Kentsel Trafik Analizinde 3D/2D Hibrit CNN Mimarisi ve Dikkat Mekanizmalarının İncelenmesi
Öz
Kentsel trafik yönetimi, artan nüfusa ve motorlu taşıt sayısına bağlı olarak her geçen gün daha da karmaşık hale gelmektedir. Trafik yoğunluğu veya yol durumlarının, zamanında ve doğru bir şekilde öngörülememesi durumunda; anlık değişen trafik olayları (kazalar, tıkanıklıklar vb.) tespit edilememekte ve müdahale süresinde gecikmeler yaşanmasına sebep olmaktadır. Bu durum ulaşımın güvenliği, çevre zararları ve ekonomik kayıplar açısından ciddi problemlerin doğmasına neden olmaktadır. Bu bağlamda klasik ve geleneksel yöntemler kullanılarak yapılan trafik analizleri yetersiz kalmaktadır. Ayrıca bu yöntemler kullanılarak büyük hacimli ve çok boyutlu veri setlerinin işlenmesi de mümkün olmamaktadır. Bu nedenle hem zamansal hem de mekânsal boyutlarda çıkarım yapabilen güvenilir ve güçlü yaklaşımlara ihtiyaç duyulmaktadır. Bu çalışma kapsamında, bluetooth sensörleri tarafından toplanan veriler kullanılarak 2D CNN, 3D CNN ve 3D/2D hibrit CNN mimarileri ile kentsel trafik yoğunluğu tahmini ve sınıflandırması yapıldı. 3D/2D hibrit CNN mimarisinin en yüksek açıklayıcılığa (R2=0.9286) sahip olduğu tespit edildi. Ayrıca 3D/2D hibrit CNN mimarilerinde dikkat mekanizmalarının kullanımı literatür temelli incelendi.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- [1] McCulloch W. S. and Pitts W., “A logical calculus of the ideas immanent in nervous activity”, Bulletin of Mathematical Biophysics, 5(4): 115-133, (1943).
- [2] Rosenblatt F., “The perceptron: A probabilistic model for information storage and organization in the brain”, Psychological Review, 65(6): 386–408, (1958).
- [3] Rumelhart D. E., Hinton G. E. and Williams, R. J., “Learning representations by back-propagating errors”, Nature, 323: 533–536, (1986).
- [4] Bengio Y., “Learning deep architectures for AI”, Foundations and Trends® in Machine Learning, 2(1): 1-127, (2009).
- [5] Hinton G. E., Osindero S. and Teh Y. W., “A fast learning algorithm for deep belief nets”, Neural Computation, 18(7): 1527-1554, (2006).
- [6] Krizhevsky A., Sutskever I. and Hinton G. E., “ImageNet classification with deep convolutional neural networks”, Advances in Neural Information Processing Systems (NeurIPS), 25: 1097-1105, (2012).
- [7] LeCun Y., Bengio Y. and Hinton G., “Deep learning”, Nature, 521: 436-444, (2015).
- [8] LeCun Y., Bottou L., Bengio Y. and Haffner, P., “Gradient-based learning applied to document recognition”, Proceedings of the IEEE, 86(11): 2278-2324, (1998).
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Derin Öğrenme
Bölüm
Araştırma Makalesi
Erken Görünüm Tarihi
29 Ekim 2025
Yayımlanma Tarihi
3 Mayıs 2026
Gönderilme Tarihi
28 Temmuz 2025
Kabul Tarihi
23 Ekim 2025
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2026 Cilt: 29 Sayı: 4