Ankara- Kalecik Kilinin Genleşebilme Özelliğinin Araştırılması
Öz
Bazı kil çeşitleri genleşme özelliğine sahiptirler. Bunlar 1100-1300
°C’ arasında ısıtıldıklarında (şok yöntemi) gaz kabarcıklarıyla dolu bir
kütleye dönüşürler. Genleşme esnasında gaz çıkışı ile agrega hacminde 5-6 kat
artış meydana gelir. Genleşen kil agregaları hem hafif, hem de dış yüzeylerinin
sinterleşme sonucu sertleşmesi nedeniyle hafif beton üretiminde tercih
edilmektedir. Böylesi bir tercih nedeni, ölü yüklerinin azalması, aynı zamanda
basınç dayanımlarının istenilen seviyede olması avantajıdır.
Bu çalışmada Ankara- Kalecik
Tekebeli mevkiinden alınan kil örneklerini genleşmeye özelliğinin belirlenmeye
çalışılmıştır. Yaklaşık 3000 m2’ lik kil sahasının 3 farklı noktadan
350-400 kg numune alınmış ve 1 mm’ lik elekten geçirilmiştir. Elekten geçen kil
su ile macun kıvamında hamur haline getirilmiştir. Hamurdan üretilen ham
agregalar, 900 °C’den başlayarak 50 °C artırarak 1250 °C’ ye kadar 5, 10 ve 15 dakika sürelerle ısıl işleme tabi tutularak
genleşmiş kil agregası üretilmiştir. Bu agrega ile 100x100x100 mm’ lik beton
örnekleri üretilerek basınç dayanımları ve birim hacim ağırlıkları
incelenmiştir.
İstenilen özelliğe sahip
genleşmiş kil agregası 10 dakika süre ile 1150 oC’ de ısıl işleme
sonucu elde edilmiştir. Üretilen agreganın, genleşme oranının % 3,2
yoğunluğunun 0,970 g/cm3 olduğu ve bir birinden bağımsız
boşluklardan dolayı suda yüzme özelliğine sahip olduğu görülmüştür. Genleştirilmiş kil agregalarıyla üretilen
betonun 28 günlük basınç dayanımı 44,9 MPa ve birim hacim ağırlığı 1,492 g/cm3
olarak bulunmuştur.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- 1. Kıral N. “Genleşen kil aramaları”, MTA Raporu, 1-25, (2002).
- 2. Akyürek B. “Ankara-Elmadağ-Kalecik dolayının jeolojisi”, MTA Ens. Derleme, 7298: 5-30, (1982).
- 3. Özgüven A. “Genleşen kil agrega üretimi ve endüstriyel olarak değerlendirilmesi”, Doktora Tezi, Süleyman Demirel Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Maden Mühendisliği Anabilim Dalı, (2009).
- 4. Seyhan İ.,“Genleşen killer”, DPT. Sekizinci Beş Yıllık Kalkınma Planı Madencilik ÖİK Raporu Endüstriyel Hammaddeler Alt Komisyonu Yapı Malzemeleri III (Ponza-Perlit-Vermikülit-Flogopit-Genleşen Killer) Çalışma Grubu Raporu DPT: 2617 - ÖİK: 628, 69-72, Ankara, (2001).
- 5. http://www.soci.org/. “The Manufacture and Uses of Expanded Clay Aggregate”, Xavier Kestemont, Argex. Thursday 15 November SCI HQ, London, (2012).
- 6. Özgüven A. and Gündüz L., “Examination of effective parameters for the production of expanded clay aggregate”, Cement & Concrete Composites, 34, 781–787, (2012).
- 7. http://www.laterlite.com/products/laterlite-plus-expanded-clay/ tarih (2.09.2015)
- 8. Schmidt H., “Blähton-stoffliche voraussetzung, ignungsuntersuchungen und keramische bindung” , Handbuchder Keramik, Freiburg, (1984).
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
-
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yayımlanma Tarihi
15 Eylül 2017
Gönderilme Tarihi
22 Eylül 2017
Kabul Tarihi
-
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2017 Cilt: 20 Sayı: 3