Araştırma Makalesi

COVID-19 SÜRECİNDE TÜKETİCİ REFAHININ DÖNÜŞÜMÜ: KIRILGAN VE KIRILGAN OLMAYAN TÜKETİCİ GRUPLARININ KARŞILAŞTIRILMASI

Cilt: 16 Sayı: 2 31 Mayıs 2023
PDF İndir
EN TR

COVID-19 SÜRECİNDE TÜKETİCİ REFAHININ DÖNÜŞÜMÜ: KIRILGAN VE KIRILGAN OLMAYAN TÜKETİCİ GRUPLARININ KARŞILAŞTIRILMASI

Öz

Dönüştürücü tüketici araştırması olarak tasarlanan bu çalışma, pandeminin tüketiciler üzerindeki etkilerini ana hatlarıyla tüketim alışkanlıklarındaki değişim, kırılganlık, bireysel yılmazlık, sosyal sermaye ve tüketimde özdenetim üzerinden inceleyerek politika önerileri getirmeyi amaçlanmıştır. Bu amaçla değişkenler, salgının görece kontrol altına alınabildiği Temmuz–Ağustos 2020 döneminde ve salgının ikinci dalgasının yoğun olarak hissedildiği Kasım–Aralık 2020 döneminde olmak üzere panel veri (N= 616) şeklinde değerlendirilmiştir. Çalışmanın önemli bulgularını incelediğimizde: (1) Sosyal medya bağımlılığı, online alışveriş bağımlılığı, yeme bağımlılığı gibi tüketim örüntülerinde pandemi nedeniyle artan stres ile birlikte bozulmalar olduğu saptanmıştır. (2) Beklenenin aksine, gıda tüketim bağımlılığının sosyal izolasyon arttıkça, yani birey kendisini daha fazla yalnız hissettikçe, psikolojik esenliğe olumlu yansımalarının olduğu görülmüştür. (3) Diğer yandan artan stres, ekonomik kırılganlık ile birlikte psikolojik esenliğin daha fazla etkilenmesine neden olmaktadır. Bu bulgular doğrultusunda politika yapıcıların bu tip kriz dönemlerinde sağlıklı beslenme, stresten korunma gibi konularda sağlık iletişimine ağırlık vermesi önerilmektedir. Yine bu tip kriz dönemlerinde sosyal izolasyonun etkisinin azaltılması için özellikle de ekonomik kırılganlık yaşayan tüketicilerin yerel yönetimler / sivil toplum tarafından belirlenerek ücretsiz iletişim olanaklarına erişmelerinin sağlanması faydalı olacaktır. Belediyeler ve muhtarlıklar gibi yerel yönetimlerin ve sivil toplumun birlikte kuracağı yardımlaşma ağları, gerek ekonomik olarak dezavantajlı gruplara destek olmak, gerekse kurulabilecek psikolojik danışma merkezleri aracılığıyla psikolojik kırılganlıklar ve stresle baş etme konusunda faydalı olabilecektir.

Anahtar Kelimeler

Destekleyen Kurum

TÜBİTAK

Proje Numarası

120K323

Teşekkür

Bu proje TÜBİTAK (Proje No: 120K323) tarafından desteklenmiştir.

Kaynakça

  1. Kaynaklar Adler, P. S., & Kwon, S. W. (2000). Social capital: The good, the bad, and the ugly. In E. Lesser (Ed.), Knowledge and social capital: Foundations and applications (pp. 89–115). Butterworth-Heinemann
  2. Aldrich, D. P., & Meyer, M. A. (2015). Social capital and community resilience. American Behavioral Scientist, 59(2), 254-269.
  3. Aysan, Y. (1993). Keynote paper: Vulnerability assessment. In Merriman, P. & Browitt, C. Telford (Eds.) Natural Disasters: Protecting Vulnerable Communities, London.
  4. Bagozzi, R. P., & Moore, D. J. (1994). Public service advertisements: emotions and empathy guide prosocial behavior, Journal of Marketing, 58(January), 56–70.
  5. Baker, S. M. (2009). Vulnerability and resilience in natural disasters: A marketing and public policy perspective. Journal of Public Policy & Marketing, 28(1), 114–123.
  6. Baker, S. M., Gentry, J., & Rittenburg, T. (2005). Building understanding of the domain of consumer vulnerability, Journal of Macromarketing, 25(2), 128–139.
  7. Baker, S. M., Hunt, D. M., & Rittenburg, T. L. (2007). Consumer vulnerability as a shared experience: Tornado recovery process in Wright, Wyoming, Journal of Public Policy & Marketing, 26(1), 6-19.
  8. Baker, S. M., LaBarge, M. & Baker, C. N. (2016). Consumer vulnerability: Foundations, phenomena, and future investigations, In Hamilton, K., Dunnett, S., & Piacentini, M. (Eds.) Consumer Vulnerability (pp. 13-30), Routledge.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

