Araştırma Makalesi

İnsan-sonrasından insan-dışına nesneler ve insanlar

Sayı: 30 21 Ekim 2022
  • Emrah Peksoy *
PDF İndir
TR EN

İnsan-sonrasından insan-dışına nesneler ve insanlar

Öz

Görece yeni ancak çok güçlü bir düşünsel alt yapıyla donatılmış gibi görünen posthümanizmin sonrasının konuşulmaya başlandığı günümüz akademik dünyasında üretim-tüketim döngüsü içine hapsolmuş ve kendi içindeki çelişkileri halletmeden büyük sorunları çözme niyetiyle yola çıkmış yönelimler bolluğu yaşıyoruz. Bunun en temel sebeplerinden biri, beşerî bilimlerin temel bilimlerin henüz olgunlaşmamış bulgularını itibari kıymetlerine göre değerlendirip her bilimsel denemeden veya spekülasyondan yeni eleştirel yönelimler veya ‘dönüşler’ çıkarma şevkinde yatmaktadır. Öyle ki, söz konusu yönelim temel prensiplerinden ayrılıp postmodernizmin metin-indirgemeci, özne-göreceli yöntemlerinin bir bakıma kısır döngüsü içine hapsolmaya mahkûm oldu. Malumdur ki, ‘anlatı,’ ‘metin’, ‘tür’, ‘sınır’, ‘yazın’, ‘beden-yazını’ gibi postmodernist terminoloji posthümanist yönelimler üzerine üretilmiş çalışmalarda gayet bol miktarda karşımıza çıkıyor. Bu yazıda, oldukça farklı yönelimlerde faaliyet gösteren posthümanizmin üzerlerine inşa edildiği temel argümanlardan Antroposen ve beden söylemlerinin eleştirisi yapılıp bunların, doğa-kültür ikiliğini reddetmeyip aksine nasıl destekleyen bir yönde ilerlediği gösterilecektir. Sonrasında, spekülatif realist felsefeden ilhamla posthümanizmin yerine insan-dışı kavramını çatı kavram olarak destekleyip bunun etik estetik duruşu açıklanacaktır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Ağın, B. (2017). End of an era: A posthumanist critique of Anthropocentrism. Journal of Faculty of Letters, 34(1), 13-25.
  2. Badmington, N. (2003). Theorizing Posthumanism. Cultural Critique, 53(1), 10-27. https://doi.org/10.1353/cul.2003.0017
  3. Barad, K. (2007). Meeting the universe halfway : Quantum Physics and the entanglement of matter and meaning. Duke University Press.
  4. Bennett, J. (2010). Vibrant matter : A political ecology of things. Duke University Press. https://doi.org/10.1215/9780822391623
  5. Bennett, J. (2012). Systems and things: A response to Graham Harman and Timothy Morton. New literary history, 43(2), 225-233.
  6. Bogost, I. (2012). Alien phenomenology, or what it’s like to be a thing. University of Minnesota Press. http://www.jstor.org/stable/10.5749/j.ctttsdq9
  7. Bryant, L. R. (2014). Onto-Cartography: An ontology of machines and media. Edinburgh University Press.
  8. Chakrabarty, D. (2009). The Climate of history: Four Theses. Critical Inquiry, 35(2), 197-222. https://doi.org/10.1086/596640

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Dilbilim

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Yayımlanma Tarihi

21 Ekim 2022

Gönderilme Tarihi

8 Ağustos 2022

Kabul Tarihi

-

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2022 Sayı: 30

Kaynak Göster

APA
Peksoy, E. (2022). İnsan-sonrasından insan-dışına nesneler ve insanlar. RumeliDE Dil ve Edebiyat Araştırmaları Dergisi, 30, 1382-1395. https://doi.org/10.29000/rumelide.1190406