Öğreticilerin çevrimiçi uzaktan öğretim platformları aracılığıyla ikinci/yabancı dil olarak Türkçe öğretiminde karşılaştıkları sorunların analizi

Öz

Bu araştırma 2020-2021 eğitim-öğretim yılında Türkiye’deki üniversiteler bünyesinde ikinci/yabancı dil olarak Türkçe öğretiminin gerçekleştiği kurumlarda görev alan ve çevrimiçi uzaktan öğretim platformları aracılığı ile ders veren öğreticilerin karşılaştıkları sorunlarla ilgili görüşlerini belirlemek amacıyla yapılmıştır. Bu kapsamda araştırmada nitel araştırma yöntemi kullanılmıştır. Araştırmanın örneklemini 77 katılımcı oluşturmaktadır. Katılımcılardan elde edilen veriler içerik analizinin tüm aşamaları dikkate alınarak analiz edilmiştir. Bu analizlerden yola çıkarak öğreticilerin karşılaştıkları sorunlar teknik sorunlar, ölçme değerlendirme, öğrenicilerin dijital beceri yetersizliği, öğrenici katılımı ve motivasyonu, uzaktan öğretim platformlarının sınırlılıkları, dijital materyal eksikliği ve bilişim teknoloji araç yetersizliği/fiziki şartlar olmak üzere 7 ana temadan oluşmaktadır. Araştırma bulgularından internet bağlantısının kesilmesi teknik sorunlar; ders içi performansı değerlendirme, sınav ve test uygulamalarında güvenirliğin ve objektifliğin olmadığı görüşü ölçme değerlendirme; kullanılan programın/uygulamanın/web sitenin öğrenici tarafından bilinmiyor ya da öğrenicinin beklenilen seviyede kullanamaması öğrenicilerin dijital beceri yetersizliği; öğrenici motivasyonunun beklentinin altında olması, kamera ve ses açma konusundaki isteksizlikleri, derse katılımlarının düşük seviyede olması öğrenici katılımı ve motivasyonu; uzaktan öğretim platformlarının birebir etkileşime ve sosyalleşmeye imkân tanımaması uzaktan öğretim platformlarının sınırlılıkları; öğrenicilerin yeterli sayıda bilişim teknoloji cihazlarına sahip olmaması bilişim teknoloji araç yetersizliği/fiziki şartlar ve ikinci/yabancı olarak Türkçe öğretimi alanında yeterli sayıda dijital materyallerin mevcut olmaması dijital materyal eksikliği sonuçlarına ulaşılmıştır. Elde edilen sonuçlar tartışılmış ve önerilerde bulunulmuştur.

Anahtar Kelimeler

• Yabancı dil olarak Türkçe öğretimi
• ikinci dil olarak Türkçe Öğretimi
• çevrimiçi uzaktan öğretim
• uzaktan öğretim
• uzaktan öğretimin sınırlılıkları

Analysis of problems encountered by lecturers in teaching Turkish as a second/foreign language via online distance learning platforms

Abstract

This research was carried out in order to determine the problems experienced by the instructors who teach Turkish as a second/foreign language and give lessons via online distance education in Turkey in the 2020-2021 academic year. In this context, qualitative research method was used in our research. The sample of the study consists of 77 participants. The data obtained from the participants were analyzed by considering all stages of content analysis. Based on these analyzes, 7 main themes were reached. These main themes are namely technical problems, assessment and evaluation, lack of digital skills of learners, learners’ participation and motivation, limitations of distance education platforms, lack of digital materials and lack of information technology tools/physical conditions. Internet disconnection is seen as technical problems and the lack of reliability and objectivity of evaluating performance in class, exam and test applications are considered as an assessment and evaluation. The program/application/website used are unknown by the learners or the learners cannot use it at the expected level. It shows as learners' lack of digital skills. Learners’ motivation below expectations and being reluctance to turn on the camera and sound are evaluated as learners’ participation and motivation theme. Distance education platforms do not allow one-to-one interaction and socialization so it is considered as limitations of distance education platforms. Learners do not have enough information technology devices and there is not enough number of digital materials in the field of teaching Turkish as a second/foreign language. They were evaluated as lack of information technology tools/physical conditions and lack of digital materials respectively. The findings were discussed in the light of the literature and suggestions were made.

Keywords

• Teaching Turkish as a foreign language
• teaching Turkish as a second language
• online distance education
• distance education
• limitations of distance education
• advantages of distance education

