Kent Dirençliliği Konusunda Yapılan Lisansüstü Tezlerin Bibliyometrik Analizi

Öz

Kent Dirençliliği kavramı son yıllarda yapılan akademik çalışmalarda sıklıkla görülmektedir. Bu kavram özellikle şehir ve bölge planlaması ana bilim dalında görüldüğü gibi afet direnci belirleme çalışmalarının yapıldığı diğer bilim dallarında da kullanılmaktadır. Bu çalışma, Yüksek Öğretim Kurulu Başkanlığı Ulusal Tez Merkezi Elektronik Arşivi (Yöktez) veri tabanında yer alan “kent dirençliliği” ile ilgili yapılan çalışmaları bibliyometrik açıdan incelenmesi amacıyla yapılmıştır. Bu çerçevede, Yöktez üzerinden yıl sınırlaması olmadan “urban resilience” ifadesi taranmış olup toplamda 41 lisansüstü tez çalışması bulunmuştur. Bu çalışmalar üzerine yapılan analiz kapsamında şehir dirençliliği ile ilgili en fazla çalışmanın 2023 yılında yapıldığı ve yapılan çalışmaların çoğunun yüksek lisans tezi olduğu görülmüştür. Ayrıca bu konu ile ilgili en çok şehir ve bölge planlama ana bilim dalında lisansüstü tez çalışmasının yapılmış olduğu tespit edilmiştir. Çalışmalar kullandıkları yöntemler, çalışıldıkları üniversite gibi konularda da tasnif edilmiştir. Bu konuda yapılan lisansüstü tezlerin anahtar kelimeleri de incelenmiş ve en fazla çalışılan konuların "afet, kent tasarım, kentsel direnç, sürdürülebilirlik, planlama, iklim değişikliği, akıllı kent, direnç" olduğu belirlenmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Kent Dirençliliği
• Bibliyometrik Analiz
• Dayanıklılık
• Afet Direnci

Bibliometric Analysis of Postgraduate Theses on Urban Resilience

Öz

Urban Resilience appears frequently in academic articles in recent years. This concept is especially use used in the main branche of science in the city and region planning as well as other branches of science examining the determination of disaster resilience, This study was conducted to examine the studies on "urban resilience" in the data of the National Thesis Center Electronic Archive (Yöktez) of the Council of Higher Education from a bibliometric perspective. Meanwhile, the "urban resilience" statement was scanned through Yöktez without any year limitation, and there are a total of 41 postgraduate thesis studies. Within the scope of the analysis made on these studies, it was seen that the largest number of male master's theses about urban resistance occurred and were written in 2023. In addition, it has been determined that most postgraduate thesis studies on this subject are carried out within the scope of urban and regional planning. Studies are also classified with respect to their methodologies the university where they were studied. The keywords of postgraduate theses on this subject were also examined and the most studied topics were determined as "disaster, urban design, cooling resistance, sustainability, planning, climate change, smart city, resilience".

Anahtar Kelimeler

• Urban Resilience
• Bibliometric Analysis
• Resilience
• Disaster Resilience

Kaynakça

1. Adıkutlu, S. ( 2019). Resilience to disasters: Lessons from Turkish urban regeneration experiences (Yüksek lisans tezi) https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/ veri tabanından erişildi.
2. Akkaya, S. (2021). Kentsel direncin artırılmasında akıllı kent ve blok zincir uygulamaları: Trabzon örneği (Yüksek lisans tezi) https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/ veri tabanından erişildi.
3. Altaş, E. (2023). İklim değişikliğine karşı kentsel dirençlilik önerileri geliştirilmesi, Mudanya örneği (Yüksek lisans tezi) https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/ veri tabanından erişildi.
4. Altun, A. Ö. (2011). Kentsel dayanıklılığın sağlanmasında sosyo-ekolojik ilişki ağları ve yapılaşmanın rolü (Yüksek lisans tezi) https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/ veri tabanından erişildi.
5. Avcılar, K. (2019). Design methodologies of climate protection plans for metropolitan areas the case of Istanbul metropolitan area (Yüksek lisans tezi) https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/ veri tabanından erişildi.
6. Bakerli, S. D. (2022). Sustainable and resilient urban development strategies in post-war cities (Yüksek lisans tezi) https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/ veri tabanından erişildi.
7. Balta, M. Ö. (2013). Kentsel risklerin planlama temelinde analizi ve dirençli kent planlama yaklaşımı (Doktora tezi) https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/ veri tabanından erişildi.
8. Başgu, S. C. (2017). Design and implementation opportunities of green walls to reduce urbanheat island effects in melbourne cbd (Yüksek lisans tezi)

