Kullanımbilim temelli etkinliklerin Türkçeyi yabancı dil olarak öğrenenlerin okuma becerilerine etkisi

Merve Suroğlu Sofu; Muhsine Börekçi

doi:10.29000/rumelide.1279020

Kullanımbilim temelli etkinliklerin Türkçeyi yabancı dil olarak öğrenenlerin okuma becerilerine etkisi

Öz

Günümüzde Türkçe’nin yabancı dil olarak öğretiminde kullanılan yöntem ve teknikler öğretimin etkililiğini belirleyen en önemli unsurlardan biridir. Bu sebeple daha etkin öğrenmeyi sağlamaya yönelik yeni uygulamalar geliştirilerek geleneksel öğretim yöntem ve tekniklerinin yetersiz yönleri iyileştirilmeye çalışılmaktadır. Bu araştırmada da yabancı dil olarak Türkçe öğretim süreçlerinde kullanılan ders kitabında yer alan alıştırma ve etkinliklere ek olarak oluşturulan kullanımbilim temelli etkinliklerin okuma becerilerine etkisinin incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırmanın yapısına uygun olarak karma yöntem uygulanmış; nicel ve nitel sonuçlara açıklama getirebilmek amacıyla karma yöntem içerisinde yer alan açımlayıcı sıralı desen kullanılmıştır. Tümü B2 seviyesindeki 30 öğrenci deney ve kontrol grubu olmak üzere 15’er kişilik iki grupta yer almıştır. Ön test- son test uygulama aralığında 10 haftalık süreçte; deney grubuna okuma becerisini geliştirmek amacıyla kullanımbilimsel amaçlara uygun olarak hazırlanan okuma etkinlikleri uygulanmıştır. Kontrol grubuna da ön test-son test uygulanmıştır, aralıkta ise kullanılan kitabın öğretim programına göre derslere devam edilmiştir. Son olarak odak grup görüşmesi ile de nitel veriler toplanarak analiz edilmiştir. Ön test ortalama puanları bakımından deney ve kontrol grupları arasında istatistiksel anlamlı farklılık yoktur fakat son test ortalama puanlarına bakıldığında, kullanımbilimsel etkinliklerin uygulandığı deney grubunda yer alan öğrencilerin başarısı anlamlı olarak daha yüksektir. Bu bulgular odak grup görüşmesinde elde edilen veriler ile de doğrulanmıştır. Araştırmanın sonunda kullanımbilim temelli etkinliklerin Türkçeyi yabancı dil olarak öğrenenlerin okuma becerileri üzerinde anlamlı düzeyde etkili olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

Aksoyalp, Y. & Toprak T. E. (2015). Incorporating pragmatics in english language teaching: To what extent do efl course books address speech acts? International Journal of Applied Linguistics & English Literature, 4(2), 125-133. http://dx.doi.org/10.7575/aiac.ijalel.v.4n.2p.125
Alcon-Soler, E. (2015). Pragmatic learning and study abroad: Effects of instruction and length of stay. System, 48, 62-74. https://dx.doi.org/10.29140/ice.v2n2.162
Al-Gahtani, S, Roever, C. (2011). Proficiency and sequential organization of l2 requests. Applied Linguistics, 33(1), 42-65. http://dx.doi.org/10.1093/applin/amr031
Anastasi, A. (1976). Psychological testing (4th ed.). Macmillan, 393-394. https://doi.org/10.1192/S000712500028793X
Avcı, Y. (2012). Yabancı dil olarak Türkçe öğretiminde dil-düşünce analizi teorisi. MANAS Sosyal Araştırmalar Dergisi, 1(3), 1-15. https://dergipark.org.tr/en/pub/mjss/issue/40477/484896
Avcı, Y, Küçük, S. (2017). Yabancı dil olarak Türkçe öğretiminde dil bilgisi öğretim. International Periodical for the Languages, Literature and History of Turkish or Turkic 12(35), 49-67. http://dx.doi.org/10.7827/TurkishStudies.12458
Bardovi-Harlig, K, Shin, S. Y. (2014). Expanding traditional testing measures with tasks from l2 pragmatics research. Iranian Journal of Language Testing, 4(1), 26-49. https://www.ijlt.ir/article_114391_73da64b88bb7ac55ae79aae521021e7c.pdf
Bardovi-Harlig, K. (2001). Evaluating the empirical evidence: Grounds for instruction in pragmatics? In Rose, K. & Kasper, G. (Eds.) Pragmatics in Language Teaching. Cambridge University Press, 13-32. https://doi.org/10.1017/CBO9781139524797