Kaynakça

1. Bachman, K. (2000). Corporate e-learning: Exploring a new frontier. https://docplayer.net/4137966-Corporate-e-learning-exploring-a-new-frontier.html
2. Balaman, F. (2016). Bir dersin harmanlanmış öğrenme yöntemiyle işlenmesinin öğrencilerin akademik güdülenmelerine etkisi. Uşak Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 9(1), 225-241.
3. Bayburtlu, Y. S. (2020). Covid-19 pandemi dönemi uzaktan eğitim sürecinde öğretmen görüşlerine göre Türkçe eğitimi. Turkish Studies, 15(4), 131-151. https://dx.doi.org/10.7827/TurkishStudies.44460
4. Bozkurt, A. (2016). Bağlantıcı kitlesel açık çevrimiçi derslerde etkileşim örüntüleri ve öğreten-öğrenen rollerinin belirlenmesi [Yayınlanmamış doktora tezi]. Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
5. Bülbül, A. H., Tuğtekin, U., İlic, U., Kuzu, A. & Odabaşı, H. F. (2016). Çevrimiçi ortamlarda araştırma toplulukları: öğretim üyeleri için bir yol haritası. Ahi Evran Üniversitesi Kırşehir Eğitim Fakültesi Dergisi, 17(2), 171-190.
6. Büyüköztürk, Ş., Kılıç Çakmak, E., Akgün, Ö. E., Karadeniz, Ş. & Demirel, F. (2016). Bilimsel araştırma yöntemleri. Pegem Akademi.
7. Dağ, F. (2011). Harmanlanmış (karma) öğrenme ortamları ve tasarımına ilişkin öneriler. Ahi Evran Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 12(2), 73-97.
8. Demir, E. (2014). Uzaktan eğitime genel bir bakış. Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 39, 203-212.

9. Dündar, S., Candemir, Ö., Demiray, E., Genç Kumtepe, E., Öztürk, S., Sağlık Terlemez, M. & Ulutak, İ. (2017). Anadolu Üniversitesi çalışanlarının açık ve uzaktan öğretime ilişkin tutumları. AUAd, 3(4), 187-227.
10. Erfidan, A (2019) Derslerin uzaktan eğitim yoluyla verilmesiyle ilgili öğretim elemanı ve öğrenci görüşleri: Balıkesir üniversitesi örneği [Yayınlanmamış yüksek lisans tezi]. Balıkesir Üniversitesi Fen Bilimler Enstitüsü.
11. Gümüş, M. & Fırat, M. (2016). Açık ve uzaktan öğrenmenin tercih edilme nedenlerinin belirlenmesi. AUAd, 2(4), 158-168.
12. Horzum, M . (2014). Sakarya Üniversitesi eğitim fakültesinde görev yapan öğretim elemanlarının internet destekli eğitime yönelik düşünceleri. Sakarya Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 0(6), 246-262.
13. Işık, O., Tengilimoğlu, D., Şenel Tekin, P., Tosun, N. & Zekioğlu, A. (2021). Evaluation of students’ opinions regarding distance learning practices in Turkish universities during the covid-19 pandemic. Yükseköğretim Dergisi, 11(3), 607-616. https://doi.org/10.2399/yod.20.006000
14. İşman, A. (2011). Uzaktan eğitim. Pegem Akademi.
15. Karabacak, K. ( Eylül 2013) Lisansüstü bilimsel araştırma teknikleri (bat) dersinin uzaktan öğretimine ilişkin uzaktan öğretim öğrencilerin görüşleri [Bildiri], VI. Ulusal Lisansüstü Eğitim Sempozyumu, Sakarya.
16. Kavrat, B. (2013). Çevrimiçi uzaktan eğitimde öğretici yeterliliklerinin belirlenmesi. [Yayınlanmamış yüksek lisans tezi]. Fırat Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü.
17. Kurt, N. (2014). Uzaktan eğitimde akademik başarıyı etkileyen faktörler [Yayınlanmamış yüksek lisans tezi]. İstanbul Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü.
18. Odabaş, H. (2003). İnternet tabanlı uzaktan eğitim ve bilgi ve belge yönetimi bölümleri. Türk Kütüphaneciliği, 17(1), 22-36.
19. Uşun, S. (2006). Uzaktan eğitim. Nobel Yayın Dağıtım.
20. Pepeler, E., Özbek, R. & Adanır, Y. (2018). Uzaktan eğitim ile verilen İngilizce dersine yönelik öğrenci görüşleri: Muş Alparslan Üniversitesi örneği. Anemon Muş Alparslan Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 6(3), 42-429.
21. Sen, Ö. & Kızılcalıoğlu, G. (2020). “COVID-19 pandemi sürecinde üniversite öğrencilerinin ve akademisyenlerin uzaktan öğretime yönelik görüşlerinin belirlenmesi. International Journal of 3D Printing Technologies and Digital Industry, 4(3), 239-252. https://doi.org/10.46519/ij3dptdi.830913
22. Sığın, S. (2020). Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi dersinin uzaktan eğitim yoluyla verilmesi konusunda öğrenciler ve öğretim elemanları ne düşünüyor? Tek durumlu bir örnek olay çalışması [Yayınlanmamış yüksek lisans tezi]. Aydın Adnan Menderes Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
23. Yavuz, M., Kayalı, B., Balat, Ş. & Karaman, S. (2020). Salgın sürecinde Türkiye’deki Yükseköğretim Kurumlarının acil uzaktan öğretim uygulamalarının incelenmesi. Millî Eğitim, 49(1), 129-154.
24. Yavuz, B. & Toprakçı, E. (2021). Covid-19 pandemisi sebebiyle okulların uzaktan öğretim yapması ile ilgili internet forumlarında paylaşılan görüşler. Karaelmas Eğitim Bilimleri Dergisi, 9, 120-139.
25. Yılmaz, E. O. & Aktuğ, S. (Şubat 2011). Uzaktan eğitimde çevrimiçi ders veren öğretim elemanlarının, uzaktan eğitimde etkileşim ve iletişim üzerine görüşleri. Akademik Bilişim’11-XIII.