Araştırma Makalesi

Bayes Olasılık Modeli ve Frekans Oranı (FO) Yöntemi ile Esmahanım Deresi Havzası’nın (Düzce) Heyelan Duyarlık Analizi

Cilt: 6 Sayı: 2 27 Eylül 2025
PDF İndir
TR EN

Bayes Olasılık Modeli ve Frekans Oranı (FO) Yöntemi ile Esmahanım Deresi Havzası’nın (Düzce) Heyelan Duyarlık Analizi

Öz

Bu çalışmada, Bayes Olasılık Modeli ve Frekans oranı (FO) yöntemi ile Esmahanım Deresi Havzası’nın heyelan duyarlılık analizinin yapılması amaçlanmıştır. Batı Karadeniz Bölümü’nde Düzce ili sınırları içerisinde yer alan havza, Melen Çayı su toplama alanı içerisindedir. Bu çalışmada heyelan duyarlılığı üzerinde etkili olan litoloji, yükselti, eğim, yamaç eğriselliği, bakı, topoğrafik nemlilik indeksi (TWI), akarsu güç indeksi (SPI), akarsulara uzaklık, akarsu yoğunluğu, yollara yakınlık, yağış, arazi örtüsü ve Normalize Fark Bitki İndeksi (NDVI) analizleri yapılmıştır. Bu parametreler doğal aralık yöntemi ile yeniden sınıflandırılmış ve raster formata dönüştürülen heyelan envanter verisi ile zonal istatistikle çakıştırılmıştır. Böylece alt grupların heyelanlı ve heyelansız hücre sayıları bulunmuştur. Bayes olasılık modeli ve frekans oranı yöntemlerinde uygulanan formülle alt grupların heyelan üzerinde ağırlık değerleri bulunmuş, katmanların öznitelik tablosuna işlenmiş ve katmanlar toplanarak duyarlılık haritası oluşturulmuştur. Duyarlılık haritasının doğruluğu, kontrol (test) heyelanları kullanılarak ROC analizi ile yapılmıştır. Eğri Altında Kalan (AUC) değeri, Bayes olasılık modeli için 0.815, Frekans oranı için 0.791 olarak bulunmuştur.

Anahtar Kelimeler

Esmahanım deresi havzası, Düzce, Bayes olasılık modeli, Frekans oranı, Heyelan duyarlılık

Kaynakça

  1. Acharya, T. D. (2018). Regional scale landslide hazard assessment using machine learning methods in Nepal [Doctoral dissertation, Kangwon National University].
  2. Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı. (2022). Afet bilgileri envanteri. İçişleri Bakanlığı, Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı, Ankara.
  3. Agboola, G., Beni, L. H., Elbayoumi, T., & Thompson, G. (2024). Optimizing landslide susceptibility mapping using machine learning and geospatial techniques. Ecological Informatics, 81, Article 102583. https://doi.org/10.1016/j.ecoinf.2024.102583
  4. Akıncı, H., Yavuz Özalp, A., Özalp, M., Temuçin Kılıçer, S., Kılıçoğlu, C., & Everan, E. (2014a, 14–17 Ekim). Bayes olasılık teoremi kullanılarak heyelan duyarlılık haritalarının üretilmesi [Bildiri sunumu]. 5. Uzaktan Algılama–CBS Sempozyumu (UZAL–CBS 2014), İstanbul.
  5. Akıncı, H., Yavuz Özalp, A., Özalp, M., Kılıçoğlu, C., Everan, E., & Temuçin Kılıçer, S. (2014b). Artvin il merkezinin heyelan duyarlılık haritalarının üretilmesi. Artvin Çoruh Üniversitesi Bilimsel Araştırma Projeleri Koordinatörlüğü (AÇÜBAP), Bilimsel Araştırma Projesi sonuç raporu.
  6. Akıncı, H., Yavuz Özalp, A., & Temuçin Kılıçer, S. (2015). Coğrafi bilgi sistemleri ve AHP yöntemi kullanılarak planlı alanlarda heyelan duyarlılığının değerlendirilmesi: Artvin örneği. Doğal Afetler ve Çevre Dergisi, 1(1–2), 40–53. https://doi.org/10.21324/dacd.20952
  7. Akıncı, H., Doğan, S., & Kılıçoğlu, C. (2017). Landslide susceptibility mapping of Canik (Samsun) district using Bayesian probability and frequency ratio models. Selcuk University Journal of Engineering Science and Technology, 5(3), 283–299. https://doi.org/10.15317/Scitech.2017.89
  8. Akıncı, H., Kılıçoğlu, C., & Doğan, S. (2020). Random forest-based landslide susceptibility mapping in coastal regions of Artvin, Turkey. ISPRS International Journal of Geo-Information, 9(9), Article 553. https://doi.org/10.3390/ijgi9090553
  9. Aksoy, H. (2023). Determination of landslide susceptibility with Analytic Hierarchy Process (AHP) and the role of forest ecosystem services on landslide susceptibility. Environmental Monitoring and Assessment, 195, Article 1525. https://doi.org/10.1007/s10661-023-12100-0
  10. Ali, Y., Gugsa, T. H., & Raghuvanshi, T. K. (2024). GIS-based statistical analysis for landslide susceptibility evaluation and zonation mapping: A case from Blue Nile Gorge, Gohatsion–Dejen road corridor, Central Ethiopia. Environmental Challenges, 16, Article 100968. https://doi.org/10.1016/j.envc.2024.100968

