Araştırma Makalesi

Görünür mürekkebin görünmez hikâyesi: Mürekkebin alımlanışı üzerine tarihsel ve eleştirel bir düşünme

Sayı: 34 22 Haziran 2023
  • Atiye Gülfer Gündoğdu *
PDF İndir

Görünür mürekkebin görünmez hikâyesi: Mürekkebin alımlanışı üzerine tarihsel ve eleştirel bir düşünme

Öz

Bu çalışma, tarihsel gelişimi içinde gündelik hayat ve bilhassa edebi üretimin önemli nesnelerinden biri haline gelen mürekkep üzerinde durmayı amaçlar. Anlam arayışı ve yorumlama çabası içindeki okurun kendisi ile kurduğu zorunlu ilişki üzerinden mürekkebin kendi azalırken anlam çoğaltan dünyasını ele alır. Renkli ve gizemli terkibi ile nesneler tarihi arasında özel bir yer edinen mürekkebin hikâye kurucu bir nesne olarak etrafında oluşan çeşitli anlatılara yer verilirken tarih boyunca nasıl alımlandığının eleştirel bir analizi yapılır. Buna göre, sepyadan e-mürekkebe, kabuklu deniz hayvanlarından üretilen mürekkeplerden egzos dumanından üretilen çevreci mürekkeplere kadar mürekkebin zamanın ruhuna göre her dönemde bileşenlerini yenilemeye devam ettiği vurgulanır. Mürekkebin anlamının belli bir zamana ve mekana ait nostaljik bir nesne olarak sınırlandırılma sorunu üzerinde durulur. Yazı ayrıca, mürekkep tarihinde önemli bir yeri bulunan gizli (görünmez) mürekkeplerin, görünür mürekkeplerin metaforu olarak okunabileceği önerisini taşır. Behçet Necatigil’in “Filigran” şiiri üzerinden ele alınmaya çalışıldığı gibi, kendisine ancak ısı ve ışık yaklaşıldığında okunur hale gelen gizli/görünmeyen mürekkep gibi, okurun ışığı ve sıcaklığıyla buluşmayan diğer mürekkepler de görünmez kalır. Bununla birlikte mürekkebin kan, gözyaşı, süt (beyaz mürekkep) gibi başka sıvılarla ilişkilendirilmekten ziyade bizatihi mürekkep olarak onu yorumlayan okur için taşıdığı anlam ön plana çıkarılır. Ardında bir iz bırakan olarak mürekkebin yorumlanma hikâyesi, bir okur olarak insanın anlam arayış hikâyesi sürdüğü müddetçe devam eder.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Acar, M. Ş. (2011). Osmanlı’da Günlük Yaşam Nesneleri. İstanbul: YEM Yay.
  2. Ahmet Haşim (2005). Frankfurt Seyahatnamesi, Üç Eser. Mehmet Kaplan (Haz.). İstanbul: M.E.B.
  3. Barbéris-Grasser, M. A. (1993) Thema Larousse-Tematik Ansiklopedi. c. V., İstanbul: Milliyet Yay.
  4. Bekiroğlu, N. (2010). Mor Mürekkep. İstanbul: Timaş.
  5. Beşir Fuad. (1989). İlk Türk Materyalisti Beşir Fuad’ın Mektupları. C. Parkan Özturan (Haz.). İstanbul: Arba Yay.
  6. Blanck, H. (2017). Antikçağda Kitap. Zehra Aksu Yılmazer (Çev.). İstanbul: Alfa.
  7. Blanco Cesteros, M. (2021). “Written in Blood? Decoding Some Red Inks of the Greek Magical Papyri”, Traces of Ink: Experiences of Philology and Replication. Raggetti, Lucia (Haz.). Brill: Leiden/Boston, 33-56.
  8. Cixous, H. (1976) The Laugh of the Medusa. Keith Cohen ve Paula Cohen (Çev.ler). Signs, C. 1, S. 4, Summer, 875-893.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Yeni Türk Dili (Eski Anadolu, Osmanlı, Türkiye Türkçesi)

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Atiye Gülfer Gündoğdu * Bu kişi benim
0000-0002-5073-1288
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

22 Haziran 2023

Gönderilme Tarihi

4 Nisan 2023

Kabul Tarihi

20 Haziran 2023

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2023 Sayı: 34

Kaynak Göster

APA
Gündoğdu, A. G. (2023). Görünür mürekkebin görünmez hikâyesi: Mürekkebin alımlanışı üzerine tarihsel ve eleştirel bir düşünme. RumeliDE Dil ve Edebiyat Araştırmaları Dergisi, 34, 298-311. https://doi.org/10.29000/rumelide.1316147