Çehov’ un ‘Altıncı Koğuş’ eserinin Türkçe çevirilerinin sözcüksel – içeriksel dönüşüm teorisi üzerinden incelenmesi

Esra Gürkan

doi:10.29000/rumelide.1283509

Çehov’ un ‘Altıncı Koğuş’ eserinin Türkçe çevirilerinin sözcüksel – içeriksel dönüşüm teorisi üzerinden incelenmesi

Öz

Dil bilimciler kaliteli bir çeviriyi, kaynak metnin hedef metne çeviri dönüşümü sırasında ne kadar değer kaybettiğiyle ölçümlendirmişlerdir. Burada çevirmene düşen görev; yazarın kaynak metnin okuyucusuna vermek istediği hissiyatı, hedef dil okuyucularına iletebilmektir. Çeviri sırasında kaynak dil ve hedef dil arasında hem biçimsel hem de içerik, yani anlamsal bir dönüşüm söz konusudur. Bazı durumlarda hedef dilde kaynak dilin sahip olduğu sözcüksel anlamdaki ifadeyi verebilecek bir sözcük bulunmayabilir. Böyle zamanlarda da kaynak metnin içeriğine başvurmak gerekebilecektir. Bu tür çevirilerde de Dönüşüm (transformasyon) Teorisi devreye girmektedir. Bu çalışmada, Anton Pavloviç Çehov’un “Altıncı Koğuş’ (Palata N:6) adlı eseri incelenmektedir. Eserin orjinali temel alınıp Türkçe’ ye yapılan üç çevirisi göz önünde bulundurulmak suretiyle sözcüksel dönüşüm teorisi çatısı altında karşılaştırmalı olarak irdelenmektedir. Bu kapsamda, Çehov’un Türkçe’ ye çevrilen eserlerinden Mehmet Özgül’ün 1996 yılında, Yulva Muhurcişi’nin 2017’de ve Uğur Büke’nin 2022 yılında yayımlanan çevirileri karşılaştırmalı olarak analiz edilerek, sözcüksel-içeriksel dönüşüm teorisinin çeviriler üzerinde uygulanabilirliği incelenmiştir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

Akşit, G. (1994). Çeviri dillerin dili. İstanbul: Yapı Kredi Yayınları.
Azov, A. (2013). Poverjenniye bukvalisti. Moskva: İzdatelski Dom Vışşey Şkoli Ekonomiki.
Barhudarov, L. S. (1975). Yazık i perevod. Moskva: Mejdunarodnoye Otnoşeniya.
Çehov, A. (2020). Palata N:6. Sankt Peterburg: Azbuka.
Çehov, A. (2022). Bütün eserleri VIII. İstanbul: Alfa.
Çehov, A. P. (2017). Altıncı koğuş. (Y. Muhurcişi, Çev.) İstanbul: İş Bankası Kültür Yayınları.
Çehov, A. P. (2019). Altıncı koğuş. (M. Özgül, Çev.) İstanbul: Can Yayınları.
Garbovski, N. K. (2007). Teoriya perevoda. Moskva: İzdatelstvo Moskovskogo Universiteta.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Dilbilim

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Esra Gürkan ^* Bu kişi benim
0000-0003-4040-5363
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

26 Nisan 2023

Gönderilme Tarihi

20 Mart 2023

Kabul Tarihi

20 Nisan 2023

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2023 Sayı: 33

DOI

https://doi.org/10.29000/rumelide.1283509

IZ

https://izlik.org/JA87FF44AU

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Gürkan, E. (2023). Çehov’ un ‘Altıncı Koğuş’ eserinin Türkçe çevirilerinin sözcüksel – içeriksel dönüşüm teorisi üzerinden incelenmesi. RumeliDE Dil ve Edebiyat Araştırmaları Dergisi, 33, 1343-1352. https://doi.org/10.29000/rumelide.1283509

AMA

1.Gürkan E. Çehov’ un ‘Altıncı Koğuş’ eserinin Türkçe çevirilerinin sözcüksel – içeriksel dönüşüm teorisi üzerinden incelenmesi. RumeliDE. 2023;(33):1343-1352. doi:10.29000/rumelide.1283509

Chicago

Gürkan, Esra. 2023. “Çehov’ un ‘Altıncı Koğuş’ eserinin Türkçe çevirilerinin sözcüksel – içeriksel dönüşüm teorisi üzerinden incelenmesi”. RumeliDE Dil ve Edebiyat Araştırmaları Dergisi, sy 33: 1343-52. https://doi.org/10.29000/rumelide.1283509.

EndNote

Gürkan E (01 Nisan 2023) Çehov’ un ‘Altıncı Koğuş’ eserinin Türkçe çevirilerinin sözcüksel – içeriksel dönüşüm teorisi üzerinden incelenmesi. RumeliDE Dil ve Edebiyat Araştırmaları Dergisi 33 1343–1352.

IEEE

[1]E. Gürkan, “Çehov’ un ‘Altıncı Koğuş’ eserinin Türkçe çevirilerinin sözcüksel – içeriksel dönüşüm teorisi üzerinden incelenmesi”, RumeliDE, sy 33, ss. 1343–1352, Nis. 2023, doi: 10.29000/rumelide.1283509.

ISNAD

Gürkan, Esra. “Çehov’ un ‘Altıncı Koğuş’ eserinin Türkçe çevirilerinin sözcüksel – içeriksel dönüşüm teorisi üzerinden incelenmesi”. RumeliDE Dil ve Edebiyat Araştırmaları Dergisi. 33 (01 Nisan 2023): 1343-1352. https://doi.org/10.29000/rumelide.1283509.

JAMA

1.Gürkan E. Çehov’ un ‘Altıncı Koğuş’ eserinin Türkçe çevirilerinin sözcüksel – içeriksel dönüşüm teorisi üzerinden incelenmesi. RumeliDE. 2023;:1343–1352.

MLA

Gürkan, Esra. “Çehov’ un ‘Altıncı Koğuş’ eserinin Türkçe çevirilerinin sözcüksel – içeriksel dönüşüm teorisi üzerinden incelenmesi”. RumeliDE Dil ve Edebiyat Araştırmaları Dergisi, sy 33, Nisan 2023, ss. 1343-52, doi:10.29000/rumelide.1283509.

Vancouver

1.Esra Gürkan. Çehov’ un ‘Altıncı Koğuş’ eserinin Türkçe çevirilerinin sözcüksel – içeriksel dönüşüm teorisi üzerinden incelenmesi. RumeliDE. 01 Nisan 2023;(33):1343-52. doi:10.29000/rumelide.1283509