Yabancı dil olarak Türkçe öğretiminde yazma becerisini değerlendirici ölçme araçlarının hazırlanması

Öz

Yabancı dil olarak Türkçe öğretimi sürecinde dört temel dil becerisinden yazma becerisini ölçme değerlendirmeye yönelik literatür incelendiğinde alan yazında ağırlıklı olarak yazmanın değerlendirilmesine odaklanıldığı, ölçmeye değerlendirme içinde kısaca yer verildiği görülür. Oysa istenilen şekilde doğru ve objektif değerlendirme çıktılarının elde edilmesi için gerekli en temel unsur sağlıklı bir ölçmenin yapılabilmesiyle mümkündür. Ölçme araçlarının öğrenici yeterliğini doğru bir şekilde ölçebilmesi için taşıması gereken bazı özellikler olmalı ve bazı kriterlere uygun olarak hazırlanması gerekmektedir. Yazma becerisi öğrenicinin dil düzeyinin anlaşılabilmesinde oldukça etkili bir beceridir. Çünkü öğrenici yazarken hedef dilde düşünebilme, yapı ve içerik bilgisi, dilin zenginliklerine hâkimiyet gibi birçok yönünü ortaya koyar. Ancak yazma becerisi okuduğunu/dinlediğini anlama becerilerinin aksine objektif şekilde puanlanabilmesi ve değerlendirilebilmesi zor bir beceridir. Okuma ve dinleme becerilerinde soruların belirli doğru cevapları vardır ve öğrenici yanıtları bu cevaplar üzerinden puanlanarak başarılı ya da başarısız olarak değerlendirilebilirler. Oysa yazma becerisinde tek ve kesin bir doğru cevap yoktur ve her öğrenicinin yazma kâğıdı müstakildir. Dolayısıyla değerlendirilmesi güç olan yazma becerisinin ölçme ve değerlendirme sürecinin sağlıklı şekilde gerçekleştirilebilmesi için iyi yapılandırılmış ve geliştirilmiş sorulara ve dereceli puanlama anahtarlarına ihtiyaç duyulmaktadır. Araştırmada literatür taraması yöntemi kullanılarak bir derleme çalışması yapılmıştır. Alan yazındaki çeşitli çalışmalar taranarak konuya ilişkin bilgiler bir araya getirilmiştir. Çalışmanın evrenini yabancı dil öğreticileri/değerlendiricileri oluşturmaktadır. Araştırma ile yazma becerisinde öğrenicinin hedeflenen yeterliklere sahip olup olmadığının belirlenebilmesi için hazırlanacak yazma sorularının taşıması gereken özellikler tespit edilmeye ve genel kriterler belirlenmeye çalışılmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Yabancı dil
• ikinci dil
• yazma
• ölçme
• değerlendirme
• Yabancı dil
• ikinci dil
• yazma
• ölçme
• değerlendirme

Preparation of evaluative assessment tools for writing skills in teaching Turkish as a foreign language

Abstract

When the literature on measuring and evaluating the writing skill, one of the four basic language skills, is examined in the process of teaching Turkish as a foreign language, it is seen that the literature mainly focuses on the evaluation of writing, and assessment is briefly included in the assessment. However, the most basic element necessary to obtain accurate and objective evaluation outputs as desired is possible with a healthy assessment. In order for assessment tools to accurately assess learner efficacy, they must have certain features and should be prepared in accordance with some criteria. Writing skill is a very effective skill in understanding the language level of the learner. Because while writing, the learner reveals many features such as being able to think in the target language, knowledge of structure and content, and mastery of the richness of the language. However, unlike reading/listening comprehension skills, writing is a difficult skill to be scored and evaluated objectively. Questions in reading and listening skills have certain correct answers, and learner responses can be evaluated as successful or unsuccessful by scoring these answers. On the other hand, there is no single and definite correct answer in writing skills, and each learner's writing paper is unique. Therefore, well-structured and developed questions and evaluation scales are needed in order to carry out the assessment and evaluation process of the writing skill, which is difficult to evaluate. In the research, a review study was carried out using the literature review method. Various studies in the literature were scanned and information on the subject was brought together. The population of the study consists of foreign language lecturers/evaluators. With the research, it is aimed to determine the characteristics that the writing questions to be prepared in order to determine whether the learner has the targeted competencies in writing skills and to determine general criteria.

Keywords

• Yabancı dil
• ikinci dil
• yazma
• ölçme
• değerlendirme
• Yabancı dil
• ikinci dil
• yazma
• ölçme
• değerlendirme

Kaynakça

1. Bekleyen, N. (2016). Çocuklara Yabancı Dil Öğretimi. Ankara: Anı Yayıncılık.
2. Boylu, E. (2019). Kuramdan Uygulamaya Yabancı Dil Olarak Türkçe Öğretiminde Ölçme ve Değerlendirme. Ankara: Pegem Akademi.
3. Büyüköztürk, Ş.(2016). Bilimsel araştırma yöntemleri.(22.bas.). Ankara: Pegem Akademi Yayıncılık. Ankara.
4. Brooks, G. (2013). Assessment and Academic Writing: A Look at the Use of Rubrics in the Second Language Writing Classroom. Kwansei Gakuin University Humanities Review. Vol. 17, 2012 Nishinomiya, Japan, 227-240.
5. Çakır, İ. (2011). Yabancı Dil Öğrenme Ortamlarında Kültürün Rolü. Milli Eğitim Dergisi. Sayı 190, Bahar, 248-255.
6. Dilidüzgün, Ş. (2021). Süreç ve Tür Odaklı Okuma ve Yazma Eğitimi (2b.). Ankara: Anı Yayıncılık.
7. Duru, H. (2014). Yabancı Dil Olarak Türkçe Öğretiminde Kullanılan Soruların Nitelik Araştırması (yayımlanmamış doktora tezi). Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü.
8. Gall, M. D., Borg, W. R., & Gall, J. P. (1996). Education research: An introduction (6th ed.). White Plains, NY: Longman.

