HAVACILIK EMNİYETİNDE YORGUNLUK, DİKKAT VE PERFORMANS İLİŞKİSİ ÜZERİNE NİTEL BİR İNCELEME

Aysel Merve Kuş

doi:10.33723/rs.1947529

TR EN

HAVACILIK EMNİYETİNDE YORGUNLUK, DİKKAT VE PERFORMANS İLİŞKİSİ ÜZERİNE NİTEL BİR İNCELEME

Öz

Bu çalışma, havacılık emniyeti bağlamında yorgunluk, dikkat ve performansla ilişkili deneyimleri nitel meta-sentez yaklaşımıyla incelemektedir. Web of Science Core Collection ve tamamlayıcı veri tabanları üzerinden yapılan sistematik tarama sonucunda, 1997–2025 döneminde yayımlanmış ve ölçütleri karşılayan 10 nitel araştırma senteze dahil edilmiştir. Elde edilen veriler Attride-Stirling’in tematik ağlar yaklaşımı ve tümevarımsal kodlama ile analiz edilmiştir. Analiz sonucunda belirlenen 42 temel kod beş düzenleyici temada birleştirilmiştir: (1) yorgunluğun dikkat ve performans üzerindeki algılanan etkileri, (2) yorgunluğun nedenlerine ilişkin algılar, (3) yorgunluk yönetimi ve düzenleyici çerçevelerin değerlendirilmesi, (4) yorgunluğun iş-yaşam dengesi ve ruh sağlığı üzerindeki etkileri, (5) yorgunlukla başa çıkma stratejileri ve kişisel dayanıklılık. Küresel sentez; yorgunluk riskinin salt uyku açığı değil, operasyonel görev talepleri, kurumsal güvenlik kültürü ve ekip dinamiklerinin etkileşimiyle şekillenen çok boyutlu bir sistemik zafiyet olduğunu ortaya koymaktadır. Bulgular doğrultusunda biyolojik temelli vardiya planlaması, cezalandırıcı olmayan bildirim sistemleri ve proaktif Yorgunluk Risk Yönetim Sistemlerinin (FRMS) gerekliliği vurgulanmaktadır.

Anahtar Kelimeler

durumsal farkındalık, Pilot Yorgunluğu, Nitel Meta-Sentez, Tematik Ağlar, frms

A Qualitative Study on the Relationship Between Fatigue, Attention, and Performance in Aviation Safety

Öz

This study investigates experiences related to fatigue, attention, and performance within the context of aviation safety through a qualitative meta-synthesis approach. Following a systematic search across Web of Science Core Collection and supplementary databases, 10 qualitative studies published between 1997 and 2025 meeting the inclusion criteria were synthesized. The extracted data were analyzed inductively utilizing Attride-Stirling’s thematic networks approach. Forty-two basic codes were grouped into five organizing themes: (1) perceived effects of fatigue on attention and performance, (2) perceptions of the underlying causes of fatigue, (3) evaluation of fatigue management and regulatory frameworks, (4) effects of fatigue on work-life balance and mental health, and (5) coping strategies and personal resilience. The global synthesis reveals that fatigue risk is not merely a physiological sleep deficit, but a multi-dimensional systemic vulnerability shaped by the interplay of operational demands, organizational safety culture, and crew dynamics. The findings underline the need for circadian-aligned scheduling, non-punitive reporting mechanisms, and proactive Fatigue Risk Management Systems (FRMS).

Anahtar Kelimeler

Pilot fatigue, Qualitative Meta-Synthesis, Thematic Networks, Situational Awareness, FRMS

Kaynakça

Attride-Stirling, J. (2001). Thematic networks: An analytic tool for qualitative research. Qualitative Research, 1(3), 385–405. https://doi.org/10.1177/146879410100100307
Belenson, M. A. Y., Agbayani, J. C. D., Bayang, J. G., Concepcion, C. R. C., Pelobello, J. S., & Del Rosario, M. S. (2026). Effects of fatigue among pilots’ performance to short-haul and long-haul operations. International Journal of Research and Scientific Innovation, 13(6), 1761–1807. https://doi.org/10.51244/IJRSI.2026.1306000131
Borbély, A. A. (1982). A two process model of sleep regulation. Human Neurobiology, 1(3), 195–204.
Caldwell, J. A., Mallis, M. M., Caldwell, J. L., Paul, M. A., Miller, J. C., & Neri, D. F. (2009). Fatigue countermeasures in aviation. Aviation, Space, and Environmental Medicine, 80(1), 29–59. https://doi.org/10.3357/ASEM.2435.2009
Cross, D. S., Wallace, R., Cross, J., & Mendonca, F. C. (2024). Understanding pilots' perceptions of mental health issues: A qualitative phenomenological investigation among airline pilots in the United States. Cureus, 16(8), Article e66277. https://doi.org/10.7759/cureus.66277
Cullen, P., Cahill, J., & Gaynor, K. (2021). A qualitative study exploring well-being and the potential impact of work-related stress among commercial airline pilots. Aviation Psychology and Applied Human Factors, 11(1), 1–12. https://doi.org/10.1027/2192-0923/a000199
Easterbrook, J. A. (1959). The effect of emotion on cue utilization and the organization of behavior. Psychological Review, 66(3), 183–201. https://doi.org/10.1037/h0047707
Endsley, M. R. (2017). From here to autonomy: Lessons learned from human–automation research. Human Factors, 59(1), 5–27. https://doi.org/10.1177/0018720816681350
Federal Aviation Administration. (2023). Pilot’s handbook of aeronautical knowledge (FAA-H-8083-25C). https://www.faa.gov/regulations_policies/handbooks_manuals/aviation/faa-h-8083-25c.pdf
Fourie, C., Holmes, A., Bourgeois-Bougrine, S., Hilditch, C., & Jackson, P. (2010). Fatigue risk management systems: A review of the literature (Road Safety Research Report No. 110). Department for Transport. https://fatiguemanagersnetwork.org/wp-content/uploads/Clockwork-Research-Ltd_Fatigue-Risk-Management-Systems-Review-of-Literature.pdf

