Deprem Sonrası İhtiyaçlara Mekânsal Yanıt: ODTÜ Acil Tasarım Stüdyosu

Öz

Şubat 2023’te Kahramanmaraş merkezli gerçekleşen depremler, bölgedeki 10 ili etkileyerek sayısız can ve mal kaybına sebep olmuştur. Bölgedeki halkın ihtiyaçlarını gözeten tasarımların acil olarak üretilmesinin ve alternatif mekânsal çözüm önerilerinin sunulmasının, afet sonrası süreçteki olumsuzlukların azaltılmasındaki rolü önem kazanmaktadır. Bu anlamda, ODTÜ öğrencilerinin ve akademisyenlerinin inisiyatifiyle kurulan Acil Tasarım Stüdyosu (ATS), deprem bölgesindeki öncelikli ve geçici mekânsal ihtiyaçlara cevap vermek, alternatif olarak yaşanabilir, sürdürülebilir, üretilebilir tasarım önerileri geliştirmek ve bunları yaparken alternatif malzemeler kullanmak hedefleri olan bir oluşumdur. Deprem bölgesinde var olan konteyner ve çadır mekanlarının verimliliğini ve kullanımını arttırabilmek adına mekân ayırıcıları tasarımı ile başlayan ATS projeleri, hayvan barınağı, barınma ve depolama için çadır tasarımı, tuvalet ve duş önerileri, ahşap ev projeleri ile devam etmiştir. Bu projelerden biri olan, ODTÜ Acil Tasarım Stüdyosu ve “Shigeru Ban Architects / Voluntary Architects’ Network” iş birliğiyle üretilen Kâğıt Masura Ev depremden etkilenen bölgelerdeki acil konut ihtiyaçlarına hızlı ve etkili bir çözüm sağlamayı amaçlayan geçici bir barınma birimidir. Sonrasında öğrenciler tarafından tasarımı yapılan Ahşap Ev Ünitesi ile devam eden ATS çalışmaları, ODTÜ Mimarlık Fakültesi gönüllüleri tarafından kolektif olarak yürütülmüştür. Bu bildiride ATS'nin Şubat ayından itibaren devam eden çalışmalarıyla ilgili deneyime dayalı bilgi aktarımı yapılması ve dayanışma ortamının sağlanması amaçlanmaktadır. Bu dayanışmanın yayılmasıyla afet sonrası ihtiyaçlara daha iyi çözümler sunabilmek için tasarım ve üretim sürecine devam edilmesi hedeflenmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Acil mekan çözümleri
• Afet sonrası yapı birimi
• Kolektif üretim
• Alternatif üretim teknikleri

Spatial Response to Post-Earthquake Demands: METU Urgent Design Studio

Öz

The February 2023 earthquakes centered in Kahramanmaraş had a profound impact, affecting ten provinces in the region and resulting in numerous casualties and significant property loss. Producing designs that cater to the urgent needs of the affected population and presenting alternative spatial solution proposals has become crucial in reducing the adverse effects during the post-disaster phase. In this context, the Urgent Design Studio (UDS), initiated by students and academics at Middle East Technical University (METU), aims to address the primary and temporary spatial needs in earthquake-stricken areas, develop alternative design proposals that are livable, sustainable, and reproducible, and utilize alternative materials in the process. UDS projects, starting with the design of interior dividers to enhance the efficiency and usability of container and tent spaces in the earthquake zone, have progressed to include designs for animal shelters, tent accommodations, toilet and shower facilities, as well as wooden housing projects. One of these projects, the Paper Log House produced in collaboration with "Shigeru Ban Architects / Voluntary Architects’ Network," aims to provide a rapid and effective solution to the urgent housing needs in earthquake-affected areas. Subsequently, the efforts of the Urgent Design Studio (UDS) continued with the Wooden Housing Unit, designed by students and collectively executed by volunteers from the METU Faculty of Architecture. This paper aims to provide a knowledge-based transfer of significant experiences related to UDS’s ongoing activities since February and to foster a supportive environment for solidarity. The goal is to continue working towards better solutions for post-disaster needs.

Anahtar Kelimeler

• Emergency spatial solutions
• Post-disaster building units
• Collective production
• Alternative production techniques

Kaynakça

1. Ağırsoy, Ö. F. (2023a). Sizing of materials in METU Central Workshops [Photograph].
2. Ağırsoy, Ö. F. (2023b). Re-installation of the Paper Tube House in the yard of Bohşin Primary School [Photograph].
3. ArchDaily Team. (2020, May 12). The Humanitarian Works of Shigeru Ban. ArchDaily. Retrieved March 27, 2024, from https://www.archdaily.com/489255/the-humanitarian-works-of-shigeru-ban?ad_medium=gallery
4. Aydemir, G. N. (2023). Preparation of building panels at METU Faculty of Architecture Workshop [Photograph].
5. Ban, S. (2017). Shigeru Ban - Material, Structure, and Space. Toto.
6. Çalıkuşu, A. N. (2023). Re-installation of the Paper Tube House in the yard of Bohşin Primary School [Photograph].
7. Günhan, A. (2023). Dismantling of the prototype to be transported to Hatay after the opening [Photograph].
8. Kantarcı, K. (2023a). Re-installation of the Paper Tube House in the yard of Bohşin Primary School [Photograph].

9. Kantarcı, K. (2023b). Re-installation of the Paper Tube House in the yard of Bohşin Primary School [Photograph].
10. Kapusuz, B. (2023a). Paper Log House [Photograph].
11. Kapusuz, B. (2023b). Paper Log House [Photograph].
12. Lauritzen, E. K. (1998). Emergency construction waste management. Safety Science, 30(1), 45–53.
13. McQuaid, M. (2006). Shigeru Ban. Phaidon Press.
14. Özer, T., Ağırsoy, Ö. F., Aydemir, G. N., Şahin, E. İ., & Güner, G. (2023). ODTÜ Acil Tasarım Stüdyosu’na İlk Bakış: Kağıt Masura Evi’nin Öğrettikleri. Mimarlık, 431.
15. Shigeru Ban Architects. (2024, January 17). Works. Shigeru Ban. Retrieved March 27, 2024, from https://shigerubanarchitects.com/works/#disaster-relief-projects
16. TMMOB Mimarlar Odası. (2023). 6 Şubat 2023 Depremleri Tespit ve Değerlendirme Raporu. https://www.tmmob.org.tr/sites/default/files/mo06022023depremtespit.pdf
17. UNHCR. (1995). The state of the World’s refugees 1995: In Search of Solutions. Oxford University Press.
18. Ünal, M. (2023). Paper Log House. Photograph [Photograph].
19. Ünalın, Ç., Tonkal, G. G., & Topaloğlu, C. (2023). Mimarlık Eğitimine Dair: ODTÜ Uygulamalı Yaz Stajları. Serbest Mimar, 47, 100–108.
20. Yılmaz, A. (2023a). Installation of the first Paper Log House in the inner gallery of METU Faculty of Architecture [Photograph].
21. Yılmaz, A. (2023b). Shigeru Ban’s presentation titled “Balancing Architectural Studies and Social Contributions” at METU Faculty of Architecture [Photograph].