Yabancı dil olarak Türkçe öğrenenlerin başarılarını etkileyen unsurlar üzerine öğretici görüşleri

Öz

Bu araştırmanın amacı öğreticilerin görüşlerinden hareketle yabancı dil olarak Türkçe öğrenenlerin öğrenme başarısında etkin rol oynayan unsurların ortaya çıkarılmasıdır. Bu amaç doğrultusunda yabancı dil olarak Türkçe öğretimine yönelik deneyimi olan öğreticilerin görüşlerine başvurulmuştur. Araştırma nitel araştırma desenlerinden olgubilim desenine uygun bir şekilde yürütülmüştür. Araştırmada yabancı dil olarak Türkçe öğretimi alanında en az bir yıl deneyimi olan sekiz katılımcı yer almıştır. Veriler araştırmacılar tarafından geliştirilen yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılarak elde edilmiştir. Yarı yapılandırılmış görüşmeler aracılığı ile elde edilen veriler içerik analizi tekniği kullanılarak analiz edilmiştir. Araştırma sonucunda öğreticilere göre yabancı dil olarak Türkçe öğrenenlerin başarısını etkileyen altı temel unsur belirlenmiştir. Bu temel unsurlar; öğrencinin özellikleri, öğreticinin özellikleri, kullanılan materyaller, dilsel benzerlikler, geri bildirimler ve öğrenme ortamlarıdır. Öğreticilere göre Türkçe öğrenenlerin başarısını etkileyen öğrenci özellikleri arasında öğrencinin kişilik özellikleri, birden çok dil bilmesi, eğitim durumu, kendi dilindeki yeterliliği, kültürel donanımı ve uyumu, psikolojisi, teknolojik yeterliliği, tutumu, motivasyonu ve kaygısı, yaşı ve özerkliği yer almaktadır. Türkçe öğrenenlerin başarısını etkileyen öğretici özellikleri arasında ise öğreticinin yaşı, eğitim durumu, alan bilgisi, kişilik özellikleri, kültürel donanımı, pedagojik yeterliliği, psikolojisi, teknolojik yeterliliği, tutumu ve motivasyonu bulunmaktadır. Türkçe öğrenenlerin başarısını etkileyen diğer bir unsur ders kitapları, teknolojik araçlar, etkileşimli kitaplar ve otantik materyaller gibi kullanılan materyallerdir. Alfabe benzerlikleri, dil bilgisel benzerlikler ve sözcük benzerlikleri gibi dilsel benzerlikler de başarıyı etkileyen unsurlar arasında yer almaktadır. Bununla birlikte geri bildirimler de başarıyı etkileyen bir diğer unsur olarak belirlenmiştir. Son olarak öğreticilere göre sosyal çevre, sınıf ortamı ve otantik ortamlar da yabancı dil olarak Türkçe öğrenenlerin başarısını etkilemektedir.

Anahtar Kelimeler

• Yabancı dil olarak Türkçe
• Türkçe öğrenme başarısı
• başarıyı etkileyen unsurlar

The instructors’ views on factors affecting the success of learners learning Turkish as a foreign language

Abstract

The aim of this research is to reveal the factors that play an active role in the success of the students learning Turkish as a foreign language, based on the views of the instructors. For this purpose, the views of instructors having experience in teaching Turkish as a foreign language were consulted. The research was carried out in accordance with the phenomenology pattern, one of the qualitative research designs. Eight participants having at least one year of experience in teaching Turkish as a foreign language took part in the research. The data were obtained by using a semi-structured interview form developed by the researchers. The data obtained through semi-structured interviews were analyzed using content analysis technique. As a result of the research, six basic factors affecting the success of learning Turkish as a foreign language were determined according to the instructors. These basic elements are; the characteristics of the learner, the characteristics of the instructor, the materials used, linguistic similarities, feedback and learning environments. According to the instructors, among the student characteristics that affect the success of learning Turkish, there are personality traits, knowledge of multiple languages, educational background, proficiency in his own language, cultural equipment and harmony, psychology, technological competence, attitude, motivation and anxiety, age and autonomy. Among the instructors characteristics that affect the success of learning Turkish are the instructor's age, educational status, field knowledge, personality traits, cultural equipment, pedagogical competence, psychology, technological competence, attitude and motivation. Another factor affecting the success of learning Turkish is the materials used such as textbooks, technological tools, interactive books and authentic materials. Linguistic similarities such as alphabet, grammatical and word similarities are among the factors affecting success. In addition, feedback was also determined as another factor affecting success. Finally, according to the instructors, the social environment, the classroom environment, and authentic environments also affect the success of those who learn Turkish as a foreign language.

