ORTAÖĞRETİM KURUMLARINDA MÜKÂFAT VE CEZA ALGISI (AĞRI ÖRNEĞİ)

Öz

Temel amacı ilköğretim ve ortaöğretim öğrencilerinin din eğitimi ve öğretiminde mükâfat ve cezanın etkisi üzerine görüşlerini ortaya koymak olan bu araştırma Ağrı il merkezinde yapılmış, 8 okulda kolay ulaşılabilir örnekleme yöntemiyle seçilmiş 179 öğrencinin görüşleri 38 soruluk bir anket formu aracılığıyla toplanmıştır. Araştırma verileri analiz edildiğinde elde edilen bulgulardan bazıları şunlardır: Öğrencilerin tamamına yakını okul öncesi dönemde aileleri tarafında dini eğitim almış ve ailelerce en çok “hoşgörü ve ilgi uyandırarak” din öğretiminin yapıldığı sonucuna ulaşılmıştır. Yaygın eğitim olarak din eğitiminin en çok alındığı yer Kur’an kurslarıdır. Yine buralarda da din eğitiminde aynı yöntemin kullanıldığı sonucuna ulaşılmıştır. Örgün eğitimde öğrencilerin çoğunluğunun Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi dersini sevdikleri ve ders saatini yeterli bulmadıkları sonucuna ulaşılmıştır. Öğrenciler Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi dersinin iyi huylu ve ahlaklı, aileye karşı saygılı olmada ve arkadaşlık ilişkilerinde etkili olduğu konusunda ortak paydada buluşmaktadırlar. Din eğitimi ve öğretiminde mükâfat ve ceza olayına öğrencilerin bakış açısı incelendiğinde; öğrenciler ceza olayının hem din eğitiminde hem de eğitimin diğer kademelerinde kaldırılması gerektiğini, cezanın dersten soğumaya sebep olabileceğini, başarılı oldukları durumlarda mükâfat almalarının onları motive edeceğini ve din eğitiminin cezayla değil mükâfatla verildiğinde daha etkili olabileceğini belirtmişlerdir.

Anahtar Kelimeler

• Din eğitimi ve öğretimi, ceza, mükâfat

Perception of Award and Punishment on Formal Secondary Education Institutions

Öz

Basic aim of this study was to determine primary and secondary school students’ perspectives on effects of award and punishment on religious education and teaching. Samples were selected by easy availability sampling from 8 different schools in city center of Agri province. The data were gathered from 179 students by using survey technique. The survey was prepared by the researcher and consists of 38 questions. The results were as follows. It can be concluded as almost all students received religious education from their parents during pre-school ages and parents mostly gave religious education with “tolerance and inspiring interest”. Religious education commonly given at Koran courses. We concluded as similar to parents, religious education is given with same technique in these places. It can be also concluded that Education of Religion and Ethics course is enjoyed by students and students find this course period not enough. Most of the students agreed on Education of Religion and Ethics course is effective on peer relations, respecting parents and being good natured and ethical. When effects of award and punishment on religious education and teaching is examined, students stated that punishment should be removed from not only religious education but all other fields of education, punishment can cause a dislike to course, when they are successful award will motivate them and when religious education is given by awards instead of punishment it will be more effective.

Anahtar Kelimeler

• Religious education and teaching, punishment, award

تصور الجائزة والعقاب في مؤسسات التعليم المتوسطة (نموذج "آغري")

Öz

هذا البحث الذي كان هدفه الأساسي تقديم آراء طلاب المدرسة الابتدائية والمتوسطة في الجائزة والعقاب خلال تعليم الدين وتعلّمه، في مركز مدينة آغري. جمعنا آراء 179 طالبا تمّ اختيارهم بمنهج تمثيليّ "يسهل الوصول إلي الأمثال"، في استمارة تتكوّن من 38 سؤالًا. ها هي بعض النتائج التى وصلنا إليها بعد تحليل معطيات البحث: تبيّن لنا أن أغلبيّة الطلاب تعلّموا من أسرهم معلومات دينية في مرحلة قبل المدرسة وذلك بمنهج التسامح وإثارة الانتباه. الدّورات القرآنيّة هى التي يتمّ فيها التعليم الدينيّ غير النظاميّ أكثر، وهناك أيضًا يستخدم نفس المنهج. أمّا في التعليم الرسميّ فالطلّاب يحبّون مادة الثقافة الدينيّة والأخلاق ويستقلّون ساعات المادة. ويتّفق الطلّاب على أن مادة الثقافة الدينيّة والأخلاق لها تاثيرها في كونهم مؤدّبين نحو أسرهم ومعاملاتهم مع أصدقائهم. إذا لوحظ أراء الطلاب في ظاهرة الجائزة والعقاب في تعليم الدين وتعلّمها نجد الطلّاب يعتقدون بضرورة إلغاء هذه الممارسة، إذ العقاب ربّما يسبّب التبريد في الدرس، والجائزة عند نجاحهم تشوّقهم. لذلك نرى أنّ تعليم الدين بالجائزة أكثر نجاعا.

Anahtar Kelimeler

• تعليم الدين وتعلّمه، والعقاب، الجائزة

Kaynakça

1. Millî Eğitim Bakanlığı Ortaöğretim Kurumları Yönetmeliği, Resmî Gazete: 31.7.2009/27305; Tebliğler Dergisi: Ağustos 2009/2623 Ek ve Değişiklikler: 1) 22.04.2010/27560 RG Mayıs 2010/2632 TD. Navaro, L. (2001). Gerçekten Beni Duyuyor Musunuz? İstanbul: Remzi Kitapevi. Oğuzkan, A.Ferman(1974). Eğitim Terimleri Sözlüğü.Ankara: TDKY. Öcal, Mustafa, (1991). Temel Eğitim ve Ortaöğretimde Din Eğitim ve Öğretiminde Metotlar.Ankara: TDVY. Özdemir, Ş. (2002) “Nisa Suresinde Aileyle İlgili Olarak Yer Alan Ayetlerin İstikrarlı Bir Aile Kurumunun Teşekkülü ve Çocuğun Eğitimi Açısından Tahlili” Dinbilimleri Akademik Araştırma Dergisi III,1. Palardy, J. M., (1996), “Etkili Sınıf Yönetiminde 12 Öğretim İlkesi”, Ya-şadıkça Eğitim, Çev.: S. Toprak, Sayı:25. Samancı, O. (2002). Çağdaş Eğitim Dergisi, Ankara: Tekışık Eğitim Yayınları, Sayı: 291. Sarıtaş, M. (2003). Sınıf Yönetimi ve Disiplinle İlgili Kurallar Geliştirme. Editör: L. Küçükahmet, Sınıf Yönetiminde Yeni Yaklaşımlar. An-kara: Nobel Yayıncılık.