Bardovi-Harlig, K, Mahan-Taylor, R. (2003). Teaching pragmatics. Retrieved from http://exchanges.state.gov/education/engteaching/pragmatics_htm , 21-39.
Bardovi-Harlig, K., & Vellenga, H. E. (2012). The effect of instruction on conventional expressions in L2 pragmatics. System, 40, 77-89. http://dx.doi.org/10.1016/j.system.2012.01.004
Bardovi-Harlig, K., & Vellenga, H. E. (2012). The effect of instruction on conventional expressions in L2 pragmatics. System, 40, 77-89. http://dx.doi.org/10.1016/j.system.2012.01.004
Bardovi-Harlig, K., Hartford, B. A. S., Mahan-Taylor, Morgan, R., & Reynolds, W. (1991). Developing pragmatic awareness: Closing the conversation. ELT Journal, 45(1), 4-15. https://files.eric.ed.gov/fulltext/ED400702.pdf
Belz, J. A. (2007). The role of computer mediation in the instruction and development of L2 pragmatic competence. Annual Review of Applied Linguistics, 27, 45-75. 10.1017/S0267190508070037
Börekçi, M., & Tepeli, Y. (2013). İslevsel dil bilimi yaklasimiyla türkçede sözcük türleri üzerine. Dil ve Edebiyat Eğitimi Dergisi, 2(7), 93-102.
Brown, P. & Levinson, S. (1987). Politeness. Some universals in language usage. Cambridge University Press, 283-304.
Büyüköztürk, Ş. (2017) Sosyal bilimler için veri analizi el kitabı (23. baskı). Pegem Akademi.
Büyüköztürk, Ş., Kılıç Çakmak, E., Akgün, Ö.E., Karadeniz, Ş. & Demirel, F. (2008). Bilimsel araştırma yöntemleri (14. baskı). Pegem.
Chiravate, B. (2011). Perception of politeness in English requests by Thai EFL learners. The Southeast Asian Journal of English Language Studies, 17(2), 59-71. https://core.ac.uk/download/pdf/11492215.pdf
Cohen, A. (2010). Coming to terms with pragmatics. In: Ishihara, N. and Cohen, D. (Eds.), Teaching and learning pragmatics: Where language and culture meet. Pearson Education Limited.
Cohen, D. (2014). Towards Increased Classroom Assessment of Pragmatic Ability. Iranian Journal of Language Testing, 4(1), 5-25. https://www.ijlt.ir/article_114390.html
Creswell, J. W. & Plano Clark, V. L. (2014). Karma yöntem araştırmaları. (Çev. ed. Y. Dede ve S. B. Demir). Anı.
Creswell, J. W. (2017). Karma yöntem araştırmalarına giriş (M. Sözbilir, çev. ed.). Pegem Akademi.
Doyumğaç, İ., & Tezcan, A. (2018). Yabancı dil olarak Türkçe öğretiminde üretici dönüşümsel dilbilgisi. International Journal of Languages Education, 6(4), 244-265. https://ijlet.com/DergiTamDetay.aspx?ID=3184
Edwards, M., & Csizér, K. (2001). Opening and closing the conversation: how coursebook dialogues can be implemented in the classroom. NovELTy, 8(2), 55-66. https://doi.org/10.15405/epsbs.2016.07.27
Eslami, Z. R. (2005). Raising the pragmatic awareness of language learners. ELT Journal, 59(3), 199-208. http://www.oupjournals.org
Farahian, M., Rezaee, M., & Gholami, A. (2012). Does direct instruction develop pragmatic competence? Teaching refusals to EFL learners of English. Journal of Language Teaching and Research, 3(4), 814-821. https://www.academypublication.com/issues/past/jltr/vol03/04/30.pdf
Fraser, B. (2010). Pragmatic competence: The case of hedging. In Kaltenböck, G., Mihatsch, W. & Schneider, S. (Ed.), New Approaches to Hedging, (p.15-34). Emerald Group.
Frenz-Belkin, P. (2015). ‘Teacher! You Need to Give Me Back my Homework:’ Assessing students’ needs for a pragmatics curriculum in an academic esl program. In Gesuato, S., Bianchi, F., & Cheng., (Eds.).
Teaching, Learning and Investigating Pragmatics: Principles, Methods and Practices. Cambridge Scholars.
Fukushima, S. (1990). Offers and requests: Performance by Japanese learners of English. World Englishes, 9, 317-325.
