GÖNÜLLÜ SADELİK VE MİNİMALİZMİN SÜRDÜRÜLEBİLİR SATIN ALMA DAVRANIŞI ÜZERİNDEKİ ETKİSİNDE SÜRDÜRÜLEBİLİR ÇEVRESEL BİLİNCİN ARACI ROLÜ

Öz

Günlük hayatımızın vazgeçilmez bir unsuru olan tüketim, günümüzde ihtiyaçların karşılanmasının yanı sıra insanlara itibar kazandıran, haz elde ettiren bir olguyu ifade etmektedir. Özellikle son yıllarda tüketimin zaman ve mekân sınırlandırılmasından çıkarak sanal ortamlara da taşınması aşırı tüketimin her geçen gün daha da çok artmasına sebep olmaktadır. Kontrolsüz olarak gerçekleşen sürekli artan aşırı tüketim ise ekosistem üzerinde olumsuz etkilere sebep olmaktadır. Ortaya çıkan bu olumsuz etkiler ise insanları alternatif yaşam tarzı arayışına itmektedir. Gönüllü sadelik ve minimalist yaşam tarzları ekosistem üzerindeki olumsuz etkileri minimum bir seviyeye indirgeyen alternatif yaşam tarzları olarak karşımıza çıkmaktadır. Bu doğrultuda bu çalışma, gönüllü sadelik ve minimalizmin sürdürülebilir satın alma davranışı üzerindeki etkisinde sürdürülebilir çevresel bilincin aracılık rolünün belirlemek amacıyla nicel araştırma deseninde tasarlanmıştır. Çalışmada ilgili değişkenlere ilişkin katılımcı tutumlarını tespit etmek amacıyla minimalizm ölçeği, gönüllü sadelik ölçeği, sürdürülebilir çevresel bilinç ölçeği, sürdürülebilir satın alma davranışı ölçeği kullanılmıştır. Çalışmanın evrenini Türkiye’de tüketim davranışı sergileyen tüketiciler oluşturduğundan online veri toplama tekniği ile Türkiye’den katılan 997 tüketiciye ulaşılmıştır. Elde edilen veriler AMOS ve SPSS 22.0 for Windows paket programı kullanılarak analiz edilmiş ve minimalizm ile gönüllü sadeliğin sürdürülebilir satın alma davranışı üzerinde etkili olduğu belirlenmiştir. Ayrıca gönüllü sadeliğin sürdürülebilir satın alma davranışı üzerindeki etkisinde sürdürülebilir çevresel bilincin bir aracı rolünün bulunduğu tespit edilmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Sürdürülebilir Satın Alma Davranışı
• Minimalizm
• Gönüllü Sadelik
• Sürdürülebilir Çevresel Bilinç

THE MEDIATING ROLE OF SUSTAINABLE ENVIRONMENTAL AWARENESS IN THE IMPACT OF VOLUNTARY SIMPLICITY AND MINIMALISM ON SUSTAINABLE PURCHASING BEHAVIOR

Öz

Consumption, which is an indispensable element of our daily lives, expresses a phenomenon that gives people a reputation and pleasure as well as meeting their needs. Especially in recent years, the fact that consumption has moved out of time and space limitations and moved to virtual environments causes excessive consumption to increase day by day. Uncontrolled and ever-increasing overconsumption causes negative effects on the ecosystem. These negative effects push people to seek alternative lifestyles. Voluntary simplicity and minimalist lifestyles appear as alternative lifestyles that minimize the negative effects on the ecosystem. Accordingly, this study was designed in quantitative research design to determine the mediating role of sustainable environmental awareness in the effect of voluntary simplicity and minimalism on sustainable purchasing behavior. In the study, minimalism scale, voluntary simplicity scale, sustainable environmental consciousness scale, sustainable purchasing behavior scale were used to determine participant attitudes towards the relevant variables. Since the population of the study consists of consumers exhibiting consumption behavior in Turkey, 997 consumers from Turkey were reached through online data collection technique. The data obtained were analyzed using AMOS and SPSS 22.0 for Windows package programs and it was determined that minimalism and voluntary simplicity are effective on sustainable purchasing behavior. In addition, it was determined that sustainable environmental awareness has a mediating role in the effect of voluntary simplicity on sustainable purchasing behavior.