Fredes-Collarte, D., Olivares-Faúndez, V., Sánchez-García, J. C., Ganga Contreras, F., Peralta Montecinos, J., & Herrera Parraguez, J. (2026). Job satisfaction and health problems among cabin crew: The mediating role of burnout. Healthcare, 14(4), Article 473. https://doi.org/10.3390/healthcare14040473
Hardy, D. J., & Parasuraman, R. (1997). Cognition and flight performance in older pilots. Journal of Experimental Psychology: Applied, 3(4), 313–347. https://doi.org/10.1037/1076-898X.3.4.313
Hilditch, C. J., Flynn-Evans, E. E., Nesthus, T., & Baumgartner, H. M. (2023, May 21–26). Focus group study of US pilots on fatigue in short-haul flight operations [Conference presentation]. AsMA 93rd Annual Aerospace Medicine, New Orleans, LA. https://ntrs.nasa.gov/citations/20230001695
Hilditch, C. J., Gregory, K. B., Arsintescu, L., Bathurst, N. G., Nesthus, T. E., Baumgartner, H. M., Lamp, A. C. M., Barger, L. K., & Flynn-Evans, E. E. (2023). Perspectives on fatigue in short-haul flight operations from US pilots: A focus group study. Transport Policy, 136, 11–20. https://doi.org/10.1016/j.tranpol.2023.03.004 International Civil Aviation Organization. (2015a). Fatigue management guide for airline operators (2nd ed.). https://www.unitingaviation.com/publications/FM-Guide-Airline-Operators/
International Civil Aviation Organization. (2015b). Fatigue management guide for general aviation operators. https://www.unitingaviation.com/publications/FM-Guide-Gen-Av-Operators/
International Civil Aviation Organization. (2023). Safety management manual (Doc 9859). Skybrary. https://skybrary.aero/sites/default/files/bookshelf/26494.pdf
Kharoufah, H., Murray, J., Baxter, G., & Wild, G. (2018). A review of human factors causations in commercial air transport accidents and incidents: From 2000–2016. Progress in Aerospace Sciences, 99, 1–13. https://doi.org/10.1016/j.paerosci.2018.03.002
Kioulepoglou, P., David, K. M., Nikolaidis, V., & Makris, I. (2024). Fatigue reporting in Hellenic skies: Attitudes, barriers and insights from military, commercial and general aviation pilots. International Journal of Aviation, Aeronautics, and Aerospace, 11(3). https://doi.org/10.58940/2374-6793.1934
Kumah, A. (2025). Adverse event reporting and patient safety: The role of a just culture. Frontiers in Health Services, 5, Article 1581516. https://doi.org/10.3389/frhs.2025.1581516
Lincoln, Y. S., & Guba, E. G. (1985). Naturalistic inquiry. SAGE Publications.
Noblit, G. W., & Hare, R. D. (1988). Meta-ethnography: Synthesizing qualitative studies. SAGE Publications.
Parasuraman, R., & Manzey, D. H. (2010). Complacency and bias in human use of automation: An attentional integration. Human Factors, 52(3), 381–410. https://doi.org/10.1177/0018720810376055
Reason, J. (2016). Managing the risks of organizational accidents. Routledge. https://doi.org/10.4324/9781315543543
Saraçyakupoğlu, T. (2020). Uçuşa elverişlilik kural ve düzenlemelerine göre, havacılık endüstrisinde 3 boyutlu üretim uygulamaları. International Journal of 3D Printing Technologies and Digital Industry, 4(1), 53–65. https://dergipark.org.tr/tr/pub/ij3dptdi/article/684292
Sarıoğlu, E. B., & Özdemir, Ö. (2025). Barriers to in-flight communication effectiveness: A qualitative inquiry with pilots in Türkiye. International Journal of Sustainable Aviation, 11(1), 39–59. https://doi.org/10.1504/IJSA.2025.145733
Sieberichs, S., Corrigan, S., & McDonald, N. (2024). How pilot fatigue affects operational flight risk in scheduled commercial aviation. Aviation Psychology and Applied Human Factors, 14(2), 78–90. https://doi.org/10.1027/2192-0923/a000274
Steen, R., Håheim-Saers, N., & Aukland, G. (2024). Military unmanned aerial vehicle operations through the lens of a high-reliability system: Challenges and opportunities. Risk, Hazards & Crisis in Public Policy, 15(3), 347–373. https://doi.org/10.1002/rhc3.12279
Tušl, M., Rainieri, G., Fraboni, F., De Angelis, M., Depolo, M., Pietrantoni, L., & Pingitore, A. (2020). Helicopter pilots’ tasks, subjective workload, and the role of external visual cues during shipboard landing. Journal of Cognitive Engineering and Decision Making, 14(3), 242–257. https://doi.org/10.1177/1555343420948720
Ulufer Kansoy, S., & Erduran Tekin, Ö. (2024). Fatigue among cabin crew and work-life balance: A qualitative study in the Turkish context. Journal of Aviation, 8(2), 146–152. https://doi.org/10.30518/jav.1456810
Van den Berg, M. J., Signal, T. L., & Gander, P. H. (2020). Fatigue risk management for cabin crew: The importance of company support and sufficient rest for work-life balance—A qualitative study. Industrial Health, 58(1), 2–14. https://doi.org/10.2486/indhealth.2018-0233
Venus, M., Greder, D., & Grosse Holtforth, M. (2022). How professional pilots perceive interactions of working conditions, rosters, stress, sleep problems, fatigue and mental health: A qualitative content analysis. European Review of Applied Psychology, 72(3), Article 100762. https://doi.org/10.1016/j.erap.2022.100762
Wickens, C. D. (2008). Multiple resources and mental workload. Human Factors, 50(3), 449–455. https://doi.org/10.1518/001872008X28839
Xu, W., Bao, Y., Zhang, L., Li, Y., Zhang, E., Li, H., Jin, Q., Chen, Y., Duan, Q., Shi, F., Wang, L., Lu, Z., Chen, X., Gao, Q., Han, H., Ren, B., Su, Y., & Xiang, M. (2024). Challenges and support needs in psychological and physical health among pilots: A qualitative study. Frontiers in Public Health, 12, Article 1351568. https://doi.org/10.3389/fpubh.2024.1351568
Yang, S. X., Cheng, S., Sun, Y., Tang, X., & Huang, Z. (2024). Circadian disruption in civilian airline pilots. Aerospace Medicine and Human Performance, 95(7), 381–389. https://doi.org/10.3357/AMHP.6316.2024