Halenko, N., & Jones, C. (2011). Teaching pragmatic awareness of spoken requests to Chinese EAP learners in the UK: Is explicit instruction effective? System, 39, 240-250. http://dx.doi.org/10.1016/j.system.2011.05.003
Hudson, T., Detmer, E., & Brown, J. (1992). A framework for testing cross-cultural pragmatics. Univ of Hawaii.
Ifantidou, E. (2013). Pragmatic competence and explicit instruction. Journal of Pragmatics, 59, 93-116. https://doi.org/10.1016/j.pragma.2012.12.008
Kakiuchi, Y. (2005). Greetings in English: Naturalistic speech versus textbook speech. In: Tatsuki, D. (Ed.), Pragmatics in language learning, theory, and practice,
Kasper, G. (1997).Can pragmatic competence be taught?.Second LanguageTeaching & Curriculum Center. http://www.lll.hawaii.edu/nflrc/NetWorks/NW6/
Kasper, G., & Rose, K. R. (2001). Pragmatics in language teaching. In K. R. Rose & G. Kasper (Eds.), Pragmatics in language teaching (p. 1-9). Cambridge University Press.
Kasper, G., & Rose, K. R. (2002). Pragmatic development in a second language.
Kilmen, S. (2015). Eğitim araştırmacıları için SPSS uygulamalı istatistik. Edge Akademi.
Kim, Y., & Taguchi, N. (2015). Promoting task-based pragmatics instruction in EFL classroom contexts: The role of task complexity. The Modern Language Journal, 99(4), 656-677. https://doi.org/10.1111/modl.12273
Koike, D. A., & Pearson, L. (2005). The effect of instruction and feedback in the development of pragmatic competence. System, 33, 481-501. https://doi.org/10.1016/j.system.2005.06.008
LI, Q. (2012). Effects of instruction on adolescent beginners’ acquisition of request modification. TESOL Quarterly, 46(1), 30-55. http://www.jstor.org/stable/41576028
LoCastro, V. (1997). Pedagogical intervention and pragmatic competence development. Applied Language Learning, 8(1), 75-109. https://doi.org/10.5070/L4161005093
Mills, S. (2003). Gender and politeness. Cambridge University Press
Mitrani, Ç. (2016). İngilizceyi yabancı dil olarak öğreten Türk okutmanlarının edimbilimsel yetkinliklerinin incelenmesi: Rica stratejileri ve algıları. (Tez No. 448435) [Yüksek lisans tezi, Bahçeşehir Üniversitesi, İstanbul]. Yüksek Öğretim Kurumu Ulusal Tez Merkezi.
Narita, R. (2012). The effects of pragmatic consciousness-raising activity on the development of pragmatic awareness and use of hearsay evidential markers for learners of Japanese as a foreign language. Journal of Pragmatics, 44, 1-29. https://doi.org/10.1016/j.pragma.2011.09.016
O'Keeffe, A., Clancy, B., & Adolphs, S. (2011). Introducing pragmatics in use. Routledge.
Olshtain, E. & Cohen, A. D. (1991). Teaching speech act behavior to nonnative speakers. In: M. Celce-Murcia (Ed.), Teaching english as a second or foreign language (p. 154-165). Heinle & Heinle.
Olshtain, E., & Cohen, A. D. (1990). The learning of complex speech act behavior. Tesl Canada Journal!Revue Tesl Du Canada, 7(2), 45-65. https://files.eric.ed.gov/fulltext/EJ407136.pdf
Omar, A. (1992). Opening and closing conversations in Kiswahili: A study of the performance of native speakers and learners. Yabancı Doktora Tezi, Indiana University, Bloomington.
Rajabia, S., Azizifara, A, & Gowhary H. (2015). The effect of explicit instruction on pragmatic competence development; Teaching requests to EFL learners of English. Procedia: Social and Behavioral Sciences, 199, 231-239. https://doi.org/10.1016/j.sbspro.2015.07.511
