vb. rakamlarla numaralandırılmalı ve metin sonunda da eser içinde veriliş sırasına göre yazılmalıdır.

Kaynak bir makale ise: Yazarın soyadı adının baş harfi, tırnak içerisinde makalenin tam başlığı, derginin adı (varsa uluslararası kısaltmaları), cilt no: makalenin başlangıç ve bitiş sayfa no, (yıl)

Örnek: Sözen A., Özbaş E., Menlik T., Çakır M. T., Gürü M. and Boran K., ''Improving the thermal performance of diffusion absorption refrigeration system with alumina nanofluids'', International Journal of Refrigeration, 44: 73-80, (2014)

Kaynak bir kitap ise: Yazarın soyadı adının başharfi, tırnak içerisinde kitabın adı, cilt no, varsa editörü, yayınevinin adı, yayın no, yayınlandığı yer, (yıl).

Kaynak kitaptan bir bölüm ise: Bölüm yazarının soyadı adının başharfi, tırnak içerisinde bölümün adı, bölümün alındığı kitabın adı, yayınevinin adı, yayınlandığı yer, (yıl).

Kaynak basılmış tez ise: Yazarın soyadı adının baş harfi, tırnak içerisinde tezin adı, cinsi (yüksek lisans, doktora), sunulduğu üniversite ve enstitüsü, (yıl).

Kaynak kongreden alınmış tebliğ ise: Yazarın soyadı adının baş harfi, tırnak içerisinde tebliğin adı, kongrenin adı, yapıldığı yer, tebliğin başlangıç ve bitiş sayfa no, (yıl).

Kaynak bir standart ise: Standardın numarası, tırnak içerisinde standardın adı, (yıl).

7. ÇİZELGE VE ŞEKİLLER: Çizelge içermeyen bütün görüntüler (fotoğraf, çizim, diyagram, grafik, harita vs.) şekil olarak isimlendirilmelidir. Her bir çizelge ve şekil, metin içinde gireceği yere yerleştirilmelidir. Bütün şekiller metin içinde ardışık olarak numaralandırılmalıdır (Metin içerisinde kullanılan Çizelge ve Şekillerin tümünün ingilizceleri parantez içerisinde belirtilmelidir. Yazım dili İngilizce olan makalelerde, parantez içerisinde herhangi bir şey belirtilmemelidir. Tüm metin İngilizce olmaldır).

8. FORMÜLLER VE BİRİMLER: Metin içerisindeki tüm formüller equation formatında yazılmalıdır. Formüllere (1), (2) şeklinde sıra numarası verilmelidir. Tüm birimler SI birim sisteminde olmalıdır.

9. SİMGELER VE KISALTMALAR : Metin sonunda kaynaklardan önce verilebilir.

10. TEŞEKKÜR : Eğer kişi veya kurumlara teşekkür yapılacaksa bu kısımda yazılmalı ve kaynaklardan önce verilmelidir.

11. ETİK BEYANI : Dergimizde yayımlanacak makalelerde etik kurul izini ve/veya yasal/özel izin alınmasının gerekip gerekmediği belirtilmiş olmalıdır. Eğer bu izinlerin alınması gerekli ise, izinin hangi kurumdan, hangi tarihte ve hangi karar veya sayı numarası ile alındığı açıkça sunulmalıdır. Ayrıca çalışma insan ve hayvan deneklerinin kullanımını gerektiriyor ise çalışmanın uluslararası deklarasyon, kılavuz vb. uygun gerçekleştirildiği beyan edilmelidir. İzin alınmasının gerekmediği durumlar için TEŞEKKÜR bölümünden sonra aşağıdaki metin eklenmelidir.  

        Türkçe dilindeki makaleler için:
        ETİK STANDARTLARIN BEYANI
        Bu makalenin yazar(lar)ı çalışmalarında kullandıkları materyal ve yöntemlerin etik kurul izni ve/veya yasal-özel bir izin gerektirmediğini beyan ederler.


        İngilizce dilindeki makaleler için:
        DECLARATION OF ETHICAL STANDARDS
        The author(s) of this article declare that the materials and methods used in this study do not require ethical committee permission and/or legal-special permission.

12. YAZAR KATKILARININ BEYANI: Bu bölümde makalede adı geçen her bir araştırmacının makaleye olan katkısı belirtilmelidir.

13. ÇIKAR ÇATIŞMASININ BEYANI: Makale yazarları arasındaki çıkar çatışması durumu belirtilmelidir. Herhangi bir çıkar çatışması yoksa "Bu çalışmada herhangi bir çıkar çatışması yoktur" ibaresi yazılmalıdır.

YAYIN ETİĞİ BİLDİRİMİ
Yayın etiği, en iyi uygulama kılavuzlarını sağlamak ve bu nedenle derginin editörleri, yazarları ve hakemler tarafından uyulması açısından çok önemlidir. Politeknik Dergisi, COPE'nin Davranış Kuralları ve Dergi Editörleri İçin En İyi Uygulama Kılavuz İlkeleri (https://publicationethics.org/resources/code-conduct) tarafından açıklanan ilkelere uygundur ve sadece şeffaflık ilkeleri değil, aynı zamanda en iyi bilimsel uygulama Yayın Etik Kurulu (COPE) tarafından belirlenen kurallara uygun olan makaleleri yayınlar.