Keywords

• Turkish as a foreign language
• Turkish learning success
• factors affecting success

Kaynakça

1. Alpar, M. (2013). Yabancı dil öğretiminde kültürel unsurların önemi. Journal of Language and Linguistic Studies, 9(1), 95-106. http://www.jlls.org/index.php/jlls/article/view/140/139
2. Alsayed, M. (2003). Factors That Contribute to Success in Learning English as a Foreign Language, Damascus University Journal, 19, (1+2), 21-44. http://www.damascusuniversity.edu.sy/mag/human/images/stories/03230.pdf
3. Altmışdört, G. (2010). Yabancı Dil Öğretiminde Nasıl Bir Ölçme Değerlendirmeye Gerek vardır? Kuramsal Eğitimbilim, 3 (2), 175-200. https://keg.aku.edu.tr/arsiv/c3s2/c3s2m13.pdf
4. Alyılmaz, S. (2018). Türkçenin Yabancı Dil Olarak Öğretiminde Hedef Kitlenin/“Öğrenen” İn Önemi. Uluslararası Türkçe Edebiyat Kültür Eğitim (TEKE) Dergisi, 7(4), 2452-2463. https://dergipark.org.tr/tr/pub/teke/issue/42447/511176
5. Bao, Y. ve Liu, S. (2021). The Influence of Affective Factors in Second Language Acquisition on Foreign Language Teaching. Open Journal of Social Sciences, 9, 463-470. http://dx.doi.org/10.4236/jss.2021.93030.
6. Baş, B., ve Yıldırım, T. (2018). Yabancılara Türkçe öğretiminde teknoloji entegrasyonu. Ana Dili Eğitimi Dergisi. 6(3), 827-839. http://dx.doi.org/10.16916/aded.415059
7. Biçer, N. (2017). Türkçenin yabancı dil olarak öğretiminde ana dilinin etkisi. Electronic Turkish Studies, 12(14), 41-58. http://dx.doi.org/10.7827/TurkishStudies.11704
8. Büyüköztürk, Ş, Kılıç Çakmak, E, Akgün, O.E, Karadeniz, Ş ve Demirel F. (2016). Bilimsel araştırma yöntemleri. [Scientific research methods]. Ankara: Pegem Akademi.