Anahtar Kelimeler

• Sustainable Purchasing Behavior
• Minimalism
• Voluntary Simplicity
• Sustainable Environmental Consciousness

Kaynakça

1. Albinsson, P. A., Wolf, M., & Kopf, D. A. (2010). Anti-Consumption in East Germany: Consumer Resistance to Hyperconsumption. Journal of Consumer Behaviour, 9, 412- 425.
2. Alsmadi, S. (2007). Green Marketing and the Concern over the Environment: Measuring Environmental Consciousness of Jordanian Consumers. Journal of Promotion Management, 13(3- 4), 339- 361.
3. Andrés, E. F., & Martinez, E. (2006). Ecological Consumer Behaviour: An Empirical Analysis. International IJC, 31(1), 26- 33.
4. Ballantine, P. W., & Creery, S. (2010). The Consumption and Disposition Behaviour of Voluntary Simplifiers. Journal of Consumer Behaviour, 9(1), 45- 56.
5. Barton, D. L. (1981). Voluntary Simplicity Lifestyles and Energy Conservation. Journal of Consumer Research, 8(3), 243- 252.
6. Başar, E. E. (2016). Hane Halklarının Sürdürülebilir Tüketim Davranışlarının Ölçülmesine Yönelik Bir Ölçek Geliştirme Çalışması. Marmara Üniversitesi Doktora Tezi.
7. Campos, P. O., Lima , A. L., Costa, C. S., & Costa, M. F. (2023). The İmpact of Voluntary Simplicity and Environmental Activism on Sustainable Fashion Purchase İntention. Fashion Marketing and Management Journal, 27(2).
8. Cashwell, E. J. (2021). Recruitment and Data Collection in the 21st Century: Implications for Grounded Theory. The Grounded Theory Review, 20(2), 80- 89.