Baş Editör ve Alan Editörlerinin Görevleri
Tarafsızlık
Derginin baş editörü ve bölüm editörleri, dergiye gönderilen makalelerin hangisinin yayınlanması gerektiğine karar vermekten sorumludur. Bu süreçte yazarlar ırk, etnik köken, cinsiyet, din ve vatandaşlıklarına göre editörler tarafından ayırt edilmez. Editörlerin yayınlanacak bir makaleyi kabul etme, gözden geçirme veya reddetme kararları, yalnızca makalenin önemi, özgünlüğü ve açıklığına ve ayrıca makalede yapılan çalışmanın derginin kapsamına uygunluğuna dayanmaktadır.
Gizlilik
Baş editör ve bölüm editörleri, gönderilen bir makale hakkında herhangi bir bilgiyi başkasıyla paylaşmamalıdır. Ayrıca ilgili yazar, hakemler / muhtemel hakemler ve yayıncı personel tarafından açıklanmamalıdır. Editörler, yazarlar tarafından sunulan tüm materyallerin inceleme sürecinde gizli kalmasını sağlayacaktır.
Çıkar Çatışması ve Açıklama
Gönderilmiş bir makalede açıklanan yayınlanmamış materyaller, yazarın yazılı izni olmadan hiçbir hakemin kendi çalışmalarında kullanılmamalıdır. Hakem değerlendirmesi sürecinden elde edilen münhasır bilgi veya görüşler gizli tutulmalı ve kişisel çıkarlar için kullanılmamalıdır. Hakemler, rekabetçi, işbirlikçi veya makalelere bağlı yazarlar, şirketler veya kurumlardan herhangi biriyle olan diğer ilişkilerden / bağlantılardan kaynaklanan çıkar çatışmalarına sahip oldukları yazıları dikkate almamalıdır.
Akran inceleme süreci
Baş editör / bölüm editörleri, dergi sistemine gönderilen her bir yazı için çift kör bir akran inceleme sürecinin etkin bir şekilde yapılmasını sağlamalıdır.
Etik olmayan davranışların yönetimi
Editörler, yayıncılarla birlikte, gönderilen bir makale veya yayınlanan bir makale hakkında etik şikâyetler sunulduğunda rasyonel olarak duyarlı önlemler almalıdır.

Yazar(lar)ın Görevleri
Makalenin Yazarı
Tasarım, yorumlama ve uygulama dâhil olmak üzere bildirilen çalışmaya önemli bir katkı sağlayanlara daraltılmalıdır. Gönderilen yazıya önemli katkılarda bulunan tüm yazarlar ortak yazar olarak listelenmelidir.

Özgünlük ve intihal
Gönderdikleri makalenin içeriğinden, dilinden ve özgünlüğünden yazarlar sorumludur. Yazarlar, orijinal eserlerini tamamen oluşturduğunu ve yazarlar çalışmayı ve / veya diğer yazarların sözlerini kullanmışlarsa, bunun uygun bir şekilde alıntılandığını veya alıntı yapıldığını temin etmelidir. İntihal, bir başkasının makalesini yazarın kendi makalesi olarak göstermek, bir başkasının makalesinin önemli kısımlarını (atıfta bulunmadan) kopyalamak veya başka bir deyişle, başkaları tarafından yapılan araştırmaların sonuçlarını almaktan farklı biçimlerdedir. Tüm formlarındaki intihal, etik olmayan yayıncılık davranışını içerir ve kabul edilemez. Hakemlere bir makale gönderilmeden önce, intihal araştırması için iThenticate aracılığıyla benzerlik açısından kontrol edilir.

Fon kaynaklarının tanınması
Makalede bildirilen araştırma için tüm finansman kaynakları, referanslar öncesinde makalenin sonunda ayrıntılı olarak belirtilmelidir.

İfşa ve çıkar çatışmaları
Tüm yazarlar makalelerinde, makalelerinin bulgularını veya yorumunu etkilemek için yorumlanabilecek herhangi bir maddi veya diğer maddi çıkar çatışmasını açıklamalıdır. Proje için tüm finansal destek kaynakları da açıklanmalıdır. Açıklanan potansiyel çıkar çatışmaları örnekleri arasında istihdam, danışmanlıklar, hisse senedi mülkiyeti, onur, ücretli uzman tanıklığı, patent başvuruları / kayıtları ve hibeler veya diğer fonlar yer almaktadır. Potansiyel çıkar çatışmaları mümkün olan en erken aşamada bildirilmelidir.