9. Gedik, E. (2017). Yabancı Dil Olarak Türkçe Öğretiminde Ölçme ve Değerlendirme (yayımlanmamış yüksek lisans tezi). İstanbul Arel Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü.
10. Göçer, A. (2018). Süreç ve Sonuç Değerlendirme Yöntem ve Araçlarıyla Türkçe Eğitiminde Ölçme ve Değerlendirme (2b.). Ankara: Pegem Akademi.
11. Güneş, F. (2012). Testlerden Etkinliklere Türkçe Öğretimi. Dil ve Edebiyat Eğitimi Dergisi. Yıl/Year: 2012 Cilt 1, Sayı:1, 31-42.
12. Güneş, F. (2018). Yabancı Dil Olarak Türkçe Yazma Öğretimi: Yaklaşım ve Modeller. Yabancı Dil Olarak Türkçe Öğretimi: Kuramlar, Yaklaşımlar, Etkinlikler (2b.) içinde (Edt. Abdullah Şahin). Ankara: Pegem Akademi.
13. Hinkel, E. (2013). Culture in Second Language Teaching and Language (3b.). Cambridge: Cambridge Universty Press.
14. İnal, S. (2018). Yabancı Dil Olarak Türkçe Yazma Öğretimi: Yabancı Dil Olarak Türkçenin Öğretiminde Yazmanın Önemi ve Yazma Etkinlikleri. Yabancı Dil Olarak Türkçe Öğretimi: Kuramlar, Yaklaşımlar, Etkinlikler (2b.) içinde (Edt. Abdullah Şahin). Ankara: Pegem Akademi.
15. İşcan, A. (2017). Yabancı Dil Olarak Türkçe Öğretiminde Kültür Aktarımı Aracı Olarak Filmlerden Yararlanma. Türkiyat Araştırmaları Dergisi. 58, Erzurum, 437-452.
16. Kahveci, L. (2022). Yabancı Dil Olarak Türkçe Öğretiminde Yazma Becerisini Değerlendirmeye Yönelik Dereceli Puanlama Anahtarı Geliştirilme Çalışması (yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Bartın Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü.
17. Kan, A. (2019). Ölçme Araçlarında Bulunması Gereken Nitelikler. Eğitimde Ölçme ve Değerlendirme (12b.) içinde (Edt Hakan Atılgan). Ankara: Anı Yayıncılık.
18. Karagöl, E. & Kurt, B. (2020). Yabancı Dil Olarak Türkçe Öğretimi Ders Kitabı Yazarlarının Dil Öğretim Yöntemleri İle Ölçme Değerlendirmeye İlişkin Görüşleri. IV.Uluslararası Türklerin Dünyası Sosyal Bilimler Sempozyumu Bildiriler (Edt. O.K. Gül, B. Kurt, C.C.Çakmakcı), s.137-143. Ankara.
19. Karasar, N. (2017). Bilimsel Araştırma Yöntemi Kuramlar, İlkeler, Teknikler (32b.). Ankara: Nobel Akademi.
20. Karatay, H. (2013). Süreç Temelli Yazma Modelleri: 4+1 Planlı Yazma ve Değerlendirme Modeli. Yazma Eğitimi (3b) içinde (Edt. M. Özbay). Ankara: Pegem Akademi.
21. Larsen-Freeman, D. (2003). Teaching Language: From Grammar to Grammaring. Canada: Heinle& Heinle.
22. Llach, M. P. A. (2011). Lexical Errors And Accuracy İn Foreign Language Writing. Ontario: British Library Cataloguing in Publication Data.
23. Örge Yaşar, F. (2018). Yabancı Dil Olarak Türkçe Öğretiminde Ölçme ve Değerlendirme. Yabancı Dil Olarak Türkçe Öğretimi içinde (Edt. A. Şahin ve A. Kılınç). Ankara: Pegem Akademi.
24. Tabak, G. ve Göçer, A. (2013). 6-8. Sınıflar Türkçe Dersi Öğretim Programının Ürün Ve Süreç Odaklı Yazma Yaklaşımları Çerçevesinde Değerlendirilmesi. Ahi Evran Üniversitesi Kırşehir Eğitim Fakültesi Dergisi (KEFAD) Cilt 14, Sayı 2, Ağustos 2013, 147-169.
25. Temur, N. ve Yıldırım, M. (2018). Yabancılara Türkçe Öğretiminde Yazma Becerisinin Geliştirilmesinde Dikkat Edilmesi Gereken Bazı Hususlar. Yabancı Dil Olarak Türkçe Öğretimi: Kuramlar, Yaklaşımlar, Etkinlikler (2b.) içinde (Edt. A. Şahin). Ankara: Pegem Akademi.
26. Temur, N. Ve Yıldırım M. (2021). Türkçenin Yabancı Dil Olarak Öğretiminde Öğreticiler İçin Yazma Portfolyosu Kılavuzu. Ankara: Yunus Emre Enstitüsü Yayınları.
27. Telc. (2013). Diller İçin Avrupa Ortak Öneriler Çerçeve Metni, Öğrenim, Öğretim ve Değerlendirme. Almanya: Telc GmbH.