İklim Değişikliği ile Mücadelede Yerel Yönetimlerin Rolü: Yetki ve Sorumluluklar Üzerinden bir İnceleme
Öz
Dünya genelinde nüfus hareketliliğinin fazla olduğu ve sera gazı emisyonlarının etkisinin daha fazla hissedildiği 1950’li yıllar öncesinde nüfusun büyük çoğunluğu (%70’ten fazla oranda) kırsal alanlarda yaşamını sürdürmekte iken, bu yıllar sonrasında (%70’e yakın oranda) kentsel alanlar önemli birer cazibe merkezi haline gelmiştir ve hızlı bir nüfus birikim süreci yaşanmıştır. Bu sürecin sonunda yoğun fosil yakıt kullanımı, yaşanan göçler sonucunda arazi kullanım deseninde meydana gelen değişimler, doğal alanların zamanla yok edilmesi, vb. gibi çeşitli olumsuzluklar ortaya çıkmıştır. Hem kentsel alanlarda kişi başına düşen kaynak tüketiminin azaltılması yoluyla iklim değişikliğinin etkilerinin azaltılması hem de iklim değişikliği yönetişimi sürecinin daha etkin biçimde yürütülmesi adına yerel düzeyde atılabilecek önemli adımlar mevcuttur. Tüketici ve rol model olarak yerel yönetimlerin kendi eylemlerini yönetmesi, kolaylaştırıcı olarak yerel yönetimlerin imkân vererek yönetmesi, tedarikçi olarak yerel yönetimlerin hizmet vererek yönetmesi ve düzenleyici olarak yerel yönetimlerin düzenleme yaparak yönetmesi gibi yönetişim tarzları bu adımlara örnek verilebilir.
Kentsel düzeyde etkin yönetim mekanizmasının yerel yönetimler olduğu ve kentsel yönetim süreçlerinin çok paydaşlı bir yapıya sahip olduğu düşünülürse, iklim değişikliğine uyum ve adaptasyon konularında gerekli politika ve stratejilerin geliştirilmesinin yerel yönetimlerin öncelikli görevlerinden biri haline geldiği açıktır. İşte bu noktadan hareketle, son dönemin güncel tartışma alanlarından biri olan iklim değişikliği yönetişimi kavramı bu çalışma kapsamında ele alınmış olup, iklim değişikliği konusundaki uluslararası ve ulusal gelişmeler ile kentsel yönetim sürecinde iklim değişikliği yönetişimi ile şehir planlama disiplininin ilişkisi değerlendirilmiştir. Yapılan incelemeler ve değerlendirmeler ışığında denilebilir ki, iklim değişikliğine uyum ve adaptasyon sürecinde merkezi yönetimi eliyle yürütülen çalışmalar ile uluslararası ve ulusal düzeyde işbirlikleri yoluyla atılan adımlar, yerel yönetimin desteği ve katkısı olmadan kentsel alanlarda tam anlamıyla etkin ve uygulanabilir hale gelemeyecektir. 21. yüzyılın kentlerin rekabet ettiği koşulları gündeme getirdiği düşünülürse, yerelden bağımsız bir iklim değişikliği yönetişiminin söz konusu olamayacağı açıktır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Anguelovski, I., Carmin, J. (2011), “Something borrowed, everything new: innovation and institutionalization in urban climate governance”, Current Opinion in Environmental Sustainability, Elsiever, 3(3): 169-175.
- Aslan, M.M., Bulut, Y. (2022), “İklim değişikliğine dirençli kentlerin oluşumunda yenilikçi yaklaşımlar: İklim değişikliği yönetişimi ve enerji verimli binalar”, Kent Akademisi Dergisi, 15(3):1023-1035.
- Balaban, O., Özgür, B., Sakar, B. (2021), “İklim değişikliği, göç ve yerel yönetimler”, Yerel Yönetişim ve Göç Dizisi II - Kitap 2.