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Örgütsel Davranış

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Aysel Merve Kuş ^*
0009-0004-4184-9470
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

14 Ekim 2026

Gönderilme Tarihi

8 Mayıs 2026

Kabul Tarihi

14 Ekim 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 9 Sayı: 3

DOI

https://doi.org/10.33723/rs.1947529

IZ

https://izlik.org/JA23YA86ND

APA

Kuş, A. M. (2026). HAVACILIK EMNİYETİNDE YORGUNLUK, DİKKAT VE PERFORMANS İLİŞKİSİ ÜZERİNE NİTEL BİR İNCELEME. R&S - Research Studies Anatolia Journal, 9(3), 310-319. https://doi.org/10.33723/rs.1947529

AMA

1.Kuş AM. HAVACILIK EMNİYETİNDE YORGUNLUK, DİKKAT VE PERFORMANS İLİŞKİSİ ÜZERİNE NİTEL BİR İNCELEME. R&S - Research Studies Anatolia Journal. 2026;9(3):310-319. doi:10.33723/rs.1947529

Chicago

Kuş, Aysel Merve. 2026. “HAVACILIK EMNİYETİNDE YORGUNLUK, DİKKAT VE PERFORMANS İLİŞKİSİ ÜZERİNE NİTEL BİR İNCELEME”. R&S - Research Studies Anatolia Journal 9 (3): 310-19. https://doi.org/10.33723/rs.1947529.

EndNote

Kuş AM (01 Ekim 2026) HAVACILIK EMNİYETİNDE YORGUNLUK, DİKKAT VE PERFORMANS İLİŞKİSİ ÜZERİNE NİTEL BİR İNCELEME. R&S - Research Studies Anatolia Journal 9 3 310–319.

IEEE

[1]A. M. Kuş, “HAVACILIK EMNİYETİNDE YORGUNLUK, DİKKAT VE PERFORMANS İLİŞKİSİ ÜZERİNE NİTEL BİR İNCELEME”, R&S - Research Studies Anatolia Journal, c. 9, sy 3, ss. 310–319, Eki. 2026, doi: 10.33723/rs.1947529.

ISNAD

Kuş, Aysel Merve. “HAVACILIK EMNİYETİNDE YORGUNLUK, DİKKAT VE PERFORMANS İLİŞKİSİ ÜZERİNE NİTEL BİR İNCELEME”. R&S - Research Studies Anatolia Journal 9/3 (01 Ekim 2026): 310-319. https://doi.org/10.33723/rs.1947529.

JAMA

1.Kuş AM. HAVACILIK EMNİYETİNDE YORGUNLUK, DİKKAT VE PERFORMANS İLİŞKİSİ ÜZERİNE NİTEL BİR İNCELEME. R&S - Research Studies Anatolia Journal. 2026;9:310–319.

MLA

Kuş, Aysel Merve. “HAVACILIK EMNİYETİNDE YORGUNLUK, DİKKAT VE PERFORMANS İLİŞKİSİ ÜZERİNE NİTEL BİR İNCELEME”. R&S - Research Studies Anatolia Journal, c. 9, sy 3, Ekim 2026, ss. 310-9, doi:10.33723/rs.1947529.

Vancouver

1.Aysel Merve Kuş. HAVACILIK EMNİYETİNDE YORGUNLUK, DİKKAT VE PERFORMANS İLİŞKİSİ ÜZERİNE NİTEL BİR İNCELEME. R&S - Research Studies Anatolia Journal. 01 Ekim 2026;9(3):310-9. doi:10.33723/rs.1947529

Amaç ve Kapsam

Yazım Kuralları

Makalelerin aşağıda belirtilen şekilde sunulmasına özen gösterilmelidir:
1. R&S Dergisi’ne yayınlanması için çalışma göndermek isteyenlerin, yazılarını http://dergipark.org.tr/rs adresi aracılığıyla göndermeleri gerekir.

