A. S. Puşkin’in Yevgeni Onegin adlı eserinde Rusça-Türkçe sesteş kelimelerin çeviri sorunları

Telaffuzları ve yazılışları aynı; ancak anlam bakımından birbirinden farklı olan kelimelere sesteş kelimeler denmektedir. Bu terim ilk kez 1928 yılında Fransız dilbilimciler Maxime Kœssler ve Jules Derocquigny tarafından ‘faux amis du traducteur’ (çevirmenin sahte dostları) olarak kullanılmıştır (Kœssler, Derocquigny, 1928). Türk dilinde bu terimi ifade etmek için ‘sesteş’, ‘eş sesli’, ‘eş adlı’ ve Fransızcadan dilimize geçen ‘homonim’ (homonym) kelimeleri kullanılmaktadır. Rusça ve Türkçe birbirinden çok farklı iki dil olmasına rağmen köklü bir geçmişe sahip olan Türk-Rus ilişkileri, filoloji alanında da büyük ölçekli bir etkileşime neden olmuştur. Bu etkileşim sürecinde, hem Türkçeden Rusçaya hem de Rusçadan Türkçeye çok sayıda kelime geçmiş ve bu kelimelerin bir kısmı Rusça-Türkçe sesteş kelimeleri oluşturmuştur. Rusça ve Türkçede sesteş kelimeler, ses, yazım ve biçim açısından dört gruba ayrılmaktadır. Örneğin, Rusçada ‘ад’ ‘cehennem’ anlamına gelirken, Türkçede yazılış ve okunuş açısından ‘ad’, ‘isim’ anlamına gelmektedir. Çalışmamızda Rusça-Türkçe sesteş kelimeler, Aleksandr Sergeyeviç Puşkin’in (1833) Rus edebiyatının en önemli klasik eserlerinden biri sayılan Yevgeni Onegin üzerinden incelenecektir. Eserde Rusça-Türkçe sesteş kelimelerin her iki dildeki karşılıkları, hangi sıklıkla kullanıldığı, hangi bölümde geçtiği çevirmenlerin tercümesiyle birlikte sunulacaktır. Çalışmamızın amacı karşıtsal çözümleme yöntemiyle Rusça-Türkçe sesteş kelimelerin nasıl çevrildiğini sunmaktır.