Rezvani, E., Eslami-Rasekh, A., & Vahid Dastjerdi, H. (2014). Investigating the effects of explicit and implicit instruction on Iranian EFL learners’ pragmatic development: Speech acts of requests and suggestions in focus. International Journal of Research Studies in Language Teaching, 3(7), 3-14. https://consortiacademia.org/10-5861ijrsll-2014-799/
Rose, K. (2005). On the effects of instruction in second language pragmatics. System, 33, 385-399. https://doi.org/10.1016/j.system.2005.06.003
Rose. K. R., & Kwai-fun, C. N. (2001). Inductive and deductive teaching of compliments and compliment responses. In K. Rose & G. Kasper (Eds.), Pragmatics in language teaching (pp. 145-170). Cambridge University Press. Salazar-Campillo, P. (2007). Examining Mitigation in Requests. A Focus on Transcripts in ELT Coursebooks. In: Alcón-Soler, E. Safont-Jordà, M. (Eds.), Intercultural Language Use and Language Learning (pp.207-222). Springer.
Savić, M. (2014). Politeness through the Prism of Requests, Apologies and Refusals: A Case of Advanced Serbian EFL Learners. Cambridge Scholars.
Soler, E. A., & Martinez-Flor, A. (2008). Pragmatics in foreign language contexts. In Investigating pragmatics in foreign language learning, teaching and testing (pp. 3-21). Multilingual Matters.
Taguchi, N. (2007). Development of speed and accuracy in pragmatic comprehension in English as a foreign language. TESOL Quarterly, 41, 313-338. https://doi.org/10.1002/j.1545-7249.2007.tb00061.x
Takahashi, S. (2001). The role of input enhancement in developing pragmatic competence. In K. R. Rose & G. Kasper (Eds), Pragmatics in language teaching (pp. 171-199). Cambridge University Press.
Taşpınar, M. (2017). Sosyal Bilimlerde SPSS uygulamalı nicel veri analizi. Pegem Akademi.
Tekindal, S. (2017). Okullarda ölçme ve değerlendirme (6. baskı). Nobel.
Thomas, J. (1983). Cross-cultural pragmatic failure. Applied Linguistics, 4, 91-112. https://doi.org/10.1093/applin/4.2.91
Usó-Juan, E. (2008). The presentation and practice of the communicative act of requesting in textbooks: Focusing on modifiers. In Alcón Soler, E., Safont Jordà, M.P. (Eds.), Intercultural language use and language learning (pp. 223–243). Springer.
Vasquez, C., & Sharpless, D. (2009). The role of pragmatics in the master's TESOL curriculum: Findings from a nationwide survey. TESOL Quarterly, 43(1), 5-28. https://doi.org/10.1002/j.1545-7249.2009.tb00225.x
Vu, N.M. (2017). Teaching pragmatics in English as a Foreign Language at a Vietnamese university: Teachers' perceptions, curricular content, and classroom practices. Faculty of Education and Social Work, University of Sydney. Doktora tezi
Yılmaz, M., Tezcan, A., & Doyumğaç, İ. (2018). Yabancı dil olarak Türkçe öğretimi eğitmenlerinin Türkçe öğretim yöntemi hakkındaki görüşleri. International Journal of Language Academy,6(2), 263-280. http://dx.doi.org/10.18033/ijla.3940

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Dilbilim

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Merve Suroğlu Sofu ^* Bu kişi benim
0000-0001-9101-8211
Türkiye

Muhsine Börekçi Bu kişi benim
0000-0003-1687-3810
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

26 Nisan 2023

Gönderilme Tarihi

26 Ocak 2023

Kabul Tarihi

20 Şubat 2023

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2023 Sayı: 33

DOI

https://doi.org/10.29000/rumelide.1279020

IZ

https://izlik.org/JA93AT88LH

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Suroğlu Sofu, M., & Börekçi, M. (2023). Kullanımbilim temelli etkinliklerin Türkçeyi yabancı dil olarak öğrenenlerin okuma becerilerine etkisi. RumeliDE Dil ve Edebiyat Araştırmaları Dergisi, 33, 1-20. https://doi.org/10.29000/rumelide.1279020