Türkiye’deki Kent İçi Raylı Ulaşım Sistemlerinin Performanslarının Veri Zarflama Analizi İle Karşılaştırılması

Öz

Toplu taşıma türleri arasında kent içi raylı sistemler, daha rahat, güvenilir, temiz enerji kullanımı ve sonucunda daha az hava kirliliği, yüksek taşıma kapasitesi ve hızlı erişim sağlamaları sebebiyle gitgide daha fazla tercih edilmektedir. Bütün bu olumlu özelliklerine karşılık kent içi raylı sistemler oldukça yüksek maliyetli yatırımlar gerektirmekte ve bu yüzden de planlamanın ve uygulamanın en iyi şekilde gerçekleştirilmesi gerekmektedir. Bu çalışmada, Türkiye’de işletmede olan kent içi raylı ulaşım sistemlerin performansları Veri Zarflama Analizi ile karşılaştırılarak bir değerlendirme yapılmıştır. Uygulamada kullanılan veri seti Ulaşım Dairesi Başkanlıklarından ve ilgili literatürden toplanmıştır. Uygulama sonucunda her bir kentin raylı ulaşım sisteminin etkinlik değeri ve etkin olmayan kentler için tavsiye edilen iyileştirme önerileri sunulmuştur.   

Anahtar Kelimeler

• Veri Zarflama Analizi,kent içi raylı ulaşım sistemleri

A Comparison of Performances of Urban Rail Systems in Turkey By Data Envelope Analysis

Öz

Urban rail systems among the public transport types are increasingly preferred due to the use of more convenient, reliable, clean energy and resulting in less air pollution, higher carrying capacity and faster accessibility. In contrast to all these positive features, the urban rail systems require highly costly investments and therefore the planning and implementation must be carried out in the best possible way. In this study, an evaluation was made by comparing the performances of urban rail transportation systems operated in Turkey with Data Envelopment Analysis. The data is collected from the Transportation Department Presidency and related literature for this study. As a result of the implementation, the recommendation for the efficiency value of each city's rail transportation system and the recommended improvement for the ineffective cities are presented.

Anahtar Kelimeler

• Data Envelopment Analysis,urban rail transportation systems

Kaynakça

1. [1] Baştürk, G., “Kent içi raylı toplu taşıma sistemleri incelemesi ve dünya örnekleri ile karşılaştırılması”, Ulaştırma ve Haberleşme Uzmanlığı Tezi, Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığı, Ankara, (2014).
2. [2] Swami, M. ve Parida, M. “Comparative appraisal of metro stations in Delhi using Data Envelopment Analysis in a Multimodal context, Journal of Public Transportation, 18(3): 29-51, (2015).
3. [3] Semra, T., “İşletme performansını belirlemede Veri Zarflama Analizi”, Yönetim ve Ekonomi, 10(2): 221-229, (2003).
4. [4] Başkaya, Z., Avcı, B., Veri Zarflama Analizi, Dora Yayınları, 1.Baskı, (2011).
5. [5] Erdoğan, M. ve Yıldız, M., “Sağlık işletmelerinde finansal oranlar aracığıyla performans ölçümü: hastanelerde bir uygulama”, KAÜ İBBF Dergisi, 6(9): 129-148, (2015).
6. [6] Kandemir, M. “Ankara’daki Hastanelerin Etkinliğinin Iki Aşamali Veri Zarflama Analizi ile Incelenmesi”, Yüksek Lisans Tezi, Gazi Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Ankara, (2016).
7. [7] Sarı, Z., “Veri Zarflama Analizi ve Bir Uygulama”, Yüksek Lisans Tezi, Hacettepe Üniversitesi, Ankara, (2015)
8. [8] Yavuz, İ. “Sağlık Sektöründe Etkinlik Ölçümü (Veri Zarflama Analizine Dayalı Bir Uygulama)”, MPM Yayınları, Yayın No: 654, Ankara, (2001).

9. [9] Aydemir, Z.C. “Bölgesel rekabet edebilirlik kapsamında illerin kaynak kullanım görece verimlilikleri: Veri Zarflama Analizi uygulaması”, Uzmanlık Tezi, DPT, (2002).
10. [10] Selcan, Ç., İnsani gelişmenin Veri Zarflama Analizi ile ölçülmesi, Yüksek Lisans Tezi, Gazi Üniversitesi, Fen Bilimler Enstitüsü, Ankara, (2012).
11. [11] Charnes, A., Cooper, W. W., ve Rhodes, E., “Measuring the Efficiency of Decision Making Units”, European Journal of Operational Research, 2(6): 429-444, (1978).