9. Bestelci, E. C. (2023). İklim değişikliği bağlamında Antalya kent merkezinin kentsel dayanıklılığının incelenmesi (Yüksek lisans tezi) https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/ veri tabanından erişildi.
10. Biçer, G. (2023). İklim değişikliği ve kentsel direnç: Kırılganlıktan dirence Konya örneği (Yüksek lisans tezi) https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/ veri tabanından erişildi.
11. Bozkurt, U. (2023). Evaluation of different urban transformation strategies through effectiveness indicators in earthquake-prone areas (Doktora tezi) https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/ veri tabanından erişildi.
12. Çalışkan, İ. (2014). An evaluation of roles, coordination and cooperation of local governments in disaster risk management policy in Turkey (Yüksek lisans tezi) https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/ veri tabanından erişildi.
13. Çalışkan, E. K. (2023). Çeper kuşak alanlarının gelişiminde ve dönüşümünde mülkiyet perspektifi: İstanbul incelemesi (Doktora tezi) https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/ veri tabanından erişildi.
14. Çakır, M. (2023). Coğrafi bilgi sistemleri (CBS) ve en iyi-en kötü yöntemi ile Beykoz ilçesi için kentsel dayanıklılık modeli oluşturulması (Yüksek lisans tezi) https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/ veri tabanından erişildi.
15. Çoşkun, D. (2023). Afete karşı dirençlilik perspektifinden akıllı konutlar ve İstanbul'da gayrimenkul sektörü üzerindeki etkileri (Yüksek lisans tezi) https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/ veri tabanından erişildi.
16. Demir, A. (2022). Dirençli kent oluşturma aracı olarak kentsel dönüşüm: Van- Erciş örneği (Yüksek lisans tezi) https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/ veri tabanından erişildi.
17. Derinci, G. (2022). Alışveriş caddelerinin dirençliliği: Ankara, Kızılay örneği (Yüksek lisans tezi) https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/ veri tabanından erişildi.
18. Deveci, S. (2023). İklim değişikliğine karşı kentsel dirençlilik açısından mavi-yeşil altyapının önemi: Edirne kent merkezi örneği (Yüksek lisans tezi) https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/ veri tabanından erişildi.
19. Dincer, Ş. E. (2022). Kentsel dirençlilik endeksi geliştirilmesi: AnkaraMetropoliten Alan Örneği (Doktora tezi) https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/ veri tabanından erişildi.
20. Eminoğlu, Y. (2023). Yüzey kentsel ısı adası yoğunluğu ve kırılganlığının araştırılması: İstanbul metropoliten bölgesi için çok boyutlu bir yaklaşım (Yüksek lisans tezi) https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/ veri tabanından erişildi.
21. Galantini, Z. D. Y. (2018) Urban resilience as a policy paradigm for sustainable urban planning and urban development: The case of Istanbul (Doktora tezi) https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/ veri tabanından erişildi.
22. Gianfrancesco, S. U (2022). Towards sustainable cities: Assessment of urban agriculture as a good practice (Yüksek lisans tezi) https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/ veri tabanından erişildi.
23. Gönüllü, F. (2023). Kentsel dayanıklılığın belirlenmesinde depremsellik: İzmir-Tire örnek alan çalışması (Yüksek lisans tezi) https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/ veri tabanından erişildi.
24. Hazır, B. (2022). Kayseri kentinde kentsel risk ve gerilim analizi: Kentsel dayanıklılık araştırması (Yüksek lisans tezi) https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/ veri tabanından erişildi.
25. Hatipoğlu, S. S. (2023) Kentsel dirençlilik bağlamında Türkiye'de belediye birliklerinin rolü: Türkiye Belediyeler Birliği (Doktora tezi) https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/ veri tabanından erişildi.