9. Chatterjee, R. S. (2020). Towards Sustainable Consumption Behaviour Through Voluntary Simplicity: A Value Mapping Orientation. International Journal of Sustainable Society, 12(2), 111- 133.
10. Chatzidakis, A., & Lee, M. S. (2012). Anti- Consumption as the Study of Reasons Againts. Journal of Macromarketing, 33(3), 190- 203.
11. Craig-Lees, M., & Hill, C. (2002). Understanding Voluntary Simplifiers. Psychology & Marketing, 19(2), 187- 210.
12. De Groot, J., & Steg, L. (2009). Morality and Prosocial Behavior: The Role of Awareness, Responsibility, and Norms in the Norm Activation Model. The Journal of Social Psychology, 149(4), 425- 449.
13. Demireli, C. (2014). Tüketici Yenilikçiliği ve Gönüllü Sade Yaşam Tarzı Arasındaki İlişkinin İncelenmesi. Yönetim ve Ekonomi Araştırmaları Dergisi, (24), 320- 337.
14. Dopierala, R. (2017). Minimalizm - A New Mode of Consumption ? The Central European Journal of Social Sciences and Humanity, 4, 67- 83.
15. Druică, E., Ianole-Călin, R., & Puiu, A. I. (2023). When Less Is More: Understanding the Adoption of a Minimalist Lifestyle Using the Theory of Planned Behavior. Mathematics, 11(696), 1- 18.
16. Dülek, B., & Cömert, Y. (2018). Pazarlama Karşıtı Eylemlerin Pazarlama Faaliyetleri Açısından Değerlendirilmesi. Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 3(6), 104- 121.
17. Elgin, D., & Mitchell, A. (1977). Voluntary Simplicity. The Co-Evolution Quarterly, 3, 1- 40.
18. Ergen, A. (2014). Maddi Değerler, Gönüllü Sade Yaşam Biçimi, Çevre Bilgisi: Sürdürülebilir Tüketim Davranışı Açısından Bir Araştırma. Marmara Üniversitesi Doktora Tezi.
19. Ergin, R. G., & Dal, N. E. (2023). Davranışsal Çevre Bilincinin Sürdürülebilir Tüketim Davranışına Etkisi Hakkında Bir Araştırma. Bilge Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi, 7(1), 28- 53.
20. Etzioni, A. (1999). Voluntary Simplicity: Characterization, Select Psychological İmplications, and Societal Consequences. Essays in Socio-Economics, 1- 26.
21. Fuchs, D. A., & Lorek, S. (2005). Sustainable Consumption Governance: A History of Promises and Failures. Journal of Consumer Policy, 28, 261- 288.
22. Gilg, A., Barr, S., & Ford, N. (2005). Green Consumption or Sustainable Lifestyles? Identifying the Sustainable Consumer. Futures, 37, 481- 504.
23. Hansen, U., & Schrader, U. (1997). A Modern Model of Consumption for a Sustainable Society. Journal of Consumer Policy, 20(4), 443- 468.
24. Hao, Z., & Chenyue, Q. (2020). İmpact of Environmental and Health Consciousness on Ecological Consumption İntention: The Moderating Effects of Haze and Self-competence. The Journal of Consumer Affairs, 1292- 1305.
25. İrge, N. T., & Karaduman , İ. (2018). X ve Y Kuşaklarında Gönüllü Sadelik Algısının Tüketici Karar Tarzlarına Etkisi. İşletme Araştırmaları Dergisi, 10(3), 120- 143.
26. Iwata, O. (1997). Attitudinal and Behavioral Correlates of Volutary Simplicity Lifestyle. Social Behavior and Personality, 25(3), 233- 240.
27. Iwata, O. (2006). An Evaluation Of Consumerism and Lifestyle as Correlates of a Voluntary Simplicity Lifestyle. Social Behavior and Personality, 34(5), 557- 568.
28. Kumar, B., Manrai, A. K., & Manrai, L. A. (2017). Purchasing Behaviour for Environmentally Sustainable Products: A Conceptual Framework and Empirical Study. Journal of Retailing and Consumer Services, 34, 1- 9.
29. Kurtuluş, S., Karapınar, E., & Özkan, E. (2019). Organik Ürün Tüketicilerinin Tipolojisi: Gönüllü Sadelik, Çevre Bilinci ve Değerler Açısından Pazar Bölümlerinin İncelenmesi. Tüketici ve Tüketim Araştırmaları Dergisi, 11(1), 107- 142.
30. Lai, C. K., & Cheng, E. W. (2016). Green Purchase Behavior of Undergraduate Students. The Social Science Journal, 53, 67- 76.
31. Marcos-Merino, J. M., Corbacho-Cuello, I., & Hernández-Barco, M. (2020). Analysis of Sustainability Knowingness, Attitudes and Behavior of a Spanish Pre-Service Primary Teachers Sample. Sustainability, 12(7445), 1- 22.
