Araştırma Makalesi

Nazizim karşıtı propaganda afişlerinin Saussure, Barthes ve Strauss'un göstergebilim modelleri ışığında ve nefret söylemi bağlamında analizi

Sayı: 33 26 Nisan 2023
  • Esra Saniye Tuncer *
PDF İndir

Nazizim karşıtı propaganda afişlerinin Saussure, Barthes ve Strauss'un göstergebilim modelleri ışığında ve nefret söylemi bağlamında analizi

Öz

Tarih boyunca yönetenlerin yönetilenleri denetim ve kontrol altına almak için yararlandıkları propaganda, özellikle savaş dönemlerinde çokça başvurulan bir yöntem olmuştur. I. ve II. Dünya Savaşı dönemlerinde etkisini ve yoğunluğunu artıran propaganda, özellikle II. Dünya Savaşı sırasında Müttefik ve Mihver devletler arasında ayrı bir cephe savaşına dönüşmüştür. Bu dönemde en dikkat çekici olan ise, Müttefiklerin başını çeken Sovyetler Birliği ile Mihver’e öncülük eden Nazi Almanyası arasında kızışan propaganda savaşları olmuştur. Bu çalışmada, II. Dünya Savaşı sırasında Müttefik devletler ve Sovyetler Birliği tarafından yayınlanan Nazi Almanyası karşıtı antifaşist propaganda görsellerinin göstergebilimsel bir analizi gerçekleştirilmektedir. II. Dünya Savaşı (1939-1945) sürecinde doğrudan Nazi Almanyası’nı hedef alan Müttefik devletler ve Sovyet propagandasının ve antifaşizm mitlerinin dönemin afişleri üzerinden inşası ve görsellerin kitleler üzerindeki etki şekli bu araştırmanın temel amacını oluşturmaktadır. Çalışmada, II. Dünya Savaşı döneminde propaganda amaçlı yayınlanmış olan afişler içerisinden amaçlı (yargısal) örneklem metoduna göre belirlenen yedi antifaşist görsel, İsviçreli dilbilimci Ferdinand de Saussure’un ikili göstergebilimsel modeli, Fransız göstergebilimci Roland Barthes’ın çözümleme modeli ve Fransız Antropolog Claude Lévi-Strauss'un semiyotik çözümlemeye kazandırdığı “karŞıtlık anlayışı” ışığında analiz edilmektedir. Çalışmada, Müttefik devletlerin (özellikle Sovyet propagandasının) dönemin afişleri üzerinden antifaşist/ antifaşizan mitleri kullanarak, Nazi Almanyası’na ve Nazizm ideolojisine yönelik kamuoyu algısında nefret söylemi inşa ettiği genel sonucuna varılmıştır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Akarcalı, S. (2003). İkinci Dünya Savaşında İletişim ve Propaganda. Ankara: İmaj Yayınevi.
  2. Akgül, R. F. (2017). Nazi Almanya’sı Örneğinde Propaganda Afişleri. Yüzüncü Yıl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 1(35), 1-22.
  3. Aydemir, B. (2021). II. Dünya Savaşı Sonrasında (1945-1950) Türkiye’nin İktisadi Durumu ve Sosyal Hayatta Yaşanan Gelişmeler. İçtimaiyat Sosyal Bilimler Dergisi, 5(1), 73-89.
  4. Barthes, R. (1985). Yazı nedir? (Çev. O. Demiralp ve başk.). İstanbul: Hil Yayınları.
  5. Barthes, R. (1998). Çağdaş Söylenler. (Çev. T. Yücel) İstanbul: Metis Yayınları.
  6. Berger, A. A. (1996). “Göstergebilimsel Çözümleme”. (Çev. N. Bayram). Kitle İletişiminde Çözümleme Yöntemleri. Eskişehir: Anadolu Üniversitesi E.S.B.A.Ç. Vakfı Yayınları, 11-41.
  7. Berger, J. (2015). Bir Fotoğrafı Anlamak. (Çev. B. Eyüboğlu). İstanbul: Metis Yayınları.
  8. Boyraz, B. ve Cantürk, A. (2014). Amerika Birleşik Devletleri Örnekleminde İkinci Dünya Savaşı Dönemi Savaş Bonosu Posterleri. İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi, 3(4), 855-869.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Dilbilim

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Esra Saniye Tuncer * Bu kişi benim
0000-0002-7927-1852
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

26 Nisan 2023

Gönderilme Tarihi

1 Mart 2023

Kabul Tarihi

20 Nisan 2023

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2023 Sayı: 33

Kaynak Göster

APA
Tuncer, E. S. (2023). Nazizim karşıtı propaganda afişlerinin Saussure, Barthes ve Strauss’un göstergebilim modelleri ışığında ve nefret söylemi bağlamında analizi. RumeliDE Dil ve Edebiyat Araştırmaları Dergisi, 33, 848-876. https://doi.org/10.29000/rumelide.1286014

Cited By