- Balta, Ö. M. (2013). Kentsel risklerin planlama temelinde analizi ve dirençli kent planlama yaklaşımı. (Doktora Tezi) Gazi Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Şehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı, Ankara.
- Birleşmiş Milletler (BM) (1992), Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi, 27 Aralık 2022 tarihinde: https://enerji.enerji.gov.tr//Media/Dizin/EVCED/tr/%C3%87evreVe%C4%B0klim/% C4%B0klimDe%C4%9Fi%C5%9Fikli%C4%9Fi/Birle%C5%9Fmi%C5%9FMilletler%C4%B 0klimDe%C4%9Fi%C5%9Fikli%C4%9Fi%C3%87er%C3%A7eveS%C3%B6zle%C5%9Fm esi/Belgeler/%C3%87er%C3%A7eve_S%C3%B6zle%C5%9Fmesi.pdf adresinden alındı.
- Birleşmiş Milletler (BM) (2014), World Urbanization Prospects, The 2014 Revision, Highlights. New York: United Nations, Department of Economic and Social Affairs.
- Birleşmiş Milletler (BM) (2019), World Urbanization Prospects 2018: Highlight, NewYork: United Nations, Department of Economic and Social Affairs, 27 Aralık 2022 tarihinde: https://population.un.org/wup/Publications/Files/WUP2018-Highlights.pdf adresinden alındı.
- BMİDÇŞ (1992), Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi, Rio De Janeiro, 27 Aralık 2022 tarihinde Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı: https://iklim.csb.gov.tr/birlesmis-milletler-iklim-degisikligi-cerceve-sozlesmesi-i-4362 adresinden alındı.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Mimarlık
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yayımlanma Tarihi
31 Aralık 2022
Gönderilme Tarihi
1 Aralık 2022
Kabul Tarihi
28 Aralık 2022
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2022 Cilt: 6 Sayı: 2
Cited By
Biyomimikrik Kentlerin Yeşil Altyapı Yönetimi ile Değerlendirilmesi
GSI Journals Serie A: Advancements in Tourism Recreation and Sports Sciences
https://doi.org/10.53353/atrss.1397762Yerel Yönetimlerin Rolünde Yükselen Trend: Dirençli Kentler
Pamukkale Journal of Eurasian Socioeconomic Studies
https://doi.org/10.34232/pjess.1398931İklim Değişikliğine Uyum-Mekansal Planlama Bütünleşme Sorununa Literatür Üzerinden Bakış: Türkiye Bağlamının Değerlendirilmesi
EKSEN Dokuz Eylül Üniversitesi Mimarlık Fakültesi Dergisi
https://doi.org/10.58317/eksen.1583939İKLİM DEĞİŞİKLİĞİYLE MÜCADELEDE DÜŞÜK KARBON EKONOMİSİNE GEÇİŞ SÜRECİ VE YEREL YÖNETİMLERİN ROLÜ: ŞANLIURFA ÖRNEĞİ
Erzincan Binali Yıldırım Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi
https://doi.org/10.46482/ebyuiibfdergi.1513025DOĞAL AFETLER SONRASI SÜRDÜRÜLEBİLİR BİR AKILLI KENT PLANLAMASINDA YEREL YÖNETİŞİMİN ROLÜ: TOKYO KENT ÖRNEĞİ VE MALATYA’NIN AKILLI KENT PLANLAMASINA ÖNERİLER
Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi Sosyal Ve Ekonomik Araştırmalar Dergisi
https://doi.org/10.18493/kmusekad.1493314İklim Değişikliği Ve Yerel Yönetimler: Kentsel Uyum Ve Azaltım
Giresun Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi
https://doi.org/10.46849/guiibd.1661524Türkiye’nin 7552 Sayılı İklim Kanunu: Kentler ile Yerel Yönetimlerin Rolü ve Sorumlulukları Üzerine Akademik Bir Değerlendirme
Türkiye Siyaset Bilimi Dergisi
https://doi.org/10.59886/tsbder.1751317