Türkçe dersi yazma becerisinin öğretim programları çerçevesinde karşılaştırmalı değerlendirmesi

Öz

Yazma, 2019 Türkçe Dersi Öğretim Programı’nda belirtildiği üzere dört temel beceriden biridir. Programda yazma becerisine yönelik kazanımlar yer almaktadır. Ayrıca ortaokullarda seçmeli bir ders bulunmakta bu dersle ilgili ayrıntılar 2018 Yazarlık ve Yazma Becerileri Dersi Programı’nda yer almaktadır. Tarihsel sürece bakıldığında ise dönemin öğretim programı niteliğinde olan Salname-i Nezaret-i Maarif-i Umumiye (Maarif Salnamesi) eğitim yıllıklarında Türkçe dersi ve çeşitli başlıklar altında yazma becerisine yönelik dersler yer almaktadır. Bu çalışma doküman incelemesi yöntemiyle 1316 H Maarif Salnamesi ile 2019 Türkçe Dersi Öğretim Programı ve 2018 Yazarlık ve Yazma Becerileri Dersi Programı’nın, Türkçe dersi yazma becerisi açısından incelenmesiyle oluşturulmuştur. Çalışmada önce 1316 H Maarif Salnamesi günümüz Türkçesine aktarılmış; sonra burada yer alan Türkçe dersleri ve yazma becerisine yönelik dersler tespit edilmiştir. Ardından da programların karşılaştırmalı incelemesi yapılarak yazma becerisinin programlardaki değişimi ve gelişimi değerlendirilmeye çalışılmıştır. Sonuç olarak görülmektedir ki 1316 H Maarif Salnamesi’nde yer alan ders cetvellerinde yazma becerisine yönelik lügat ve imla, imla, kıraat ve imla, kitabet, hüsn-i hat gibi dersler yer almıştır. Derslerin açıklamalarında ise dersin işleniş aşamaları, metnin özellikleri, öğretmenin rolü, öğrencilere verilecek konu ve ödevler gibi ayrıntılar verilmektedir. Güncel ders cetvellerinde Türkçe zorunlu ders iken; yazarlık ve yazma becerileri dersi, seçmeli derstir. 2019 Türkçe Dersi Programı’nda yazma kazanımı ve açıklamalarına yer verilip; yöntem ve teknik açısından ayrıntılara yer verilmez iken; 2018 Yazarlık ve Yazma Becerileri Dersi Programı’nda süreç daha da ayrıntılandırılır. Ölçme değerlendirme bakımından ise programlarda benzer bir yaklaşımın benimsendiği görülür. Buna göre süreç temelli değerlendirmenin tercih edildiği belirtilmekte ve yapılacak sınavlarla öğrencilerin bir üst kademeye geçme başarısı ölçülmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Eğitim Tarihi
• Türkçe Dersi
• Öğretim Programı
• Yazma Becerisi
• Maarif Salnamesi

Comparative evaluation of Turkish lesson writing skills within the framework of curriculum

Öz

Writing is one of the four basic skills as stated in the 2019 Turkish Curriculum. The program includes gains for writing skills. In addition, there is an elective course in secondary schools, and the details of this course are included in the 2018 Authorship and Writing Skills Curriculum. Looking at the historical process, there are Turkish lessons and lessons for writing skills under various titles in the education yearbooks of the Salname-i Nezaret-i Maarif-i Umumiye (Maarif Yearbook), which is the curriculum of the period. This study was created by examining the 1316 H Education Yearbook, the 2019 Turkish Course Curriculum and the 2018 Authorship and Writing Skills Curriculum, in terms of writing skills in Turkish course, using the document analysis method. In the study, firstly, 1316 H Education Yearbook was translated into today's Turkish; Then, the Turkish lessons and the lessons for writing skills were determined. Then, by making a comparative analysis of the programs, the change and development of the writing skill in the programs were tried to be evaluated. As a result, it is seen that the course schedules in the 1316 H Education Yearbook included lessons such as lexicon and orthography, orthography, recitation and orthography, inscription, and calligraphy for writing skills. In the explanations of the lessons, details such as the stages of the lesson, the characteristics of the text, the role of the teacher, the subject and assignments to be given to the students are given. While Turkish is a compulsory course in the current course schedules; The writing and writing skills course is an elective course. Writing outcome and explanations are included in the 2019 Turkish Curriculum; While details are not included in terms of method and technique; The process is further detailed in the 2018 Authorship and Writing Skills Curriculum. In terms of assessment and evaluation, it is seen that a similar approach is adopted in the programs. Accordingly, it is stated that process-based evaluation is preferred and the success of the students in moving to the next level is measured with the exams to be held.