Raporlama standartları
Makalenin yazarları, yapılan çalışmanın doğru bir açıklamasını ve önemi ile ilgili objektif bir tartışma sunmalıdır. Temel veriler, metinde doğru olarak verilmelidir. Bir makale, diğer araştırmacıların çalışmayı tekrar etmelerine izin vermek için yeterli ayrıntıyı ve referansları içermelidir. Zor veya bilerek kesin olmayan ifadeler etik olmayan davranışlar oluşturur ve kabul edilemez. İnceleme ve profesyonel yayın makaleleri de kesin olmalı, özgün ve objektif olmalı ve editoryal düşünce çalışmaları açıkça ifade edilmelidir.

Veri erişimi ve saklama
Yazarlardan editoryal inceleme süreci için bir makaleyle bağlantılı ham verileri sağlamaları istenebilir ve herhangi bir durumda, yayınlandıktan sonra belirli bir süre için bu verileri saklamaları gerekebilir.

Çoklu, gereksiz veya eşzamanlı yayın
Gönderilen makaleler başka herhangi bir dergiye gönderilmemiş olmalıdır. Aynı makaleyi aynı anda birden fazla dergiye göndermek etik olmayan yayıncılık davranışını içerir. Yazarlar ayrıca makalenin daha önce başka bir yerde yayınlanmadığından da emin olmalıdır.

Yayınlanmış çalışmalarda ana hatalar
Bir yazar yayınlanmış eserinde önemli bir hata veya yanlışlıkla karşılaştığında, dergi editörünü veya yayıncısına bu durumu derhal bildirmek ve makaleyi geri çekmek veya düzeltmek için editörle işbirliği yapmak yükümlülüğündedir.

Hakemlerin Görevleri
Hakemler, makale le ilgili görüşlerini tamamlayarak yorumlarını kendisine tanımlanan zaman içerisinde göndermelidir. Eğer makale, hakemin ilgi alanına uygun değilse, makale editöre geri gönderilmelidir, böylece diğer hakemler zaman kaybetmeden atanabilirler.

Katkı
Hakemler, hakemli bir dergi olan derginin kalitesine katkıda bulunan ana üyelerdir. Alınan makaleyi incelemesi için kalifiye olmayan hakemler derhal editöre bildirmeli ve bu makaleyi incelemeyi reddetmelidir.

Gizlilik
İnceleme için gönderilen yazılar gizli belgeler olarak değerlendirilmelidir. Editör tarafından yetkilendirilmedikçe başkalarıyla gösterilmemeli veya tartışılmamalıdır.

Nesnellik standartları
Yorumlar objektif olarak gerçekleştirilmelidir. Yazarın kişisel eleştirisi uygun değildir. Hakemler açıkça destekleyici argümanlarla görüşlerini ifade etmelidir.

Kaynakların tanınması
Hakemler, yazarlar tarafından alıntılanmayan yayınlanmış çalışmaları tanımlamalıdır. Bir gözlem, türetme veya argümanın daha önce bildirildiği herhangi bir ifadeye ilgili atıfta bulunulmalıdır. Bir gözden geçiren aynı zamanda editörün dikkatini, ele alınan yazı ile kişisel bilgileri olan yayınlanmış diğer herhangi bir makale arasında hayati bir benzerlik ya da çakışma olduğuna dikkat etmelidir.

İfşa ve çıkar çatışması
Hakemler, rekabetçi, işbirlikçi veya yazılarla bağlantılı yazarlar, şirketler veya kurumlarla yapılan diğer ilişkilerden / bağlantılardan kaynaklanan çıkar çatışmalarına sahip oldukları makaleleri dikkate almamalıdır.

DERGİ POLİTİKASI
Makale Değerlendirme Süreci
Hakem Davetinin Geçerlilik Süresi : 30 gün
Hakem Daveti İçin Verilen Ekstra Süre : 15 gün
Hakemin Makaleyi Değerlendirme Süresi : 21 gün
Yazarın Düzeltmelerini Gerçekleştirmesi İçin Verilen Süre : 30 gün
Makale Değerlendirmesi İçin Hakeme Verilen Ekstra Süre : 7 gün

Ücret Politikası
Dergimize gönderilen makalelerin değerlendirilmesi/basılması gibi süreçlerde yazarlardan herhangi bir ücret talep edilmemektedir. 

Makale Geri Çekme Süreci
Yayımlanmış bir makalenin geri çekilmesi işlemi ilgili makalenin tüm yazarlarının ortak talebine istinaden yapılmaktadır. Geri çekilen makaleye ait bilgiler yazar(lar)ın editörlüğümüze başvurduğu tarihten sonra yayımlanacak ilk sayımızda GERİ ÇEKME(RETRACTION) başlığı altında bildirilir. 

Politeknik Dergisi makale gönderimi veya basım aşamasında herhangi bir ücret talep etmemektedir.

 
TARANDIĞIMIZ DİZİNLER (ABSTRACTING / INDEXING)
181341319013191 13189 13187 13188 18016 

download Bu eser Creative Commons Atıf-AynıLisanslaPaylaş 4.0 Uluslararası ile lisanslanmıştır.