2. Yayınlanması amacıyla R&S Dergisi’ne gönderilmiş olan özgün makalelerin başında en az 150, en fazla 200 kelimeden oluşan Türkçe (Özet), İngilizce (Abstract) ve 3-5 kelimelik Türkçe (Anahtar Kelimeler), İngilizce (Keywords) ile Türkçe ve İngilizce başlık yer almalıdır.

3. Makalelerde yapılan atıflar için APA sistemi kullanılmalıdır.

4. Metnin sonunda KAYNAKÇA başlığı altında çalışmada kullanılan kaynakların bir listesi verilir. Çalışmada kullanılan referansların listelendiği bu kaynakça, yazar soyadı sıralamasına göre ve alfabetik olarak hazırlanır.

5. Sisteme eklenecek yazıların sayfa düzeninin yazar tarafından ve şu değerlere uygun bir biçimde yapılmış olması gerekir:

Kâğıt Boyutu: A4 Dikey (Makalede yatay sayfalara yer verilmemeli)
Üst Kenar Boşluk: 2,5 cm
Alt Kenar Boşluk: 2,5 cm
Sol Kenar Boşluk: 2,5 cm
Sağ Kenar Boşluk: 2,5 cm
Yazı Tipi: Times New Roman
Yazı Boyutu: Başlıkta 12, metinde 12, özetlerde 12 ve dipnotlarda 10 punto
Paragraf Aralığı: Önce 0 nk – sonra 0 nk, Özetlerde: Önce 0 nk – sonra 0 nk
Satır Aralığı: Çift

6. Makale metninde paragraf başında girinti yapılmamalı, paragraf araları 1 satır (Önce:6nk Sonra:6nk) boşluk bırakılarak belirginleştirilmelidir

7. Bölüm Başlıkları: Makalede, düzenli bir bilgi aktarımı sağlamak üzere ana, ara ve alt başlıklar kullanılabilir; Başlıklar numaralandırılmamalıdır.

8. Tablolar ve Şekiller: Tabloların numarası ve başlığı bulunmalıdır. Tablolar metin içinde bulunması gereken yerlerde olmalıdır. Şekiller renkli baskıya uygun hazırlanmalıdır. Şekil numaraları ve adları şeklin hemen altına ortalı şekilde yazılmalıdır.

9. Resimler: Yüksek çözünürlüklü, baskı kalitesinde taranmış halde metin içerisindeki yerlerinde verilmelidir. Resim adlandırmalarında, şekil ve çizelgelerdeki kurallara uyulmalıdır.

10. R&S Dergisi Yayın İlkeleri’ne herhangi bir açıdan uygunluk arz etmeyen yazılar değerlendirilmeye alınmaz.

ÖRNEK YAZIMLAR

KİTAPLAR

Tek Yazarlı Kitapların Kaynakçada Yazılma Şekilleri

Soyad, Adın İlk Harfi. (Yayım Yılı). Kitabın Adı, Yayım Yeri, Şehir.

Odabaşı, Y. (2004). Postmodern Pazarlama, Mediacat Kitapları, İstanbul.

İki Yazarlı Kitapların Kaynakçada Yazılma Şekilleri

Soyad, Adın İlk Harfi. & Soyad, Adın İlk Harfi. (Yayım Yılı). Kitabın Adı, Yayım Yeri.

Yıldırım, A. & Şimşek, H. (2008). Sosyal Bilimlerde Nitel Araştırma Yöntemleri, Seçkin Yayıncılık.

Üç ve Daha Fazla Yazarlı Kitapların Kaynakçada Yazılma Şekilleri

Soyad, Adın İlk Harfi.; Soyad, Adın İlk Harfi. & Soyad, Adın İlk Harfi. (Yayım Yılı). Kitabın Adı, Yayım Yeri.

Beck, C.A.J.; Sales, B.D., Walter, M.D. & Heynes, A.P. (2002). Managing Diversity in the Classroom, New Age Printing.

Çeviri Kitapların Kaynakçada Yazılma Şekilleri

Soyad, Adın İlk Harfi. (Yayım Yılı). Kitabın Adı (Çev. / Haz.), Yayım Yeri.

Pearson, C.S. (2003). İçimizdeki Kahraman (Çev.:Semra Ayanbaşı), Akaşa Yayınları.

Editörlü Kitapların Kaynakçada Yazılma Şekilleri

Soyad, Adın İlk Harfi. (Yayım Yılı). “Bölüm Adı” (Ed. Editörün Adı Soyadı), Kitabın Adı, ss.Sayfa Aralığı, Yayım Yeri.

Karluk, S.R. (2005). “Kıbrıs’ın AB Üyeliği AB’yi Böler mi?”. (Ed. Oğuz Kaymakçı ), Avrupa Birliği Üzerine Notlar, ss. 263-287, Nobel Yayın Dağıtım.

Yazarı Belirtilmemiş Kitapların Kaynakçada Yazılma Şekilleri

Eserin Adı, (Yayım Yılı), Yayım Yeri.

İmlâ Kılavuzu, (2000), Türk Dil Kurumu Yayınları.

MAKALELER

Tek Yazarlı Makalelerin Kaynakçada Yazılma Şekilleri

Soyad, Adın İlk Harfi. (Tarih). “Makalenin adı (Sadece ilk harf büyük)”, Yayınlandığı Dergi Adı, Cilt(Sayı):Sayfa Aralığı.

