KUR’ÂN VE BAĞLAM İSİMLİ ESERE DAİR BİR DEĞERLENDİRME
Öz
Araştırmamızın ana temasını oluşturan Kur’ân ve Bağlam isimli eser, Prof. Dr. Ahmet Nedim SERİNSU tarafından kaleme alınan ve birbirini tamamlayan Kur’ân’ın Anlaşılmasında Esbâb-ı Nüzûl’ün Rolü, Sa’lebe Kıssası- Esbâb-ı Nüzûl’e Yeni Bir Yaklaşım, Tarihsellik ve Esbâb-ı Nüzûl isimli üç farklı kitaptan oluşan çok boyutlu bir eserdir. Kavramların anlam alanlarının ve diğer mana boyutlarının tarifi ve tespiti, Esbâb-ı Nüzûl ilminin Kur’ân ilimleri içerisindeki yeri ve önemi Kur’ân’ın Anlaşılmasında Esbâb-ı Nüzûl’ün Rolü isimli eserde ele alınmaktadır. Esbâb-ı Nüzûl rivayeti, yeni yaklaşım ilkeleri çerçevesinde Sa’lebe Kıssası- Esbâb-ı Nüzûl’e Yeni Bir Yaklaşım isimli eserde incelenip değerlendirilmektedir. Bağlam bilgisinin keşfinde tarihsel bilginin gerekliliği, tarih-bağlam ilişkisinin tespiti, bu tespitin zorunlu olduğu durumlar ve dereceleri, tarihsellik kavramının felsefe, tarih felsefesi, epistemoloji, hermeneutik, linguistik gibi çeşitli alanlardaki tarifi ve tanımı, son olarak bu terimin Kur’ân-ı Kerîm’i anlamadaki rolü, Tarihsellik ve Esbâb-ı Nüzul isimli eserde tartışılmaktadır. Bu eserin -içeriğindeki bilgileri aktararak- literatürdeki yerini belirlemek, diğer eserlerden ayrılan yönlerini tespit etmek, gerekli yerlerde değerlendirmelerde bulunmak ve ulaştığımız sonuçları şeffaf bir biçimde aktarmak araştırmamızın temel hedefidir. Makalemiz, Ahmet Nedim SERİNSU’nun Kur’ân ve Bağlam adlı eserini klasik ve modern tefsir metodolojileri ışığında eleştirel bir gözle değerlendirmekte, eserin metodolojik yeniliklerini ve bağlamsal yorumlamadaki sınırlılıklarını incelemektedir. Tespit ettiğimiz kadarıyla, Esbâb-ı Nüzûl ilmine dair kavramsal çerçevenin ve sınırlarının sistemli bir şekilde belirlenmesi, âyetlerin iniş sebeplerinin ve paydaşlarının daha net bir biçimde anlaşılması, tüm sürece dair yeni bir yöntemin tavsiye edilmesi, teorik bilgi düzeyinin somut olay ve örneklerle reel hayatta daha gerçekçi bir şekilde karşılığının bulunması eseri diğer çalışmalardan farklı kılan özelliklerdir. Eserin kaleme alındığı zaman diliminin şartları düşünüldüğünde, bu dikkat ve özenin tefsir sahasına sunduğu katkı, kayda değer bir hakikattir. Zengin yorumlama biçiminin ve doğru iz sürme yönteminin teklifi ise diğer yeni çalışmalara ufuk açıcı bir niteliktedir.
Anahtar Kelimeler
An Evaluation on the Work Named Kur’ân ve Bağlam (The Qur’ān and Context)
Öz
The work named Kur’ân ve Bağlam (The Qur’ān and Context), which has constituted the main theme of our research was written by Professor Doctor Ahmet Nedim SERINSU. As a multidimensional work, it consists of three different books complementing each other entitled “Kur’ân’ın Anlaşılmasında Esbâb-ı Nüzûl’ün Rolü (The Role of Asbāb an-nuzūl in Understanding the Qur’ān), Sa’lebe Kıssası-Esbâb-ı Nüzûl’e Yeni Bir Yaklaşım (The Parable of Thaʿlaba-A New Approach to Asbāb an-nuzūl), Tarihsellik ve Esbâb-ı Nüzûl (Historicity and Asbāb an-nuzūl)”. The definition and determination of the meaning areas of the concepts and other meaning dimensions, the place and the importance of the Science of Asbāb an-nuzūl in the Qur’ānic Sciences have been discussed in the work called Kur’ân’ın Anlaşılmasında Esbâb-ı Nüzûl’ün Rolü (The Role of Asbāb an-nuzūl in Understanding the Qur’ān). The narration of “Asbāb an-nuzūl” has been examined and evaluated within the framework of new approach principles in the work called Sa’lebe Kıssası-Esbâb-ı Nüzûl’e Yeni Bir Yaklaşım (The Parable of Thaʿlaba-A New Approach to Asbāb an-nuzūl). The necessity of historical knowledge in the discovery of contextual knowledge; the determination of the history-context relationship; the conditions and degrees where this determination is necessary; the definition and description of the concept of historicity in various fields such as philosophy, philosophy of history, epistemology, hermeneutics, linguistics; and finally this term’s role in understanding the Qur’ān have been discussed in the work named Tarihsellik ve Esbâb-ı Nüzûl (Historicity and Asbāb an-nuzūl). The main objective of our research -by conveying the information in its content- is to determine the place of this study in the literature, to identify the aspects of this work that has distinguished it from other works, to make evaluations where they are necessary and to convey the results which we have reached transparently. Our article critically evaluates Ahmet Nedim SERINSU’s Kurʾān ve Bağlam in the light of classical and modern tafsīr methodologies, and examines its methodological innovations and limitations in contextual interpretation. As far as we had determined, determining the conceptual framework and boundaries of the science of Asbāb an-nuzūl systematically, understanding the causes and the stakeholders of the verses more clearly, recommending a new method for the whole process, and finding the level of theoretical knowledge with concrete events and examples in real life as a more realistic equivalent are the features of the work which make it different from the other works. Considering the conditions of the time period in which the work had been written, the contribution of this attention and the care to the field of Tafsīr is a remarkable truth. The proposal of a rich interpretation method and accurate tracking technique has a seminal quality for other new studies.
Anahtar Kelimeler
