Sosyal Medyanın Ergenlerin Psikososyal Kişilik Gelişimine ve Benlik Saygısına Etkileri: YouTube Örneği

Öz

Bu araştırma, sosyal medyanın benlik saygısı becerisine ve bireylerin psikososyal kişilik gelişimine olan etkilerini Erik Erikson'un kişilik gelişimi teorisine dayanarak incelemeye çalışmaktadır. Araştırmada koşulların istenildiği gibi değiştirilebilmesine ve tekrarlanabilmesine olanak sağlayan nicel araştırma yöntemlerinden biri olan deneysel yöntem kullanılmıştır. Araştırmanın bağımlı değişkenleri benlik saygısı ve psikososyal kişilik gelişimi bağımsız değişkenleri ise sosyal medya kullanılması ve izletilen YouTube videoları olarak belirlenmiştir. Araştırma, gerekli etik izinler doğrultusunda Rize Merkez Anadolu Lisesinde öğrenim gören 60 öğrenci ile 6 (altı) ay boyunca gerçekleştirilmiştir. Araştırmaya katılan öğrenciler, amaçlı örnekleme yöntemi yoluyla seçilmiştir. Deney ve kontrol grupları seçkisiz atama yoluyla oluşturulmuştur. Gruplar seçilirken cinsiyet, sosyal-ekonomik düzey vb. faktörler göz önüne alınmıştır. Araştırmada geçerliği ve güvenirliği kanıtlanmış Petersen’in ergenler için kendini ifade etme ölçeği, Erikson’un kişiliğin Psikososyal gelişim ölçeği kullanılarak veriler toplanmıştır. Araştırmada .05 manidarlık düzeyi benimsenmiştir. Araştırmada deney grubunun benlik saygısı ve psikososyal kişilik gelişimi öntest/sontest puanları arasındaki farkın manidarlığını incelemek için bağımlı örneklem t-testi yapılmıştır. Analiz neticesinde deney grubundaki öğrencilerin deney öncesi ve deney sonrası benlik saygısı ölçeği yeterlilik ve baş etme, üstünlük ve mesleki hedefler alt boyutlarına ilişkin puanların manidar şekilde arttığı görülmektedir. Psikososyal kişilik gelişimi ölçeği puanlarına ilişkin sonuçlar incelendiğinde ise deney-kontrol grubundaki öğrencilerin sontest sonuçları arasında çalışkanlık boyutu hariç güven, özerklik, girişkenlik, kişilik, kişisellik boyutlarında deney grubunun lehine artış olduğu görülmektedir. Araştırmanın bulguları, sosyal medyanın ergenlerin kişilik gelişiminde etkili bir şekilde rol oynadığını göstermektedir.

Anahtar Kelimeler

• Sosyal Medya
• Etki
• Benlik Saygısı Gelişimi
• Youtube Videoları

The Effects of Social Media On Adolescents' Psychosocial Personality Development And Self-Esteem: YouTube Example

Öz

This research attempts to examine the effects of social media on self-esteem development and its psychological personality development based on Erik Erikson's personality development theory. The experimental method which is one of the quantitative research methods that allows the research conditions to be changed and repeated as desired was used. The dependent variable of the research was self-esteem and psychosocial personality development the independent variable was the use of social media and YouTube videos. The research was conducted with 60 students studying at an Anatolian High School in Rize for 6 (six) months, in accordance with the necessary ethical permissions. Student groups were selected through targeted sampling, considering aspects such as gender, social-economic level, etc. Petersen's self-expression questionnaire for adolescents and Erikson's socio-psychological development questionnaire of personality measurement tools, whose validity and reliability have been proven, were used in the study. In the study, a dependent sample t-test was conducted to examine the significance of the difference between the self-esteem and psychosocial personality development pre-test/post-test scores of the experimental group. As a result of the analysis, it is seen that the scores of the students in the experimental group regarding the self-esteem scale competence and coping, superiority and professional goals sub-dimensions increased significantly before and after the experiment. When the results regarding the psychosocial personality development scale scores are examined, it is seen that among the post-test results of the students in the experimental-control group, there is an increase in favor of the experimental group in the dimensions of trust, autonomy, initiative, personality, personality, except for the dimension of diligence. The findings of this study show that social media plays an effective role in the personality development of adolescents.