26. İnce, A. (2023). Sel riskinin kentsel risk faktörleri üzerinden değerlendirilmesi ve risk azaltım politikaları için dersler: Yozgat örneği (Yüksek lisans tezi) https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/ veri tabanından erişildi.
27. Kaynar, S. P. (2023). Afet ve risk yönetimi kapsamında Çankırı kent merkezindeki acil toplanma alanlarının uygunluk ve yeterliliklerinin analizi (Yüksek lisans tezi) https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/ veri tabanından erişildi.
28. Kök, B. (2023). Toplumların kolektif zekası ile kentsel alanların merkeziyetsiz yapıda kavramsal tasarımı: Kripto kentler (Yüksek lisans tezi) https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/ veri tabanından erişildi.
29. Konak, B. (2022). Sürdürülebilir kentler bağlamında dirençli kent: Çankırı örneği (Yüksek lisans tezi) https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/ veri tabanından erişildi.
30. Kurban, D. (2023). İklim değişikliği karşısında kentlerin eylem planları: AB ve Türkiye kentleri (Yüksek lisans tezi) https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/ veri tabanından erişildi.
31. Lagha , I. (2020). Urban resilience of the historical bazaar area in medina of Tunis (Yüksek lisans tezi) https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/ veri tabanından erişildi.
32. Lfarakh, R. (2021). Dirençli bir şehre doğru (dirençlilik ve kentsel sistemler arasındaki bağın araştırılması) (Yüksek lisans tezi) https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/ veri tabanından erişildi.
33. Mhlanga,T. S. (2022). Siklonlara karşı kentsel dirençlilikte mekansal planlamanın rolü: İdai siklonu ve Mozambik'deki Beira kenti (Yüksek lisans tezi) https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/ veri tabanından erişildi.
34. Mutlu, M. Y. (2023). İklim değişikliğine mekansal uyumda toprak ekosistem servislerinin rolü: Nilüfer çayı havzası (Yüksek lisans tezi) https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/ veri tabanından erişildi.
35. Özçalkap, H. (2022). Dirençli kent hedefli sakınım planlamasında Mmalatya örneği (Yüksek lisans tezi) https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/ veri tabanından erişildi.
36. Sıddıquı, S. D. (2019). İklim değişikliğinin etkilerine karşı mahalle ölçeğinde kentsel esneklik değerlendirmesi: Konya örneği (Yüksek lisans tezi) https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/ veri tabanından erişildi.
37. Soylu, G. T. (2022). Urban resilience of small towns during the COVID-19 pandemic: The case of Seferihisar (Yüksek lisans tezi) https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/ veri tabanından erişildi.
38. Şahin, S. (2022). Kentsel dirençlilik bağlamında kamusal mekânlara yerelden bakmak: taktiksel şehircilik, İstanbul örneği (Yüksek lisans tezi) https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/ veri tabanından erişildi.
39. Şirin, Ş. E. (2016). Dayanıklı kentler için kentsel tasarım ilkeleri (Yüksek lisans tezi) https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/ veri tabanından erişildi.
40. Turan, S. (2021). Mahalle kültürünü sürdürebilmek ve yeni bir kavram arayışı olarak sosyal dayanıklı mahalle: Kurtuluş-Feriköy örneği (Yüksek lisans tezi) https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/ veri tabanından erişildi.
41. TÜİK internet sitesi https://data.tuik.gov.tr/Bulten/Index?p=Kent-Kir-Nufus-Istatistikleri-2022-49755 erişim tarihi 14.02.2024 saat 11.33
42. Uzuner, E. (2021). Deprem sonrası konut tercihlerinde kullanıcı bilincinin değerlendirilmesi: Gölcük/ Değirmendere örneği (Yüksek lisans tezi) https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/ veri tabanından erişildi.