Araştırma Makalesi

İŞ ORTAMI KISITLARI VE İNOVASYON PERFORMANSI: GELİŞMEKTE OLAN PİYASALARDA ÜLKELER ARASI BİR KARŞILAŞTIRMA VE TÜRKİYE ODAĞI

Cilt: 9 Sayı: 3 18 Ekim 2026
PDF İndir
TR EN

İŞ ORTAMI KISITLARI VE İNOVASYON PERFORMANSI: GELİŞMEKTE OLAN PİYASALARDA ÜLKELER ARASI BİR KARŞILAŞTIRMA VE TÜRKİYE ODAĞI

Öz

Bu çalışma, Dünya Bankası Girişim Anketleri verilerini kullanarak 19 gelişmekte olan piyasa ekonomisinde iş ortamı kısıtları ile inovasyon performansı arasındaki ilişkiyi incelemektedir. İş ortamı kısıtları olarak yönetim pratikleri ve finansman kısıtı ele alınmış; diğer boyutlar kapsam dışında tutulmuştur. İnovasyon göstergesi ve yönetim endeksi, 20-99 çalışanı olan orta ölçekli firmalar için hesaplanmıştır. Betimsel istatistikler, Pearson ve Spearman korelasyonları, çoklu doğrusal regresyon ve quadrant analizi kullanılmıştır. Bulgular, yönetim pratikleri ile inovasyon arasında pozitif ve anlamlı bir ilişki olduğunu göstermektedir (r = 0.498; β = 2.30; p = 0.0008). Finansman kısıtı ile inovasyon arasında da pozitif bir ilişki gözlemlenmiştir (r = 0.415; β = 0.91; p = 0.0019); ancak bu ilişkinin nedensel yönü test edilmemiştir. Beklenen negatif ilişkinin bulunamaması, finansman kısıtı-inovasyon ilişkisinin göründüğü kadar basit olmadığını göstermektedir. Türkiye, yönetim endeksi (37.4) ve inovasyon oranı (%11.7) açısından örneklem ortalamalarının (48.86 ve %25.33) altındadır. Türkiye, "Yüksek Finansman Kısıtı / Düşük Yönetim" quadrant grubunda olup, grup ortalaması %20.68'dir; Türkiye'nin inovasyonu grup ortalamasının altındadır. Bulgular, yönetim endeksi ile inovasyon arasındaki ilişkinin finansman kısıtına kıyasla hem Pearson hem de Spearman korelasyonlarında daha tutarlı ve daha yüksek düzeyde anlamlı olduğunu göstermektedir. Politika önerileri, yönetim kapasitesinin öncelikli alanlardan biri olarak değerlendirilmesine işaret etmektedir.

Anahtar Kelimeler

İş Ortamı Kısıtları, Yönetim Pratikleri, Finansman Kısıtı, İnovasyon, Gelişmekte Olan Piyasalar, Türkiye

Kaynakça

  1. Acemoglu, D., & Johnson, S. (2005). Unbundling institutions. Journal of Political Economy, 113(5), 949-995. https://doi.org/10.1086/432166
  2. Acs, Z. J., & Audretsch, D. B. (1988). Innovation in large and small firms: An empirical analysis. American Economic Review, 78(4), 678-690. https://www.jstor.org/stable/1811167
  3. Aghion, P., Bloom, N., Blundell, R., Griffith, R., & Howitt, P. (2005). Competition and innovation: An inverted-U relationship. Quarterly Journal of Economics, 120(2), 701-728. https://doi.org/10.1093/qje/120.2.701
  4. Aghion, P., & Howitt, P. (2009). The economics of growth. MIT Press.
  5. Barney, J. (1991). Firm resources and sustained competitive advantage. Journal of Management, 17(1), 99-120. https://doi.org/10.1177/014920639101700108
  6. Beck, T., Demirgüç-Kunt, A., & Levine, R. (2005). SMEs, growth, and poverty: Cross-country evidence. Journal of Economic Growth, 10(3), 199-229. https://doi.org/10.1007/s10887-005-3533-5
  7. Bloom, N., Eifert, B., Mahajan, A., McKenzie, D., & Roberts, J. (2013). Does management matter? Evidence from India. Quarterly Journal of Economics, 128(1), 1-51. https://doi.org/10.1093/qje/qjs044
  8. Bloom, N., & Van Reenen, J. (2007). Measuring and explaining management practices across firms and countries. Quarterly Journal of Economics, 122(4), 1351-1408. https://doi.org/10.1162/qjec.2007.122.4.1351
  9. Brown, J. R., Fazzari, S. M., & Petersen, B. C. (2009). Financing innovation and growth: Cash flow, external equity, and the 1990s R&D boom. Journal of Finance, 64(1), 151-185. https://doi.org/10.1111/j.1540-6261.2008.01431.x
  10. Cirera, X., & Maloney, W. F. (2017). The innovation paradox: Developing-country capabilities and the unrealized promise of technological catch-up. World Bank Group. https://doi.org/10.1596/978-1-4648-1160-9