32. Matte, J., Fachinelli, A. C., Toni, D. D., Milan, G. S., & Olea, P. M. (2021). Relationship between minimalism, happiness, life satisfaction, and experiential consumption. SN Social Sciences, 1- 22.
33. Mızıkacı, M. (2020). Sürdürülebilir Yaşam Nedir? Ö. Yaman , & E. Aksoydan içinde, Sürdürülebilir Yaşam Rehberi (s. 9- 10). İstanbul: Yeni İnsan Yayınevi.
34. Nakip, M. (2013). Pazarlama Araştırma Teknikleri. Ankara: Seçkin Yayıncılık.
35. Ofei, M. (2024, 07 15). Minimalism and Simplicity (The Magical Combination). The Minimalist Vegan: https://theminimalistvegan.com/minimalism-and-simplicity/ adresinden alındı.
36. Özdemir, N., & Sunaoğlu, Ş. K. (2022). Müşteri Etkileşiminin Müşteri Sadakatine Etkisinde Müşteri Vatandaşlık Davranışının Aracı Rolü: E-Ticaret Pazaryerleri Üzerine Bir Araştırma. Tüketici ve Tüketim Araştırmaları Dergisi, 14(1), 1-38.
37. Özgül, E. (2010). Tüketicilerin Değer Yapıları, Gönüllü Sade Yaşam Tarzı ve Sürdürülebilir Tüketim Üzerindeki Etkileri. H.Ü. İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 28(2), 117- 150.
38. Palafox, C. L. (2020). When Less is More: Minimalism and the Environment. Environmental and Earth Law, 10, 64- 88.
39. Pir, E. Ö., & Derinözlü, E. (2021). Minimalizm ile İkinci El Satın Alma Niyeti Arasında C2C Platformuna Olan Güvenin Aracılık Rolü. Ekonomi, İşletme ve Yönetim Dergisi, 5(2), 125- 161.
40. Rasheed, F. A., & Balakrishnan, J. (2023). Sharing More, Owning Less: How Consumer Minimalism Drives the Sharing Economy. Journal of Promotion Management, 30(3), 1- 27.
41. Sanderson, A. (2018). Minimalist Yaşam Evinizi, İş Hayatınızı & Dijital Hayatınızı Derleyip Toplayın . İstanbul : Park Yayınları.
42. Schlegelmilch, B. B., Bohlen, G. M., & Diamantopoulos, A. (1996). The Link Between Green Purchasing Decisions and Measures of Environmental Consciousness. European Journal of Marketing, 30(5), 33- 55.
43. Shama, A. (1985). The Voluntary Simplicity Consumer. The Journal of Consumer Marketing, 2(4), 57- 64.
44. Stern, M. J., Bilgen, İ., McClain, C., & Hunscher, B. (2016). Effective Sampling From Social Media Sites and Search Engines for Web Surveys: Demographic and Data Quality Differences in Surveys of Google and Facebook Users. Social Science Computer Review, 1-20. doi:10.1177/0894439316683344
45. Şener, A., & Hazer, O. (2007). Değerlerin Kadınların Sürdürülebilir Tüketim Davranışı Üzerindeki Etkilerine İlişkin Bir Araştırma . Hacettepe Üniversitesi Sosyolojik Araştırmalar E-Dergisi, 1- 15.
46. Taş, S. (2020). Tüketim Karşıtı Yaşam Tarzları: Freeganizm, Gönüllü Sadelik Ve Minimalizm. Toplum ve Kültür Araştırmaları Dergisi(6), 38- 64. doi:10.48131/jscs.820039
47. Tunçay, G. Y., & Çobanoğlu, N. (2019). Minimalist Lifestyle from the Point of Environmental Bioethics. Journal of Current Research on Social Sciences, 9(4), 271- 280.
48. TÜİK. (2023, Şubat 6). Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemi Sonuçları, 2022. https://data.tuik.gov.tr. adresinden alındı.
49. Umut, M. Ö., Topuz, Y. V., & Şan, P. (2021). Üreten Tüketicilerin Gönüllü Sade Yaşam Tarzı ve Sürdürülebilir Tüketim ile İlişkisi. 25. Pazarlama Kongresi, 693- 696.
50. Ülker, Y. (2021). Anti- Consumption İndividuals’ Attitudes Towards Environmental Advertisements. Selçuk İletişim Dergisi, 14(2), 784- 804.
51. Wilson, A. V., & Bellezza, S. (2021). Consumer Minimalizm. Journal of Consumer Research, 48(5), 796- 816. doi.org/10.1093/jcr/ucab038
52. Yazıcıoğlu, Y., & Erdoğan, S. (2004). SPSS Uygulamalı Bilimsel Araştırma Yöntemleri. Ankara: Detay Yayıncılık .
53. Zafar, A. U., Shen, J., Ashfaq, M., & Shahzad, M. (2021). Social Media and Sustainable Purchasing Attitude: Role of Trust in Social Media and Environmental Effectiveness. Journal of Retailing and Consumer Services, 63, 1- 12.
54. Zavestoski, S. (2002). Guest Editorial: Anticonsumption Attitudes. Psychology & Marketing, 19(2), 121- 126.
55. Zhang, M. (2022). Research on the Acceptability of Minimalist Consumption in China. The Frontiers of Society, Science and Technology, 4(8), 64- 70.