Ortaöğretim İngilizce öğretim programındaki işlevler ve öğrenme çıktılarının bilişsel düzeylerinin değerlendirilmesi

Öz

Bu çalışmanın amacı 2018 yılında güncellenen ortaöğretim İngilizce dersi öğretim programı kapsamında yer alan tüm sınıf düzeylerinde işlevler ve öğrenme çıktılarının Yenilenmiş Bloom Taksonomisi bilişsel boyut ölçütleri kullanılarak değerlendirilmesidir. Bu amaç kapsamında ortaöğretim İngilizce dersi öğretim programı Milli Eğitim Bakanlığı’nın sitesinden indirilmiş, maddeler liste haline getirilmiştir. Sınıflaması yapılan toplam işlev sayısı 120, öğrenme çıktısı sayısı ise 282’dir. Nitel araştırma yönteminin belirlendiği çalışmanın deseni durum çalışması desenidir. Veriler doküman incelemesi yoluyla elde edilmiş, elde edilen verilerin yüzde ve frekansları alınarak değerlendirmesi yapılmıştır. Verilerden elde edilen sonuçlara göre uygulama kategorisi en çok maddenin yer aldığı kategori olmuş, dört temel beceriden en fazla konuşma becerisine yer verilmiştir. Yanı sıra işlevlerle öğrenme çıktıları bilişsel beceri seviyesi anlamında örtüşmemektedir. Öğrencilerden az sayıda üst bilişsel beceri göstermeleri hedeflenirken, davranışsal olarak daha fazla üst bilişsel beceri göstermeleri beklenmektedir. Hem işlevler hem de öğrenme çıktıları büyük oranda alt bilişsel kategorilerde toplanmaktadır. Ortaöğretim kurumlarından mezun olacak bir öğrencinin İngilizce dilinde B2 seviyesinde büyük oranda dili hatırlaması, anlaması ve uygulamasının beklendiği sonucuna ulaşılmıştır. Bulgulara dayanarak şu öneriler yapılmıştır: Ortaöğretim kurumları İngilizce dersi öğretim programı ve programda yer alan birbiriyle örtüşmesi beklenen işlevler ile öğrenme çıktıları yeniden gözden geçirilmelidir; daha fazla üstbilişsel maddelere yer verilmeli, A1 düzeyinden B2 düzeyine kadar gerçekçi bir ilerleme sergilenmeli, dil öğrenme becerilerine hangi bilişsel kategoride ne derecede yer verileceğinin iyi tespit edilmelidir.

Anahtar Kelimeler

• İngilizce öğretim programı
• taksonomi
• yenilenmiş Bloom taksonomisi
• yabancı dil öğretimi

Kaynakça

1. Aktan, O. (2020). İlkokul matematik öğretim programı dersi işlevlerinin Yenilenen Bloom Taksonomisine göre incelenmesi. Pamukkale Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi (PAU Journal of Education) 48: 15-36 . doi: 10.9779/pauefd.523545.
2. Anderson, L. W., & Krathwohl, D. R. (2001). A taxonomy for learning, teaching and assessing: A revision of Bloom’s taxonomy of educational objectives: Complete Edition. New York: Longman.
3. Baysal, H., Yedigöz-Kara, Z. ve Bümen, N. T. (2022). İngilizce dersi öğretim programlarında kaynaşıklık: Temel eğitimden ortaöğretime sistematik bir analiz. Eğitim ve Bilim, Cilt 47, Sayı 209, 381-412.
4. Budak, Y. (1992). İletişimci yaklaşımın yabancı dil eğitim programındaki yeri. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Hacettepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
5. Büyükduman, F. İ. (2005). İlköğretim okulları İngilizce öğretmenlerinin birinci kademe İngilizce öğretim programına ilişkin görüşleri. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 28, 55-64.
6. Can, Y. & Kartal, Ş. (2020). Cumhuriyet dönemi ortaöğretim İngilizce dersi öğretim programlarının incelenmesi. Journal of History School, 44,394-426.
7. Caswell, H. L. & Campbell, D. (1935). Curriculum development. New York: American Book Company.
8. Creswell, J. W. (2013). Qualitative inquiry & research design choosing among five approaches, (Çev. Ed. M. Bütün ve S. B. Demir). Ankara: Siyasal Yayınevi.