Anahtar Kelimeler

• History of Education
• Turkish Lesson
• Curriculum
• Writing Skill

Kaynakça

1. Akyüz, Y. (2012). Türk eğitim tarihi (M.Ö. 1000-M.S. 2012). Pegem Akademi.
2. Atasoy, A. (2015). Ortaokul öğrencilerinin akıcı yazma becerilerinin değerlendirilmesi [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi.
3. Atasoy, A. (2019). Metin değiştirimi bağlamında Türkçe öğretmeni adaylarının yeniden yazma becerilerinin değerlendirilmesi [Yayımlanmamış doktora tezi]. Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi.
4. Bereiter, C. ve Scardamalia, M. (1987). The psychology of written composition. Routledge.
5. Bıçak, N. & Alver, M. (2018). 2018 Türkçe Dersi Öğretim Programı’na ilişkin öğretmen görüşleri. Uluslararası Türkçe Edebiyat Kültür Eğitim (TEKE) Dergisi, 7 (4), 2480-2501. https://dergipark.org.tr/en/pub/teke/issue/42447/511188
6. Bridwell, L. S. (1980). Revising strategies in twelfth grade students' transactional writing. Research in the teaching of English, 14(3), 197-222.
7. Butterfield, E. C., Hacker, D. J. ve Albertson, L. R. (1996). Environmental, cognitive and metacognitive influences on text revision: Assessing the evidence. Educational Psychology Review, 8(3), 239-297.
8. Chenoweth, N. A. ve Hayes, J. R. (2001). Fluency in writing: Generating text in L1 and L2. Written Communication, 18(1), 80-98.