Kaynak Göster

APA
Avci, V. (2025). Bayes Olasılık Modeli ve Frekans Oranı (FO) Yöntemi ile Esmahanım Deresi Havzası’nın (Düzce) Heyelan Duyarlık Analizi. Türk Uzaktan Algılama ve CBS Dergisi, 6(2), 252-276. https://doi.org/10.48123/rsgis.1708584
AMA
1.Avci V. Bayes Olasılık Modeli ve Frekans Oranı (FO) Yöntemi ile Esmahanım Deresi Havzası’nın (Düzce) Heyelan Duyarlık Analizi. Turk J Remote Sens GIS. 2025;6(2):252-276. doi:10.48123/rsgis.1708584
Chicago
Avci, Vedat. 2025. “Bayes Olasılık Modeli ve Frekans Oranı (FO) Yöntemi ile Esmahanım Deresi Havzası’nın (Düzce) Heyelan Duyarlık Analizi”. Türk Uzaktan Algılama ve CBS Dergisi 6 (2): 252-76. https://doi.org/10.48123/rsgis.1708584.
EndNote
Avci V (01 Eylül 2025) Bayes Olasılık Modeli ve Frekans Oranı (FO) Yöntemi ile Esmahanım Deresi Havzası’nın (Düzce) Heyelan Duyarlık Analizi. Türk Uzaktan Algılama ve CBS Dergisi 6 2 252–276.
IEEE
[1]V. Avci, “Bayes Olasılık Modeli ve Frekans Oranı (FO) Yöntemi ile Esmahanım Deresi Havzası’nın (Düzce) Heyelan Duyarlık Analizi”, Turk J Remote Sens GIS, c. 6, sy 2, ss. 252–276, Eyl. 2025, doi: 10.48123/rsgis.1708584.
ISNAD
Avci, Vedat. “Bayes Olasılık Modeli ve Frekans Oranı (FO) Yöntemi ile Esmahanım Deresi Havzası’nın (Düzce) Heyelan Duyarlık Analizi”. Türk Uzaktan Algılama ve CBS Dergisi 6/2 (01 Eylül 2025): 252-276. https://doi.org/10.48123/rsgis.1708584.
JAMA
1.Avci V. Bayes Olasılık Modeli ve Frekans Oranı (FO) Yöntemi ile Esmahanım Deresi Havzası’nın (Düzce) Heyelan Duyarlık Analizi. Turk J Remote Sens GIS. 2025;6:252–276.
MLA
Avci, Vedat. “Bayes Olasılık Modeli ve Frekans Oranı (FO) Yöntemi ile Esmahanım Deresi Havzası’nın (Düzce) Heyelan Duyarlık Analizi”. Türk Uzaktan Algılama ve CBS Dergisi, c. 6, sy 2, Eylül 2025, ss. 252-76, doi:10.48123/rsgis.1708584.
Vancouver
1.Vedat Avci. Bayes Olasılık Modeli ve Frekans Oranı (FO) Yöntemi ile Esmahanım Deresi Havzası’nın (Düzce) Heyelan Duyarlık Analizi. Turk J Remote Sens GIS. 01 Eylül 2025;6(2):252-76. doi:10.48123/rsgis.1708584