9. Cihan, T. ve Gürlen, E. (2013). İlköğretim 5. sınıf İngilizce dersi öğretim programına ilişkin öğretmen görüşleri. Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 13 (1), 131-146.
10. Deniz, K. Ve Çekici, Y. E. (2021). Türkçenin yabancı dil olarak öğretimine yönelik dil işlevleri. ZfWT, Vol 13, No.1, 01-26. DOI: 10.46291/ZfWT/130101.
11. Dağıstan, Yalçınkaya, G. & Beydoğan, Ö. (2019). 5. sınıf İngilizce öğretim programı ve yabancı dil ağırlıklı 5. sınıf İngilizce öğretim programının karşılaştırmalı analizi, Journal of Social, Humanities and Administrative Sciences, 5(20): 1040-1056
12. Deniz, K., Demir, E. (2021). Türkçe dersi öğretim programı kazanımlarında dil işlevleri. Avrasya Dil Eğitimi ve Araştırmaları Dergisi, 5(1), 23-46.
13. Demir-Ayaz, A., Ozkardas, S. & Ozturan, T. (2019). Challenges with English language teaching in high schools in Turkey and possible suggestions to overcome them. Eurasian Journal of Applied Linguistics, 5(1), 41-55. Doi: 10.32601/ejal.543778
14. Demirel, Ö. (1999). İlköğretim okullarında Yabancı Dil Öğretimi, İstanbul: Milli Eğitim Yayınevi.
15. Demirel, Ö. (2015). Eğitimde program geliştirme kuramdan uygulamaya. Pegem Akademi Yayınları, Ankara.
16. Deregözü, A. (2021). Türkiye ve Avrupa’da yabancı dil eğitimi: Bir durum değerlendirmesi. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 58, 501-521.
17. EF EPI (2021). EF EPI English proficiency ındex a ranking of 112 countries and regions by English skills. https://www.ef.com/assetscdn/WIBIwq6RdJvcD9bc8RMd/cefcom-epi-site/reports/2021/ef-epi-2021-english.pdf
18. EF EPI (2022). EF EPI English proficiency ındex a ranking of 112 countries and regions by English skills. https://www.ef.com/assetscdn/WIBIwq6RdJvcD9bc8RMd/cefcom-epi-site/reports/2022/ef-epi-2022-english.pdf
19. Gökler, Z. S., Aypay, A. ve Arı, A. (2012). İlköğretim İngilizce dersi hedefleri kazanımları SBS soruları ve yazılı sınav sorularının yeni Bloom taksonomisine göre değerlendirilmesi. Eğitimde Politika Analizi Dergisi , Cilt 1, Sayı, 2, s. 114-133.
20. Görgen, İ. (2014). Program geliştirmede temel kavramlar. Şeker, H. Ed., Eğitimde Program Geliştirme (3. Baskı) içinde (1-18). Ankara: Anı Yayıncılık.
21. Güldüren M. ve Cangüven, H. D. (2020). Ortaöğretim fizik, kimya ve biyoloji ders kazanımlarının yenilenmiş Bloom taksonomisi bilişsel alan basamaklarına göre karşılaştırılması. Scientific Educational Studies Bilimsel Eğitim Araştırmaları. 4(1) 1-21.
22. Hamurcu, G. C. ve Ekinci, F. (2020). Ortaokul 5. sınıf İngilizce ders programının revize edilmiş Bloom taksonomisine göre incelenmesi. Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi Cilt: 13 Sayı: 73, Volume: 13 Issue: 73, 716-728.
23. Karakaş, A. (2019). An analysıs of the hıgh school Englısh currıculum ın Turkey from an ELF perspectıve. I-manager’s Journal on English Language Teaching, 9 (2), 1-10.
24. Kart, M., Çalışkan, D. N., Torunoğlu, H., ve Şahin, C. (2019). İlkokul öğretim programlarında ‎değerler (2005 ve 2017). EJERCongress 2019 Bildiri Kitabı, 1616-1624.
25. Kılıç, Ş. ve Tuncel M. (2009). Yaratıcı dramanın İngilizce konuşmaya ve tutuma etkisi. Abant İzzet Baysal Üniversitesi Dergisi. Cilt:9, Sayı:2, 55-81.
