Derleme

Şekil Hafızalı Mekanik Metamalzemeler: Tasarım, Üretim ve Uygulamalar

Cilt: 29 Sayı: 2 15 Mart 2026
PDF İndir
TR EN

Şekil Hafızalı Mekanik Metamalzemeler: Tasarım, Üretim ve Uygulamalar

Öz

Bu derleme çalışması, şekil hafızalı malzemeler (ŞHM) ile öksetik yapıların birleştirilmesi yoluyla oluşturulan şekil hafızalı öksetik metamalzemelerin (ŞHÖ-MM) temel prensiplerini, üretim tekniklerini, karakterizasyon yöntemlerini ve çok yönlü uygulama potansiyellerini kapsamlı biçimde ele almaktadır. ŞHM’lerin çevresel uyaranlara duyarlı, geri dönüşümlü şekil değiştirme yetenekleri ile öksetik yapıların negatif Poisson oranı gibi olağanüstü mekanik tepkileri bir araya getirilerek programlanabilir, çok işlevli ve yüksek performanslı sistemlerin tasarlanması mümkün hale gelmektedir. Çalışmada, bu hibrit metamalzemelerin ölçek bağımlı deformasyon mekanizmaları detaylı şekilde incelenmiş; sonlu elemanlar analizi, malzeme modelleri ve çok ölçekli hesaplamalı yaklaşımlar aracılığıyla gerçekleştirilen güncel simülasyon çalışmaları değerlendirilmiştir. Ayrıca, eriterek biriktirme, stereolitografi, PolyJet baskı ve lazer kesim gibi ileri üretim tekniklerinin bu sistemlerin imalatında kullanımları açıklanmıştır. Karakterizasyon yöntemleri kapsamında, mekanik testler, termal analizler ve şekil geri kazanım performans ölçümleri ele alınmıştır. Biyomedikal implantlar, yumuşak robotik sistemler, esnek elektronikler, darbe emici yapılar ve giyilebilir teknolojiler gibi çeşitli alanlardaki uygulamalara ilişkin son gelişmelere de yer verilmiştir. Literatürde bu iki yenilikçi malzeme sınıfının birlikte değerlendirildiği Türkçe kaynakların bulunmaması nedeniyle, bu çalışma mevcut boşluğu doldurarak akademik literatüre özgün ve bütüncül bir katkı sunmaktadır. Ayrıca, bu malzeme sistemlerinin geleceğine dair öngörüler doğrultusunda, 4B yazıcı teknolojileri, yapay zekâ destekli tasarım optimizasyonları ve çok malzemeli üretim yaklaşımları çerçevesinde araştırma fırsatları da tartışılmıştır.

Anahtar Kelimeler

Destekleyen Kurum

Kocaeli Üniversitesi Bilimsel Araştırma Projeleri Birimi

Proje Numarası

FKA-2024-3938

Etik Beyan

Bu makalenin yazarları çalışmalarında kullandıkları materyal ve yöntemlerin etik kurul izni ve/veya yasal-özel bir izin gerektirmediğini beyan ederler.

Teşekkür

FKA-2024-3938 numaralı proje ile vermiş oldukları destekten dolayı Kocaeli Üniversitesi Bilimsel Araştırma Projeleri Birimi’ne teşekkür ederiz.

Kaynakça

  1. [1] Veselago V. G., ''The Electrodynamics of Substances with Simultaneously Negative Values of ε and μ'', Soviet Physics Uspekhi, 10(4): 509, (1968).
  2. [2] Pendry J. B., Holden A. J., Robbins D. J. and Stewart W. J., ''Magnetism from conductors and enhanced nonlinear phenomena'', IEEE Transactions on Microwave Theory and Techniques, 47(11): 2075–2084, (1999).
  3. [3] Smith D. R., Pendry J. B. and Wiltshire M. C. K., ''Metamaterials and Negative Refractive Index'', Science, 305(5685): 788–792, (2004).
  4. [4] Aydın G., & San S. E., "Breaking the limits of acoustic science: A review of acoustic metamaterials", Mater. Sci. Eng. B, 305, 117384, (2024).
  5. [5] Yaman, P., Türkeş E., & Yuksel O. "Determination of the Construction Material for Phononic Band Gap Structures by Tribological Performance", Politeknik Dergisi, 28(1):27-34, (2025).
  6. [6] Wayman C. M., ''Shape memory alloys'', MRS Bulletin, 18(4), (1993).
  7. [7] Saxena K. K., Das R., Calius E. P., "Three Decades of Auxetics Research − Materials with Negative Poisson’s Ratio: A Review", Adv. Eng. Mater., 18(11): 1847–1870, (2016).
  8. [8] Erdoğuş H. B. "Negatif Poisson Oranındaki Stent Tasarımının Üç Katmanlı Arter ve Asimetrik Plak Yapısına Göre Sanki-Statik Analizi", Politeknik Dergisi, 27(5):1673–1680, (2024).

