Araştırma Makalesi

TÜRKİYE’DE SEKTÖREL YAPI-DEMOGRAFİK DÖNÜŞÜM İLİŞKİSİ

Cilt: 9 Sayı: 3 18 Ekim 2026
PDF İndir
TR EN

TÜRKİYE’DE SEKTÖREL YAPI-DEMOGRAFİK DÖNÜŞÜM İLİŞKİSİ

Öz

Bu çalışmada, sektörel üretim yapısındaki değişmenin demografik yapıya etkisi ele alınmaktadır. Türkiye ekonomisinde sektörel üretim ve istihdam yapısı 1990’li yıllardan sonra hızlı bir dönüşüm yaşamıştır. Bu dönüşüm demografik değişimle birlikte çift yönlü ilişki taşımaktadır. İktisadi büyüme sürecinde sektörel yapı değişirken, doğurganlık ve bağımlı nüfus oranı, üretim biçiminin emek veya sermaye yoğun niteliği de değişmektedir. Hizmet sektörü bu süreçte odak noktasında yer almaktadır. Üretim yapısında ortaya çıkan değişmenin işgücü piyasası kanalıyla, demografik sonuçları olmaktadır. Çalışmada Türkiye ekonomisinde sektörel dönüşüm verileri elde edilmiş ve karşılaştırmalı analiz metodu ile demografik dönüşümde ortaya çıkan değişim birlikte yorumlanmaya çalışılmıştır. Elde edilen bulgulara göre işgücü piyasasında kentsel alanda özellikle verimliliği ve gelir olanakları düşük emek-yoğun sektörde istihdam olanakları artmıştır. Kentsel alanda yoğunlaşma, hizmet sektörünün toplam üretim içindeki payındaki artışın önemli bir sonucudur. Bu süreçte doğurganlık oranı hızlı bir şekilde azalırken, bağımlı nüfus oranı artmıştır. Diğer yandan işgücünün feminizasyonu olgusu, kadın emeğinin iktisadi katılımcılığını olumlu etkilemesine rağmen, verimliliği düşük çalışma biçimi gelir olanaklarını kısıtlamakta ve demografik yapıyı doğurganlık ve bağımlı nüfus oranı kanalıyla etkilemektedir.

Anahtar Kelimeler

Sektörel Yapı, Demografik Dönüşüm, İşgücünün Feminizasyonu, Türkiye Ekonomisi

Kaynakça

  1. Acar, O. (2008). Türkiye üzerine gözlemler: sürdürülebilir kalkınmanın geleceği, https://tepav.org.tr, (Erişim Tarihi: 08.05.2026).
  2. Bustos, P, Paksoy, Monras J., & Manuel, J. (2019). Structural transformation, industrial specialization and endogenous growth, CEMFI and CEPR Princeton.
  3. İlkkaracan, İ. (2011). Türkiye’de kadın istihdam sorununa arz-talep açısından bir yaklaşım, TEPAV kadın emeği konferansı, Ankara. https://tepav.org.tr, (Erişim Tarihi: 08.05.2026).
  4. Meçik, O., & Avşar, M. (2015). Ekonomide sanayisizleşme. Hacettepe Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 33(2), 25-125
  5. Tapşın, Gülçin (2011), İç tasarruflar, büyüme ve istihdam ilişkisi, Doktora Tezi, İstanbul Üniversitesi, https://nek.istanbul.edu.tr/ekos/TEZ/48554.pdf, (Erişim Tarihi: 18.00.2026).
  6. Taymaz, E. (2010). Büyüme, istihdam, vasıflar ve kadın işgücü. Devlet Planlama Teşkilatı, Sayı: 6, http://siteresources.worldbank.org, (Erişim Tarihi: 18.00.2026).
  7. TEPAV, (2006), Türkiye’nin nüfusu zenginlik kaynağı olabilir mi?, https://tepav.org.tr, (Erişim Tarihi: 29.06.2026).
  8. TEPAV, (2019), Yaşlanan dünya ve kadın istihdamının önemi: Japonya örneği ve Türkiye için çıkarımlar. https://tepav.org.tr, (Erişim Tarihi: 29.06.2026).
  9. TUİK, (2026), Sektörel veriler, tarım, sanayi ve hizmetler sektörleri, https://www.tuik.gov.tr/Direct, (ErişimTarihi: 29.06.2026).

Kaynak Göster

APA
Aytekin, B. (2026). TÜRKİYE’DE SEKTÖREL YAPI-DEMOGRAFİK DÖNÜŞÜM İLİŞKİSİ. R&S - Research Studies Anatolia Journal, 9(3), 363-369. https://doi.org/10.33723/rs.1994761
AMA
1.Aytekin B. TÜRKİYE’DE SEKTÖREL YAPI-DEMOGRAFİK DÖNÜŞÜM İLİŞKİSİ. R&S - Research Studies Anatolia Journal. 2026;9(3):363-369. doi:10.33723/rs.1994761
Chicago
Aytekin, Barış. 2026. “TÜRKİYE’DE SEKTÖREL YAPI-DEMOGRAFİK DÖNÜŞÜM İLİŞKİSİ”. R&S - Research Studies Anatolia Journal 9 (3): 363-69. https://doi.org/10.33723/rs.1994761.
EndNote
Aytekin B (01 Ekim 2026) TÜRKİYE’DE SEKTÖREL YAPI-DEMOGRAFİK DÖNÜŞÜM İLİŞKİSİ. R&S - Research Studies Anatolia Journal 9 3 363–369.
IEEE
[1]B. Aytekin, “TÜRKİYE’DE SEKTÖREL YAPI-DEMOGRAFİK DÖNÜŞÜM İLİŞKİSİ”, R&S - Research Studies Anatolia Journal, c. 9, sy 3, ss. 363–369, Eki. 2026, doi: 10.33723/rs.1994761.
ISNAD
Aytekin, Barış. “TÜRKİYE’DE SEKTÖREL YAPI-DEMOGRAFİK DÖNÜŞÜM İLİŞKİSİ”. R&S - Research Studies Anatolia Journal 9/3 (01 Ekim 2026): 363-369. https://doi.org/10.33723/rs.1994761.
JAMA
1.Aytekin B. TÜRKİYE’DE SEKTÖREL YAPI-DEMOGRAFİK DÖNÜŞÜM İLİŞKİSİ. R&S - Research Studies Anatolia Journal. 2026;9:363–369.
MLA
Aytekin, Barış. “TÜRKİYE’DE SEKTÖREL YAPI-DEMOGRAFİK DÖNÜŞÜM İLİŞKİSİ”. R&S - Research Studies Anatolia Journal, c. 9, sy 3, Ekim 2026, ss. 363-9, doi:10.33723/rs.1994761.
Vancouver
1.Barış Aytekin. TÜRKİYE’DE SEKTÖREL YAPI-DEMOGRAFİK DÖNÜŞÜM İLİŞKİSİ. R&S - Research Studies Anatolia Journal. 01 Ekim 2026;9(3):363-9. doi:10.33723/rs.1994761