26. Kırkgöz, Y. (2007). English language teaching in Turkey: Policy changes and their implementations. Regional Language Center Journal, 38, 216-228.
27. Kratwohl, D. R. (2002). A revision of Blom’s taxonomy: an overview, Theory into Practice, 41 ( 4), 212–218.
28. Küçükahmet, L. (2008). Öğretimde Planlama ve Değerlendirme. Ankara: Nobel Yayınları, Nobel Yayın No: 630.
29. MEB (2016). Hazırlık sınıfı bulunan ortaöğretim kurumları İngilizce dersi (hazırlık, 9, 10, 11 ve 12. sınıflar) öğretim programı. https://docplayer.biz.tr/34296311-Hazirlik-sinifi-bulunan-ortaogretim-kurumlari-ingilizce-dersi-hazirlik-9-10-11-ve-12-siniflar-ogretim-programi.html
30. MEB (2018). Ortaöğretim İngilizce dersi (9, 10, 11 ve 12. sınıflar) öğretim programı. http://mufredat.meb.gov.tr/ProgramDetay.aspx?PID=342
31. Merriam, S.B. (2018). Qualitative research: a guide to design and implementation. (S. Turan, çev.) Ankara: Nobel Akademik Yayıncılık.
32. Oryaşın, U. (2021). Türkçe ders kitaplarındaki etkinliklerin Yenilenen Bloom Sınıflandırması’na göre incelenmesi. Ana Dili Eğitimi Dergisi, 9(3), 820-832.
33. Polat, M. ve Bilen, E. (2022). Evaluation of cognitive process dimension of TEOG and LGS central exam science questions with revised Bloom taxonomy. Journal of Turkish Chemical Society Section C: Chemistry Education (JOTCSC) Vol. 7, Issue 1, pp. 45-72. ISSN: 2459-1734.
34. Posner, G. J. (2004) Analyzing the Curriculum. Boston: McGraw-Hill.
35. Sallabaş, M. E. ve Yılmaz, G. (2020). Türkçe ders kitabı’nda bulunan metin altı sorularının yenilenmiş Bloom Taksonomisi’ne göre incelenmesi. Ana Dili Eğitimi Dergisi, 8(2), 586-596.
36. Saracaloğlu, A. S. (2019). Program geliştirme ve değerlendirme. Ed. Saracaloğlu, A. S., & Küçükoğlu, A. (2019). Öğretim İlke ve Yöntemleri. Ankara: Pegem Akademi.
37. Saylor, J. G., Alexander, W. M. & Lewis, A. J. (1981). Curriculum Planning for Better teaching and learning. 4th Ed. New York: Holt Rinehart Winston.
38. Stake, R. (1995). The arts of case study research. Thousand Oaks, California: Sage Publication.
39. Tilfarlıoğlu, F. Y. ve Öztürk, A. R. (2007). An analysis of ELT teachers’ perceptions of some problems concerning the ımplementation of English language teaching curricula in elementary. Journal of Language and Linguistic Studies, Vol.3, No.1, 202-217.
40. TTKB (2021a) İlköğretim kurumları (ilkokul ve ortaokul) haftalık ders çizelgesi https://ttkb.meb.gov.tr/meb_iys_dosyalar/2022_01/19093950_ilkogretim-hdc-karar-ve-eki-2022-2023.pdf
41. TTKB (2021b) Ortaöğretim kurumları haftalık ders çizelgeleri https://ttkb.meb.gov.tr/meb_iys_dosyalar/2022_01/19094445_OrtaoYretim-hdc-2022-2023.pdf
42. Turanlı, A. (2004). Yabancı dil öğretiminde istenmeyen öğrenci davranışları ve önleyici yönetim yaklaşımları. Eurasian Journal of Educational Research, 17, 31-44.
43. Ünal,F. & Ünal, M. (2010). Türkiye’de ortaöğretim programlarının gelişimi. Sosyal Bilimler Araştırmaları Dergisi. 1, 110-125.
44. Vettorel, P., & Lopriore, L. (2013). Is there ELF in ELT coursebooks? Studies in Second Language Learning and Teaching, 3(4), 483-504. https://doi.org/10.14746/ssllt. 2013.3.4.3
45. Yin, R. K. (2017). Durum çalışması araştırması uygulamaları (İ. Günbayı, Çev.). Ankara: Nobel Akademik Yayıncılık.