Sipahi, E. (2017). “Yerel E- Devlet 2.0: Sosyal medya ve belediyelerde kurumsal şeffaflık”, International Journal of Academic Value Studies (JAVSTUDIES), 3(12):354-366.

İki Yazarlı Makalelerin Kaynakçada Yazılma Şekilleri

Soyad, Adın İlk Harfi. & Soyad, Adın İlk Harfi. (Tarih). “Makalenin Adı (sadece ilk harf büyük)”, Yayınlandığı Dergi Adı, Yıl (Sayı): Sayfa Aralığı.

Kıngır, S. & Mesci, M. (2007). “Öğrenen organizasyonlar”, Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 6(19):19-27.

Üç ve Daha Fazla Yazarlı Makalelerin Kaynakçada Yazılma Şekilleri

Soyad, Adın İlk Harfi.; Soyad, Adın İlk Harfi. & Soyad, Adın İlk Harfi. (Tarih). “Makalenin adı (sadece ilk harf büyük)”, Yayınlandığı Dergi Adı, Yıl(Sayı):Sayfa Aralığı.

Fettahlıoğlu, S.; Yıldız, A. & Birin, C. (2009). ‘Hedonik tüketim davranışları: Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Ve Adıyaman Üniversitesi öğrencilerinin hedonik alışveriş davranışlarında demografik faktörlerin etkisinin karşılaştırmalı olarak analizi”, International Journal of Social Science (JASSS), 2014(27): 307-331.

TEZ & PROJELER

Tez veya Projelerin Kaynakçada Yazılma Şekilleri

Soyad, Adın İlk Harfi. (Tarih). “Tez Adı”, [Tez türü] Üniversite.

Aydın, A. E. (2013). ‘’Ürünlere Yüklenen Hedonik ve Faydacı Değeri Etkileyen Faktörler Üzerine Bir Araştırma’’, [Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi], Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi.

SEMPOZYUM / KONFERANS / BİLDİRİ

Sempozyum/Konferans/Bildirinin Kaynakçada Yazılma Şekilleri

Soyad, Adın İlk Harfi. (Tarih). “Bildiri Adı”, Etkinliğin Adı, Etkinlik Tarihi, (Editör. Adı Soyadı), Etkinliği Düzenleyen Kurumun Adı, Sayfa Aralığı, Şehir.

Öztürk, B. (2016). ‘’Dini Eğilimlerin Tüketici Tercihlerine Etkisi: İngiltere’de Gıda Seçimleri Örneği’’ Uluslararası Çin’den Adriyatik’e Sosyal Bilimler Kongresi, 27-30 Ekim 2016, İKSAD, 859-869, Antalya.

DİĞER YAYINLAR

Ansiklopedi Maddelerinin Kaynakçada Yazılma Şekilleri

Soyad, Adın İlk Harfi. (Tarih). “Madde Hali”, Ansiklopedinin Adı, (Cilt No):Sayfa Aralığı, Şehir.

Bayraktar, M. (1996). “Dâvûd-ı Kayseri”, Diyanet İslam Ansiklopedisi (DİA), (IX):32-35, İstanbul.

Gazete Yazılarının Kaynakçada Yazılma Şekilleri

Soyad, Adın İlk Harfi. (Tarih). “Yazının Başlığı”, Gazetenin Adı.

Akyol, T. (2005), “Sosyal Bilim Ödülleri”, Milliyet.

Kurumsal WEB Sayfasının Kaynakçada Yazılma Şekilleri

Kurum Adı Kısaltması, Kurum Adı, Web Adresi

YÖK, Yüksek Öğretim Kurumu, www.yok.gov.tr.gov.tr

Örnek makale şablonu için lütfen tıklayınız.

Etik İlkeler ve Yayın Politikası

A- GENEL İLKELER

1. R&S (Research Studies Anatolia Journal) hakemli, uluslararası birçok indekste taranan e-dergi olup, Sürekli Yayı Politikası benimsenmiştir. Gerekli durumlarda özel ya da ek sayılar da yayınlanabilir.

2. R&S Dergisi, Sosyal ve Beşeri Bilimler temel alanında yer alan Davranış Bilimleri, Endüstriyel İlişkiler ve İşgücü, Halkla İlişkiler, İktisat, İletişim, İşletme, Kamu Yönetimi, Siyasi Bilimler, Uluslararası İlişkiler, Yöneylem Araştırma ve Yönetim Bilimi konularındaki çalışmaları yayınlayan bir dergidir. Yalnızca özgün bilimsel makalelere ilişkin metinleri yayınlar. Ayrıca, sunulduğu yer, toplantı ve tarihin kaydedilmesi ile başka bir yerde yayınlanmamış olması şartıyla kongre ve sempozyum bildirileri de makale çalışması olarak yayınlanabilir. Ancak bu yayın etkinliğinden kaynaklanması muhtemel herhangi bir sorunun sorumluluğu yazara aittir.

3. R&S Dergisi’ne gönderilen yazıların daha önce herhangi bir mecrada yayınlanmamış olması ve sisteme eklendiğinde bir başka yayın organının yayın değerlendirme sürecinde bulunmaması gerekir.

4. Herhangi bir yazının R&S Dergisi’ne elektronik sistemine eklenmesi, yazının yayınlanması için başvuru olarak kabul edilir ve yazının değerlendirilme süreci başlar.

5. Başvurunun yapılmasından yazının yayınlanması aşamasına kadar uzanan süreçteki bütün işlemler elektronik ortamda gerçekleşir.