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Malzeme Fiziği, Fonksiyonel Malzemeler

Bölüm

Derleme

Erken Görünüm Tarihi

16 Temmuz 2025

Yayımlanma Tarihi

15 Mart 2026

Gönderilme Tarihi

19 Mayıs 2025

Kabul Tarihi

6 Temmuz 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 29 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Aydın, G., Çelebi, H., Candan, İ., & San, S. E. (2026). Şekil Hafızalı Mekanik Metamalzemeler: Tasarım, Üretim ve Uygulamalar. Politeknik Dergisi, 29(2), 1-17. https://doi.org/10.2339/politeknik.1701964
AMA
1.Aydın G, Çelebi H, Candan İ, San SE. Şekil Hafızalı Mekanik Metamalzemeler: Tasarım, Üretim ve Uygulamalar. Politeknik Dergisi. 2026;29(2):1-17. doi:10.2339/politeknik.1701964
Chicago
Aydın, Gülcan, Hacer Çelebi, İdris Candan, ve Sait Eren San. 2026. “Şekil Hafızalı Mekanik Metamalzemeler: Tasarım, Üretim ve Uygulamalar”. Politeknik Dergisi 29 (2): 1-17. https://doi.org/10.2339/politeknik.1701964.
EndNote
Aydın G, Çelebi H, Candan İ, San SE (01 Mart 2026) Şekil Hafızalı Mekanik Metamalzemeler: Tasarım, Üretim ve Uygulamalar. Politeknik Dergisi 29 2 1–17.
IEEE
[1]G. Aydın, H. Çelebi, İ. Candan, ve S. E. San, “Şekil Hafızalı Mekanik Metamalzemeler: Tasarım, Üretim ve Uygulamalar”, Politeknik Dergisi, c. 29, sy 2, ss. 1–17, Mar. 2026, doi: 10.2339/politeknik.1701964.
ISNAD
Aydın, Gülcan - Çelebi, Hacer - Candan, İdris - San, Sait Eren. “Şekil Hafızalı Mekanik Metamalzemeler: Tasarım, Üretim ve Uygulamalar”. Politeknik Dergisi 29/2 (01 Mart 2026): 1-17. https://doi.org/10.2339/politeknik.1701964.
JAMA
1.Aydın G, Çelebi H, Candan İ, San SE. Şekil Hafızalı Mekanik Metamalzemeler: Tasarım, Üretim ve Uygulamalar. Politeknik Dergisi. 2026;29:1–17.
MLA
Aydın, Gülcan, vd. “Şekil Hafızalı Mekanik Metamalzemeler: Tasarım, Üretim ve Uygulamalar”. Politeknik Dergisi, c. 29, sy 2, Mart 2026, ss. 1-17, doi:10.2339/politeknik.1701964.
Vancouver
1.Gülcan Aydın, Hacer Çelebi, İdris Candan, Sait Eren San. Şekil Hafızalı Mekanik Metamalzemeler: Tasarım, Üretim ve Uygulamalar. Politeknik Dergisi. 01 Mart 2026;29(2):1-17. doi:10.2339/politeknik.1701964

Cited By

 
TARANDIĞIMIZ DİZİNLER (ABSTRACTING / INDEXING)
181341319013191 13189 13187 13188 18016 

download Bu eser Creative Commons Atıf-AynıLisanslaPaylaş 4.0 Uluslararası ile lisanslanmıştır.