Anahtar Kelimeler

• Social Media
• Impact
• Self-Esteem
• Psychosocial Personality Development
• YouTube Videos

Kaynakça

1. Altunay, H. C., & Albayrak, Z. (2021). Network Intrusion Detection Approach Based on Convolutional Neural Network. Avrupa Bilim ve Teknoloji Dergisi (26), 22-29. https://doi.org/10.31590/ejosat.954966
2. Akgüneş, S. & Kolburan, Ş.G. (2019). 14-18 Yaş Arası Ergenlerin Psikososyal Gelişim Dönemleri Kazanımları ile Benlik Saygısı Arasındaki ilişkinin Değerlendirilmesi. International Social Sciences Studies Journal, 5(46): 5506-5517
3. Akkaş, İ. & Aksakal, İ. (2023). Üniversite Öğrencilerinde Dijital Kimlik Kullanımı ve Benlik Sunumu Üzerine Bir İnceleme, İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi, 12(1), 177-194. https://doi.org/10.15869/itobiad.1229576
4. Ay, A. (2020). Medya ve Kültür Endüstrisi Eleştirisinin Yeniden Üretimi, Selçuk İletişim, 13(1), 314-337.
5. Babacan, M.E. (2022). Türkiye’de Yapılmış Medya ve İletişim Çalışmaları Doktora Tezlerinde Teknoloji ve İnsan İlişkisi Üzerine Bir Değerlendirme, Türkiye Araştırmaları Literatür Dergisi, 20(39), 125-156. DOI: 10.55842/talid.1026872.
6. Bauman, Z. & Raud, R. (2018). Benlik Pratikleri, Ayrıntı Yayınları, İstanbul
7. Carducci, B. J. (2020). Erik H. Erikson. The Wiley Encyclopedia of Personality and Individual Differences: Models and Theories, 45-49.
8. Çalışır, G., & Okur Çakıcı, F. (2015). “Toplumsal Cinsiyet Bağlamında Sosyal Medyada Kurulan Benlik İnşasının Temsili”. Turkish Studies (Elektronik), 10(10), 267-290.

9. Erikson, E.H. (1968). Identity: Youth and Crisis, New York, Norton
10. Erikson, E. H. (1993). Childhood and society. WW Norton & Company.
11. Erkesim, D. U. (2021). Impact of covid-19 on supply chain management. International Journal of Commerce and Finance, 7(1), 72-76.
12. Griffiths, MD. (2013). “Social Networking Addiction: Emerging Themes and Issues”. J Addict Res Ther 4: e118. doi: 10.4172/2155-6105.1000e118
13. Hennig-Thurau, T., Malthouse, E. C., Friege, C., Gensler, S., Lobschat, L., Rangaswamy, A., & Skiera, B. (2010). The impact of new media on customer relationships. Journal of service research, 13(3), 311-330.
14. Karaçelik, Y. (2019). Görsel Kültür ve Fotoğrafın İzinde Instagram. İstanbul: Notabene Yayınları.
15. Lewis, S. and Molyneux, L. (2019). Social Media and Journalism: 10 Years Later, Untangling Key Assumptions,Proceedings of the 52nd Hawaii International Conference on System Sciences, https://hdl.handle.net/10125/59696
16. Kokoç, M., IIgaz, H., & Altun, A. (2020). Effects of sustained attention and video lecture types on learning performances. Educational Technology Research and Development, 68(6), 3015-3039.
17. Luppicini, R. (2008). Introducing technoethics. In Rocci Luppicini and Rebecca Adell (Eds.), Handbook of research on technoethics (pp. 1-18). Hershey: Idea Group Publishing
18. Özdemir, Z. (2015). "Sosyal Medyada Kimlik İnşasında Yeni Akım: Özçekim Kullanımı", İletişim Fakültesi Dergisi, Cilt: 2, Sayı: 1, 112-131.
19. Mead, G.H. (2017). Zihin, Benlik ve Toplum, Heretik Yayınları, Ankara.
20. Twenge, J.M., Campbell, W.K. (2019). Media Use Is Linked to Lower Psychological Well-Being: Evidence from Three Datasets. Psychiatr Q 90, 311–331. https://doi.org/10.1007/s11126-019-09630-7
21. Tolu, H. (2019). Rethinking Techno-Social Interaction(s) through the Lens of Technorealists, The Journal of Humanity and Society (JHS) 9 (4), 35-51, doi:10.12658/M0312
22. TUİK (2019). Türkiye İstatistik Kurumu Hanehalkı Bilişim Teknolojileri Kullanım Raporu, www.tuik.gov.tr/
23. Vardarlıer, P. (2016). Strategic approach to human resources management during crisis. Procedia-Social and Behavioral Sciences, 235, 463-472.
24. Vural, Z.B.A., & Bat, M. (2010). “Yeni bir iletişim ortamı olarak sosyal medya: Ege Üniversitesi İletişim Fakültesine yönelik bir araştırma”. Journal of Yaşar University, 20(5), 3348-3382.