6. Yayınlanması için R&S Dergisi’ne gönderilen yazıların basım ve yayın hakları dergiye devredilmiş olur. Bu yazılar dergi yönetiminden izin alınmaksızın bir başka yayın organında yayınlanamaz, çoğaltılamaz ve kaynak gösterilmeden kullanılamaz. R&S Dergisi, yayınlamış olduğu metinleri çeşitli mecralarda yayınlayabilir.

7. R&S Dergisi’nin yayın dili Türkçe olmakla birlikte İngilizce dilinde gelen yazılar da değerlendirmeye tabi tutulur ve hakemler tarafından yayımlanması uygun görüldüğü takdirde yayınlanır.

B- ARAŞTIRMA VE YAYIN ETİĞİNE İLİŞKİN DERGİ POLİTİKASI
1. Etik Kurul izni gerektiren çalışmalar (anket ya da ölçek uygulamayı gerektiren, görüşme ve gözlem içeren; doküman, resim, anket vb. diğerleri tarafından geliştirilen ve kullanım izni gerektiren çalışmalar) için etik kurullardan ya da komisyonlardan gerekli izinlerin alınması, bunların makale içeriğinde belirtilmesi ya da ek olarak sunulması gerekmektedir. Bu izinlerin olmaması durumunda yayın ön inceleme safhasında yazara iade edilir.

2. Hakem değerlendirmelerinde olan araştırmalara ilişkin ham verilerin hakemler tarafından talep edildiğinde sunulması şarttır. Verilerin makalenin yayımı sonrasında da gerektiğinde sağlanması zorunludur.

3. Aşağıda belirtilen etik ilkeler ve sorumluluklar belirlenirken Committee on Publication Ethics (COPE) tarafından yayımlanan "Dergi Editörleri için Davranış Kuralları ve En İyi Uygulama Rehber İlkeleri” ve “Dergi Yayıncıları için Davranış Kuralları”ndan yararlanılmıştır.

C- MAKALE BENZERLİK RAPORU VE BENZERLİK ORANINA İLİŞKİN DERGİ POLİTİKASI
1. Aday makaleler akademik intihal engelleme programından (Ithenticate, intihal.net vb.) geçirilmektedir. Adayın bu kapsamda çalışmasına ilişkin intihal raporunu makale gönderimi esnasında sisteme yüklemesi gerekmektedir.

2. Toplam benzerlik oranı %20'ye, aynı kaynaktan yapılan alıntı oranı ise %5'e kadar olan çalışmalar değerlendirme sürecine kabul edilmektedir.

3. Toplam benzerlik oranı %20'nin, aynı kaynaktan yapılan alıntı oranı ise %5'in üzerinde olan çalışmalar ön kontrol aşamasında yazar(lar)a iade edilecektir.

D- YAZARLAR İÇİN ETİK KURALLAR

1. Yazarlar çalışmalarının özgün olduğunu garanti eder ve diğer araştırmacıların fikir, dil, resim, grafik ve tablolarına çalışmalarında yer verdikleri zaman bunu alıntı olarak belirtmek durumundadır. Kaynağı belirtmeden yapılan alıntı intihal nedenidir.

2. Çalışmada adı geçen her yazar çalışmanın içeriğinden aynı oranda sorumludur. Çalışmaya katkısı olup da araştırmacının ismine yer verilmemesi veya katkısı olmadığı halde haksız yere adına yer verilmesi kabul edilemez bir durumdur.

3. Yazarlar araştırmalarının bulgularına sadık kalmalıdır. Bulguların değiştirilmesi, bulgu ve sonuç uydurmak ve bunlardan yola çıkarak araştırma yapmak söz konusu değildir. Veriler ve materyaller üzerinde oynama, silme, çıkarma ya da baş etmesi güç verilerin yorumlanma işlemini atlama gibi durumlar güven kırıcıdır.

4. Çalışmanın dergilere eş zamanlı gönderimi söz konusu olamaz. Yazarlar önceden yayımlanmış çalışmalarını da dergiye gönderemezler.

E- HAKEMLER İÇİN ETİK KURALLAR

1. Hakemler değerlendirme sürecinin gizli olduğunu ve üçüncü kişilerle paylaşılmaması gerektiğini bilmelidir.

2. Hakemler, belirlenen süre içerisinde çalışma ile ilgili objektif, tarafsız, bilimsel, anlaşılır ve yapıcı bir değerlendirme raporu sunmalıdır.

3. Hakem raporları, makalenin bilimsel niteliği (ele aldığı konu, kullanılan yöntem ya da ilgili literatürün uygun kullanımı) ile ilgili değerlendirme de içerecektir. Bu değerlendirme olumlu ya da olumsuz, içerik hakkında mutlaka yapılmalıdır.

4. Çalışmanın intihal olduğu ya da önceden başka bir yerde yayımlandığı anlaşılması üzerine hakemler durumu editöre bildirmelidir.

F- DEĞERLENDİRME SÜRECİ

1. R&S Dergisi’nin sistemine yüklenen her yazı, ilk olarak editör veya editör yardımcıları tarafından yazım ve yayın ilkelerine uygunluğu bağlamından değerlendirilir. Bu değerlendirme sonucunda, yazar tarafından yapılması gereken düzeltmeler olursa, yazı, editörler tarafından düzeltme istenerek yazara iade edilir.

2. Yazım ilkelerine uygun olmayan yazılar hakeme gönderilmez.

3. Yazım ve yayın ilkeleri açısından değerlendirilmeye uygun bulunan yazılar hakemlere yönlendirilir. Editör onayından geçen her yazının değerlendirilmesi için en az iki hakem görevlendirilir. Hakemler yazının temsil ettiği alan ve anabilim dalında uzmanlıkları bulunan kimseler arasından seçilir.