Kaynak Göster

APA
Demir, A. Z. (2026). İŞ ORTAMI KISITLARI VE İNOVASYON PERFORMANSI: GELİŞMEKTE OLAN PİYASALARDA ÜLKELER ARASI BİR KARŞILAŞTIRMA VE TÜRKİYE ODAĞI. R&S - Research Studies Anatolia Journal, 9(3), 343-362. https://doi.org/10.33723/rs.2022489
AMA
1.Demir AZ. İŞ ORTAMI KISITLARI VE İNOVASYON PERFORMANSI: GELİŞMEKTE OLAN PİYASALARDA ÜLKELER ARASI BİR KARŞILAŞTIRMA VE TÜRKİYE ODAĞI. R&S - Research Studies Anatolia Journal. 2026;9(3):343-362. doi:10.33723/rs.2022489
Chicago
Demir, Ahmet Zeki. 2026. “İŞ ORTAMI KISITLARI VE İNOVASYON PERFORMANSI: GELİŞMEKTE OLAN PİYASALARDA ÜLKELER ARASI BİR KARŞILAŞTIRMA VE TÜRKİYE ODAĞI”. R&S - Research Studies Anatolia Journal 9 (3): 343-62. https://doi.org/10.33723/rs.2022489.
EndNote
Demir AZ (01 Ekim 2026) İŞ ORTAMI KISITLARI VE İNOVASYON PERFORMANSI: GELİŞMEKTE OLAN PİYASALARDA ÜLKELER ARASI BİR KARŞILAŞTIRMA VE TÜRKİYE ODAĞI. R&S - Research Studies Anatolia Journal 9 3 343–362.
IEEE
[1]A. Z. Demir, “İŞ ORTAMI KISITLARI VE İNOVASYON PERFORMANSI: GELİŞMEKTE OLAN PİYASALARDA ÜLKELER ARASI BİR KARŞILAŞTIRMA VE TÜRKİYE ODAĞI”, R&S - Research Studies Anatolia Journal, c. 9, sy 3, ss. 343–362, Eki. 2026, doi: 10.33723/rs.2022489.
ISNAD
Demir, Ahmet Zeki. “İŞ ORTAMI KISITLARI VE İNOVASYON PERFORMANSI: GELİŞMEKTE OLAN PİYASALARDA ÜLKELER ARASI BİR KARŞILAŞTIRMA VE TÜRKİYE ODAĞI”. R&S - Research Studies Anatolia Journal 9/3 (01 Ekim 2026): 343-362. https://doi.org/10.33723/rs.2022489.
JAMA
1.Demir AZ. İŞ ORTAMI KISITLARI VE İNOVASYON PERFORMANSI: GELİŞMEKTE OLAN PİYASALARDA ÜLKELER ARASI BİR KARŞILAŞTIRMA VE TÜRKİYE ODAĞI. R&S - Research Studies Anatolia Journal. 2026;9:343–362.
MLA
Demir, Ahmet Zeki. “İŞ ORTAMI KISITLARI VE İNOVASYON PERFORMANSI: GELİŞMEKTE OLAN PİYASALARDA ÜLKELER ARASI BİR KARŞILAŞTIRMA VE TÜRKİYE ODAĞI”. R&S - Research Studies Anatolia Journal, c. 9, sy 3, Ekim 2026, ss. 343-62, doi:10.33723/rs.2022489.
Vancouver
1.Ahmet Zeki Demir. İŞ ORTAMI KISITLARI VE İNOVASYON PERFORMANSI: GELİŞMEKTE OLAN PİYASALARDA ÜLKELER ARASI BİR KARŞILAŞTIRMA VE TÜRKİYE ODAĞI. R&S - Research Studies Anatolia Journal. 01 Ekim 2026;9(3):343-62. doi:10.33723/rs.2022489