9. Devellioğlu, F. (2005). Osmanlıca-Türkçe ansiklopedik lugat. Aydın.
10. Engin, V. (2001). Sultan Abdülhamid ve İstanbul’u. Simurg.
11. Ergin, O. N. (1977). Türk maarif tarihi. Eser.
12. Flower, L. ve Hayes, J. R. (1981). A cognitive process of writing. College Composition and Communication, 32(4), 365-387.
13. Flower, L., Hayes, J. R., Carey, L., Schriver, K. ve Stratman, J. (1986). Detection, diagnosis and the strategies of revision. College Composition and Communication, 37(1), 16-55.
14. Fortna, B. J. (2013). Geç Osmanlı ve erken Cumhuriyet dönemlerinde okumayı öğrenmek. Koç Üniversitesi Yayınları.
15. Girgin, Y. (2011). Cumhuriyet Dönemi (1929-1930, 1949,1981) Ortaokul Türkçe Öğretimi Programlarının İçerik, Genel ve Özel Amaçlarıyla Karşılaştırmalı Gelişim Düzeyi. Adnan Menderes Üniversitesi Eğitim Fakültesi Eğitim Bilimleri Dergisi, 2 (1), 11-26. https://dergipark.org.tr/en/pub/aduefebder/issue/33886/375212
16. Göçer, A. (2010). Türkçe öğretiminde yazma eğitimi. Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi, 3(12), 178-195.
17. Kodoman, B. (1988). Abdülhamid devri eğitim sistemi. Türk Tarih Kurumu Yayınları.
18. Kurudayıoğlu, M. & Soysal, T. (2019). 2018 Türkçe Dersi Öğretim Programı kazanımlarının 21. yüzyıl becerileri açısından incelenmesi. Ahi Evran Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 5 (2), 483-496 . DOI: 10.31592/aeusbed.621132
19. Maltepe, S. (2006). Türkçe öğretiminde yazılı anlatım uygulamaları için bir seçenek: yaratıcı yazma yaklaşımı. Ankara Üniversitesi Dil Dergisi, 132, 56–66. DOI:10.1501/Dilder_0000000056
20. MEB (2019). Türkçe Dersi Öğretim Programı (ilkokul ve ortaokul 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7 ve 8. sınıflar). MEB.
21. Ökten, C. (2013). Yazma dersinin serüveni: inşadan kompozisyona. Türkiyat Mecmuası, 23 (1) , 91-108. https://dergipark.org.tr/tr/pub/iuturkiyat/issue/18519/195400
22. ÖZARSLAN, E. (2007). Harf İnkılabından Önce Neşredilmiş Türkçe İnşa, Kitabet ve Münşeat Kitapları A.Ü. Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Dergisi, 34, 63-78.
23. Özdemir, E. E. & Akkaya, N. (2020). Ortaokul Türkçe dersi öğretim programının yazma öğrenme alanı bağlamında değerlendirilmesi ve programda planlama ve yazma stratejilerinin yerinin belirlenmesi. Turkish Studies - Education, 15(3), 2285-2301. https://dx.doi.org/10.29228/TurkishStudies.42864
24. Raimes, A. (1983). Tecniques in teaching writing. Oxford University Press.
25. Sadoğlu, H (2010). Türkiye’de ulusçuluk ve dil politikaları. İstanbul Bilgi Üniversitesi.
26. Sarikaya, B. (2020). Yazma kazanımlarının yaratıcı yazmaya uygunluğu 2015 ve 2018 Türkçe dersi öğretim programları örnekleri. Türkiye Eğitim Dergisi, 5(1), 42–55.
27. Sharples, M. (1999). How we write: Writing as creative design. London: Routledge.
28. Sever, S. (2004). Türkçe öğretimi ve tam öğrenme. (4. Baskı). Anı Yayıncılık.
29. Söylemez, Y. (2018). 2018 Türkçe Dersi Öğretim Programındaki kazanımların üst düzey düşünme becerileri açısından değerlendirilmesi. Atatürk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Dergisi , (63) , 345-384 . DOI: 10.14222/Turkiyat3991
30. Susar Kırmızı, F. (2011). Yaratıcı yazma ürünlerinin bazı ölçütler açısından değerlendirilmesine ilişkin nitel bir çalışma. Dil Dergisi, 151, 22-35.
31. Susar Kırmızı, F. & Yurdakal, İ. H. (2019). Sınıf Öğretmenlerinin 2018 Türkçe Dersi Öğretim Programı’na ilişkin görüşleri. Eğitim Kuram ve Uygulama Araştırmaları Dergisi, 5 (1), 64-76.
32. https://dergipark.org.tr/tr/pub/ekuad/issue/44939/559433
33. Şimşek, T. (2021). Türkçe dersi öğretim tarihine bir bakış (1316 h tarihli Salname-i Nezaret-i Maarif-i Umumiye örneği). Eğitim Bilimlerinde araştırma ve Değerlendirmeler (s.417-430). Gece Kitaplığı. https://www.gecekitapligi.com/Webkontrol/uploads/Fck/egitim1_4.pdf
34. TDK (2022). Güncel Türkçe sözlük. Erişim adresi: https://sozluk.gov.tr
35. Temizkan, M. ve Atasoy, A. (2014). Cumhuriyet dönemi Türkçe eğitimi ve öğretimi programlarında yazma becerisi. Ana Dili Eğitimi Dergisi, 2(2), 42-71
36. Temizkan, M. (2014). Yaratıcı yazma süreci. Pegem Akademi.
37. Tok, M. & Potur, Ö. (2015). Yazma eğitimi alanında yapılan akademik çalışmaların eğilimleri (2010-2014 yılları). Ana Dili Eğitimi Dergisi, 3(4), 1-25. DOI: 10.16916/aded.30614
38. Uyğun, A. & Çetin, D. (2020). 2018 Türkçe Dersi Öğretim Programındaki yazma kazanımlarının yaratıcı yazma becerisine uygunluğu. Ana Dili Eğitimi Dergisi, 8 (1) , 14-23 . DOI: 10.16916/aded.604030
39. Üstüner A. (2015). Türkçenin Tarihî gelişmesi. ilge Kültür Sanat.
40. Yıldırım, A. ve Şimşek, H. (2016). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri. Seçkin.
41. Salname-i Nezaret-i Maarif-i Umumiye 1316 H (1898-1899 M), Def‟a 1, Dersaadet:Matba-i Amire.