4. Hakem ve yazarların isimleri karşılıklı olarak birbirlerinden gizli tutulur.

5. Hakemlerin kendilerine gönderilen yazıyı değerlendirme süreleri azami 25 gündür. Bu süreç sonunda rapor edilmeyen yazı için yeni bir hakem tayin edilir.

6. Alan değerlendirmesinden iki olumlu hakem raporu alan yazı yayınlanmaya hak kazanır. Bir olumlu bir olumsuz hakem raporu alan yazı, üçüncü bir hakeme gönderilir ve yazının yayınlanıp yayınlanmaması üçüncü hakemin raporu doğrultusunda belirlenir.

7. Hakemler, düzeltme istedikleri yazıyı yayınlanmadan önce bir kez daha görmek isteyebilirler. Bu talebin raporda belirtilmesi durumunda metnin düzeltilmiş biçimi sistem tarafından otomatik olarak hakeme gönderilir.

8. Yazarlar, makul çerçevede ve ikna edici verilerle birlikte hakem raporuna itiraz edebilirler. İtirazlar dergi yönetimi tarafından incelenir ve uygun görüldüğü takdirde konu ile ilgili olarak farklı bir hakemin (ya da hakemlerin) görüşlerine başvurulabilir.

9. R&S Dergisi’nin elektronik sistemine eklenen yazıların değerlendirme sürecinin hangi evresinde olduğu, yazarlar tarafından kendi üyelik bilgileri kullanılarak takip edilebilir. Hakem süreci titizlikle izlenmeli, sistem yalnızca bir kez değişiklik hakkı verebildiğinden dolayı yapılması muhtemel değişiklikler için her iki hakem değerlendirmesinin de sonuçlanması ve raporların sisteme girilmesi beklenmelidir.

10. Dergi editörleri, hakemler tarafından verilen düzeltmeleri titizlikle takip eder. Bu doğrultuda, editörler tarafından bir yazının yayınlanması ya da yayınlanmaması yönünde karar alınabilir.

11. R&S Dergisi’ne yüklenen makaleler için tasarım şirketi hesabına yatırılmak üzere 850 TL/25 USD ücret alınmaktadır. Bu ücret, makalenin yazar tarafından sisteme yüklenmesinden sonra dergi tarafından gönderilen bilgi mesajı uyarınca, hakem sürecinin başlatılmasından önce yatırılır. Yayın ücreti yatırıldıktan sonra yazarlardan gelen dekontlar dergi yönetimi tarafından tasarım şirketine gönderilir ve çalışmanın hakem süreci başlatılır

YAYIN POLİTİKASI
1. R&S (Research Studies Anatolia Journal) ulusal ve uluslararası indekslerde taranan hakemli, endeksli e-dergi olup, Sürekli Yayın Politikası benimsenmiştir. Gerekli durumlarda özel ya da ek sayılar da yayınlanabilir.

2. R&S Dergisi, Sosyal ve Beşeri Bilimler alanlarındaki çalışmaları yayınlayan bir dergidir. Yalnızca özgün bilimsel makalelere ilişkin metinleri yayınlar. Ayrıca, sunulduğu yer, toplantı ve tarihin kaydedilmesi ile başka bir yerde yayınlanmamış olması şartıyla kongre ve sempozyum bildirileri de makale çalışması olarak yayınlanabilir. Ancak bu yayın etkinliğinden kaynaklanması muhtemel herhangi bir sorunun sorumluluğu yazara aittir.

3. R&S Dergisi’ne gönderilen yazıların daha önce herhangi bir mecrada yayınlanmamış olması ve sisteme eklendiğinde bir başka yayın organının yayın değerlendirme sürecinde bulunmaması gerekir.

4. R&S Dergisi’ne yayınlanması için çalışma göndermek isteyenlerin, yazılarını http://dergipark.org.tr/rs adresi aracılığıyla göndermeleri gerekir.

5. Herhangi bir yazının R&S Dergisi’ne elektronik sistemine eklenmesi, yazının yayınlanması için başvuru olarak kabul edilir ve yazının değerlendirilme süreci başlar.

6. Başvurunun yapılmasından yazının yayınlanması aşamasına kadar uzanan süreçteki bütün işlemler elektronik ortamda gerçekleşir.

7. Yayınlanması için R&S Dergisi’ne gönderilen yazıların basım ve yayın hakları dergiye devredilmiş olur. Bu yazılar dergi yönetiminden izin alınmaksızın bir başka yayın organında yayınlanamaz, çoğaltılamaz ve kaynak gösterilmeden kullanılamaz. R&S Dergisi, yayınlamış olduğu metinleri çeşitli mecralarda yayınlayabilir.

8. R&S Dergisi’nin yayın dili Türkçe olmakla birlikte İngilizce dilinde gelen yazılar da değerlendirmeye tabi tutulur ve hakemler tarafından yayımlanması uygun görüldüğü takdirde yayınlanır.