9. Byram, M., ve Feng, A. (2004). Culture and language learning: Teaching, research and scholarship. Language Teaching, 37(3), 149-168. http://dx.doi.org/10.1017/S0261444804002289
10. Çakır, İ. (2011). Yabancı dil öğrenme ortamlarında kültürün rolü. Milli Eğitim Dergisi, 41(190), 248-255. https://dergipark.org.tr/tr/pub/milliegitim/issue/36192/406923
11. Çelebi, M. D. (2006). Türkiye’de anadili eğitimi ve yabancı dil öğretimi. Erciyes Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 1(21), 285-307.
12. https://dergipark.org.tr/tr/pub/erusosbilder/issue/23754/253119
13. Çelik, M. E. (2018). Türkçenin Yabancı dil olarak öğretiminde otantiklik ve otantik materyallerden yararlanma. 21. Yüzyılda Eğitim Ve Toplum Eğitim Bilimleri Ve Sosyal Araştırmalar Dergisi, 7(21), 791-806. https://dergipark.org.tr/tr/pub/egitimvetoplum/issue/43608/534007
14. Çetinkaya, G. ve Hamzadayı, E. (2015). Yabancı dil olarak Türkçe öğretim sürecinde sözel düzeltme geribildirimleri: Öğretmen ve öğrenci yeğleyişleri. Turkish Studies, 10(3), 285-302. http://dx.doi.org/10.7827/TurkishStudies.7906
15. Dörnyei, Z. (1998). Motivation in second and foreign language learning. Language Teaching, 31(3), 117-135. http://dx.doi.org/10.1017/S026144480001315X
16. Ebata, M. (2008). Motivation factors in language learning. The Internet TESL Journal, 14(4). http://iteslj.org/Articles/Ebata-MotivationFactors.html
17. Engin, A. O. (2009). Second language learning success and motivation. Social Behavior and Personality: An International Journal, 37(8), 1035-1041. http://dx.doi.org/10.2224/sbp.2009.37.8.1035
18. Er, K. O. (2006). The effects of culture in foreign language curriculum, Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Dergisi, 39 (1), 1-14. https://doi.org/10.1501/Egifak_0000000128
19. Günaydın, Y. ve Arıcı, A. F. (2020). Türkçenin yabancı dil olarak öğretiminde etkileşimli okumanın konuşma becerisine etkisi. EKEV Akademi Dergisi, 24 (83), 673-696. http://dx.doi.org/10.17753/Ekev1688
20. Karababa, Z. C. ve Üstünsoy Taşkın, S. (2012). Yabancı dil olarak Türkçe öğretiminde kullanılan ders kitaplarının öğretmen görüşleri çerçevesinde değerlendirilmesi. Dil Dergisi, 157, 65-80. https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/780083
21. Kardaş, D. M. ve Bayrak Cömert, Ö. , (2021). Yabancılara Türkçe Dil Bilgisi Öğretiminde Geribildirimin Öğrenici Başarısına Etkisi Üzerine Bir Araştırma. Turkish Studies-Educational Sciences, 16(1), 423-434. http://dx.doi.org/10.47423/turkishstudies.47818
22. Kılıç, İ. (2017). Sakarya TÖMER’de Türkçe öğrenen yabancı öğrencilerin iyelik ve hâl eklerini öğrenmelerinde dolaylı ve doğrudan geribildirimin etkisi. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Sakarya Üniversitesi.
23. Kınay, D.E. (2017). Yabancı dil olarak Türkçe öğretiminde sosyal etkinlikler ile dil öğretimi. Hacettepe Üniversitesi Yabancı Dil Olarak Türkçe Araştırmaları Dergisi, 3: 53-75. https://dergipark.org.tr/tr/pub/huydotad/issue/37786/436243
24. MacDonald, M. N., Badger, R., ve Dasli, M. (2006). Authenticity, culture and language learning. Language and intercultural communication, 6(3-4), 250-261. http://hdl.handle.net/10036/41013
25. Mahadi, T. S. T., ve Jafari, S. M. (2012). Motivation, its types, and its impacts in language learning. International Journal of Business and Social Science, 3(24). https://ijbssnet.com/journals/Vol_3_No_24_Special_Issue_December_2012/24.pdf
26. Miles, M. B., ve Huberman, A. M. (1994). Qualitative data analysis: An expanded sourcebook (2. baskı). Thousand Oaks, CA: Sage.
27. Miles, M.B., Huberman, A.M., ve Saldana, J. (2014). Qualitative data analysis: A methods sourcebook (3rd ed.). Los Angeles: Sage.
28. Nakata, Y. (2006). Motivation and experience in foreign language learning. Oxford, UK: Peter Lang.
29. Nguyen, H. T., Warren W. ve H. Fehring (2014). Factors Affecting English Language Teaching and Learning in Higher Education, English Language Teaching 7 (8). 94-105. http://dx.doi.org/10.5539/elt.v7n8p94
30. Ni, H. (2012). The Effects of Affective Factors in SLA and Pedagogical Implications. Theory and Practice in Language Studies, 2(7). 1508-1513. http://dx.doi.org/10.4304/tpls.2.7
31. Özdemir, A. , Özkan, T. , De Chiara, K. F., Demir, K. , Kara, F. ve Kınsız, M. (2014). Yabancı dil olarak Türkçe öğretiminde sosyal etkinlikler: Tiyatro örneği ve uygulamanın öğrenci performansına etkisi. Diyalog Dergisi, 2, 83-96. https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/441010
32. Özer, B. ve Korkmaz, C. (2016) Yabancı dil öğretiminde öğrenci başarısını etkileyen unsurlar. EKEV Akademi Dergisi, 20 (67), 59-84.
33. Sarıçoban, A. ve Çalışkan, G. (2011). The influence of target culture on language learners. Journal of Language and Linguistic Studies, 7(1). https://www.jlls.org/index.php/jlls/article/view/101
34. Şengül, K. (2014). Türkçenin yabancı dil olarak öğretiminde alfabe sorunu. Uluslararası Türkçe Edebiyat Kültür Eğitim (TEKE) Dergisi, 3(1), 325-339. http://www.tekedergisi.com/Makaleler/361907263_20%C5%9Feng%C3%BCl.pdf
35. Türkoğlu, S. (2004). Dil öğretiminde başarıyı etkileyen etmenler. Kazım Karabekir Eğitim Fakültesi Dergisi, 9. 457-469. https://dergipark.org.tr/download/article-file/31355
36. Yıldırım, A., ve Şimşek, H. (2018). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri (11. Baskı). Ankara: Seçkin.