İşletme

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

31 Mayıs 2023

Gönderilme Tarihi

4 Şubat 2023

Kabul Tarihi

21 Mayıs 2023

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2023 Cilt: 16 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Karaosmanoğlu, E., Okan, M., Işıksal, D. G., Altıniğne, N., İdemen, E., & Demir, Ö. (2023). COVID-19 SÜRECİNDE TÜKETİCİ REFAHININ DÖNÜŞÜMÜ: KIRILGAN VE KIRILGAN OLMAYAN TÜKETİCİ GRUPLARININ KARŞILAŞTIRILMASI. Pazarlama ve Pazarlama Araştırmaları Dergisi, 16(2), 507-550. https://izlik.org/JA38MW68RY
AMA
1.Karaosmanoğlu E, Okan M, Işıksal DG, Altıniğne N, İdemen E, Demir Ö. COVID-19 SÜRECİNDE TÜKETİCİ REFAHININ DÖNÜŞÜMÜ: KIRILGAN VE KIRILGAN OLMAYAN TÜKETİCİ GRUPLARININ KARŞILAŞTIRILMASI. PPAD. 2023;16(2):507-550. https://izlik.org/JA38MW68RY
Chicago
Karaosmanoğlu, Elif, Mehmet Okan, Didem Gamze Işıksal, Neşenur Altıniğne, Elif İdemen, ve Özge Demir. 2023. “COVID-19 SÜRECİNDE TÜKETİCİ REFAHININ DÖNÜŞÜMÜ: KIRILGAN VE KIRILGAN OLMAYAN TÜKETİCİ GRUPLARININ KARŞILAŞTIRILMASI”. Pazarlama ve Pazarlama Araştırmaları Dergisi 16 (2): 507-50. https://izlik.org/JA38MW68RY.
EndNote
Karaosmanoğlu E, Okan M, Işıksal DG, Altıniğne N, İdemen E, Demir Ö (01 Mayıs 2023) COVID-19 SÜRECİNDE TÜKETİCİ REFAHININ DÖNÜŞÜMÜ: KIRILGAN VE KIRILGAN OLMAYAN TÜKETİCİ GRUPLARININ KARŞILAŞTIRILMASI. Pazarlama ve Pazarlama Araştırmaları Dergisi 16 2 507–550.
IEEE
[1]E. Karaosmanoğlu, M. Okan, D. G. Işıksal, N. Altıniğne, E. İdemen, ve Ö. Demir, “COVID-19 SÜRECİNDE TÜKETİCİ REFAHININ DÖNÜŞÜMÜ: KIRILGAN VE KIRILGAN OLMAYAN TÜKETİCİ GRUPLARININ KARŞILAŞTIRILMASI”, PPAD, c. 16, sy 2, ss. 507–550, May. 2023, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA38MW68RY
ISNAD
Karaosmanoğlu, Elif - Okan, Mehmet - Işıksal, Didem Gamze - Altıniğne, Neşenur - İdemen, Elif - Demir, Özge. “COVID-19 SÜRECİNDE TÜKETİCİ REFAHININ DÖNÜŞÜMÜ: KIRILGAN VE KIRILGAN OLMAYAN TÜKETİCİ GRUPLARININ KARŞILAŞTIRILMASI”. Pazarlama ve Pazarlama Araştırmaları Dergisi 16/2 (01 Mayıs 2023): 507-550. https://izlik.org/JA38MW68RY.
JAMA
1.Karaosmanoğlu E, Okan M, Işıksal DG, Altıniğne N, İdemen E, Demir Ö. COVID-19 SÜRECİNDE TÜKETİCİ REFAHININ DÖNÜŞÜMÜ: KIRILGAN VE KIRILGAN OLMAYAN TÜKETİCİ GRUPLARININ KARŞILAŞTIRILMASI. PPAD. 2023;16:507–550.
MLA
Karaosmanoğlu, Elif, vd. “COVID-19 SÜRECİNDE TÜKETİCİ REFAHININ DÖNÜŞÜMÜ: KIRILGAN VE KIRILGAN OLMAYAN TÜKETİCİ GRUPLARININ KARŞILAŞTIRILMASI”. Pazarlama ve Pazarlama Araştırmaları Dergisi, c. 16, sy 2, Mayıs 2023, ss. 507-50, https://izlik.org/JA38MW68RY.
Vancouver
1.Elif Karaosmanoğlu, Mehmet Okan, Didem Gamze Işıksal, Neşenur Altıniğne, Elif İdemen, Özge Demir. COVID-19 SÜRECİNDE TÜKETİCİ REFAHININ DÖNÜŞÜMÜ: KIRILGAN VE KIRILGAN OLMAYAN TÜKETİCİ GRUPLARININ KARŞILAŞTIRILMASI. PPAD [Internet]. 01 Mayıs 2023;16(2):507-50. Erişim adresi: https://izlik.org/JA38MW68RY