Ücret Politikası

Dizinler

Dergi Kurulları

BAŞ EDİTÖR

Arif YILDIZ

Uluslararası İşletmecilik, Bütünleşik Pazarlama İletişimi, Pazarlama, Dijital Pazarlama, Fiyatlandırma , Hizmet Pazarlaması, Müşteri İlişkileri Yönetimi, Pazarlama Yönetimi, Reklam, Satış Yönetimi, Tarımsal Pazarlama, Tüketici Davranışı, Tüketici Odaklı Ürün veya Hizmet Geliştirme, Ürün ve Marka Yönetimi, Pazarlama (Diğer), Strateji, Yönetim ve Örgütsel Davranış

EDİTÖR KURULU

KK

Kazım KILINÇ

İletişim ve Medya Çalışmaları, Dijital Pazarlama, Hizmet Pazarlaması, Pazarlama İletişimi, Tüketici Davranışı

Ramazan ASLAN

Pazarlama, Siyasal Pazarlama

DANIŞMA KURULU

Atılhan NAKTIYOK

Yönetimde Kurumsal Sosyal Sorumluluk

Muhsin HALIS

İnsan Kaynakları Yönetimi, İşletme , Girişimcilik, Kalite Yönetimi, Liderlik, Yönetim ve Organizasyon Eğitimi

Yavuz AKÇI

Reklam Çözümlemesi, Reklam Kampanyaları, Pazarlama İletişimi, Tüketici Davranışı, Ürün ve Marka Yönetimi

MÇ

Mücahit ÇELIK

Yönetim ve Organizasyon Eğitimi

AK

Ayça Can KIRGIZ

Pazarlama İletişimi

CA

Ceyda AYSUNA TÜRKYILMAZ

Müşteri İlişkileri Yönetimi, Tüketici Davranışı, Uluslararası Pazarlama, Ürün ve Marka Yönetimi

YAYIN KURULU

Ahmet ŞIT

Bankacılık ve Sigortacılık, Finans ve Yatırım, Finans, Finansal Risk Yönetimi, Mali Tablo Analizi

Selahattin Barış ÇELEBI

Bilgisayar Görüşü, Görüntü İşleme, Sosyal ve Topluluk Bilişimi, Derin Öğrenme, Veri Madenciliği ve Bilgi Keşfi, Veri Analizi, Yapay Zeka, Bilgisayar Yazılımı, Bilgi ve Bilim Sosyolojisi, Bilim ve Teknoloji Sosyolojisi ve Sosyal Bilimler

Abdullah Ferit EROL

Finans ve Yatırım, Finansal Piyasalar ve Kurumlar, Yatırımlar ve Portföy Yönetimi

TÜRKÇE DİL EDİTÖRÜ

Sümbül Begüm KÖRTELLI

Sözlükbilim ve Anlambilim, Türk Dili ve Edebiyatı, Eski Türk Dili (Orhun, Uygur, Karahanlı)

İNGİLİZCE DİL EDİTÖRÜ

MK

Miray KAYA

Çeviribilim, İngiliz ve İrlanda Dili, Edebiyatı ve Kültürü

Editör Yardımcısı

Dr. Öğr. Üyesi Ayşe Meriç YAZICI

Ayşe Meriç YAZICI

Teknoloji Yönetimi, İnovasyon Yönetimi, Organizasyon

Alan Editörleri

Fatih ÇEMREK

Veri Analizi, Ekonometrik ve İstatistiksel Yöntemler, Ekonomik Modeller ve Öngörü, Zaman Serileri Analizi, İstatistiksel Analiz, İstatistiksel Veri Bilimi, Nicel Karar Yöntemleri, Uygulamalı İstatistik, İstatistik (Diğer)

EK

Erdinç KOÇ

Tedarik Zinciri, Tedarik Zinciri Yönetimi

Umut Tolga GÜMÜŞ

Uluslararası Finans, Bankacılık, Finans ve Menkul Kıymetler Hukuku, Finansal Risk Yönetimi, Adli Muhasebe, Finansal Muhasebe

Ahmet ŞIT

Bankacılık ve Sigortacılık, Finans ve Yatırım, Finans, Finansal Risk Yönetimi, Mali Tablo Analizi

Metehan KÜÇÜKER

Muhasebe, Denetim ve Mali Sorumluluk, Finansal Muhasebe, Muhasebe Tarihi, Muhasebe Teorisi ve Standartları, Sürdürülebilirlik Muhasebesi ve Raporlama, Yönetim Muhasebesi, Maliyet Muhasebesi

R&S - Research Studies Anatolia Journal

https://dergipark.org.tr/rs

rsanatolia@gmail.com

HAVACILIK EMNİYETİNDE YORGUNLUK, DİKKAT VE PERFORMANS İLİŞKİSİ ÜZERİNE NİTEL BİR İNCELEME

HAVACILIK EMNİYETİNDE YORGUNLUK, DİKKAT VE PERFORMANS İLİŞKİSİ ÜZERİNE NİTEL BİR İNCELEME

Öz

Anahtar Kelimeler

A Qualitative Study on the Relationship Between Fatigue, Attention, and Performance in Aviation Safety

Öz

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

Ayrıntılar

Birincil Dil

Konular

Bölüm

Yazarlar

Yayımlanma Tarihi

Gönderilme Tarihi

Kabul Tarihi

Yayımlandığı Sayı

DOI

IZ

Kaynak Göster

Amaç ve Kapsam

Yazım Kuralları

Etik İlkeler ve Yayın Politikası

Ücret Politikası

Dizinler

Atıf Dizinleri

Diğer Dizinler

Dergi Kurulları

BAŞ EDİTÖR

EDİTÖR KURULU

DANIŞMA KURULU

YAYIN KURULU

TÜRKÇE DİL EDİTÖRÜ

İNGİLİZCE DİL EDİTÖRÜ

Editör Yardımcısı

Alan Editörleri