Araştırma Makalesi

Edebî metin olarak masalların ana dili öğretimine katkıları (ayağına diken batan serçe örneği)

Sayı: 34 22 Haziran 2023
  • Meral Doğru *
  • Numan Saraç
  • Hülya Seven
  • Abdülkadir Güngör
RumeliDE Dil ve Edebiyat Araştırmaları Dergisi Kapak
RumeliDE Dil ve Edebiyat Araştırmaları Dergisi
PDF İndir

Edebî metin olarak masalların ana dili öğretimine katkıları (ayağına diken batan serçe örneği)

Öz

İlköğretim çağına gelmiş öğrenciler ana dilinin inceliklerini, güzelliklerini, zenginliklerini öğrenmeye başlamaktadırlar. Okul öncesi dönemde ninniler, masallar dinleyen çocuklar ilköğretime başladıktan sonra bunları okumaya, yazmaya başlamaktadırlar. Edebî metinler, çocukların zihinsel ve dilsel becerilerinin gelişmesine, hayal gücünün artmasına, düşüncelerinin ilerlemesine, hayata olumlu şekilde bakmasına sebep olmaktadır. Çocuk edebiyatı, çocukların büyümelerine, gelişmelerine katkı sağlayan hayallerine ve düşüncelerine hitap eden hem eğitip eğitirken de eğlendiren sözlü ve yazılı ürünlerdir. Çocuk edebiyatı ürünleri arasında yer alan masallar da hem çocuğun dil gelişimine hem de kültür öğrenimine katkı sağlamaktadır. Bu bağlamda yıllardan beri masalların eğitsel işlevinin olduğu bilinmektedir. Çocukların anlamasının, algılamasının, yorumlamasının en güzel örneği olan masallar ana dil öğretiminin pekiştirilmesinde kullanılması en uygun olan edebî metinlerdendir. Kitaplarda yer alan masallar çok dikkatli bir şekilde incelenilmeli, araştırılmalıdır. Türkçe ders kitaplarında yer alan bazı masallar çocuğu masaldan ve okuma hevesinden uzaklaştırmaktadır. Yalnızca çocuğa nasihat veren, dil zevkinden yoksun, çocuğun hayal dünyasına hitap etmeyen, düşünce gücünü geliştirmeyen metinler olmamasına özen gösterilmelidir. Ders kitaplarında yer alan metinlerin farklı türlerde olmasına özen gösterilmelidir. Bu çalışmada masalların çocukların dil gelişimine ve değerler eğitimine olan katkısı, masalların sınıflandırılması, bölümlendirilmesi, ders kitaplarında yer alan masallarda dikkat edilmesi gereken hususlar anlatılmıştır. Aynı zamanda ele alınan bir masalın hangi açılardan öğrencilere faydalı olacağı da ayrıntılı bir şekilde incelenmiştir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Akalın, Ş.H. (2011). Türkçe sözlük. Ankara: Atatürk Kültür, Dil ve Tarih Yüksek Kurumu Türk Dil Kurumu Yayınları.
  2. Aksan, D. (1990). Her yönüyle dil, ana çizgileriyle dilbilim 1. Ankara: TDK Basımevi.
  3. Ayhan, M. S., Arslan, M. (2014). Edebî metin olarak masalların yabancılara Türkçe öğretiminde dilsel ve kişisel becerilerin gelişimine etkisi. Hitit Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. Yıl:7, Sayı: 2, 543-559.
  4. Bilkan, A. F (2009). Masal estetiği, İstanbul: Timaş Yayınları.
  5. Boratav, P. N. (1958). Zaman zaman içinde. İstanbul: Remzi Kitabevi.
  6. _________. (1969). 100 soruda Türk halk edebiyatı. İstanbul: Gerçek Yayınları.
  7. Bunsuz, H. (2021). Sözlü kültür geleneğinde İslam. Konya: Tablet Kitabevi.
  8. Derman, S. (2002). Anadil (Türkçe) öğretiminde masal metinlerinin kullanılması. [Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi]. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Konya.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

-

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Abdülkadir Güngör Bu kişi benim
0009-0005-4769-4008
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

22 Haziran 2023

Gönderilme Tarihi

15 Mayıs 2023

Kabul Tarihi

20 Haziran 2023

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2023 Sayı: 34

DOI

https://doi.org/10.29000/rumelide.1317076

IZ

https://izlik.org/JA95YG25RY

Kaynak Göster

RIS / Bibtex
APA
Doğru, M., Saraç, N., Seven, H., & Güngör, A. (2023). Edebî metin olarak masalların ana dili öğretimine katkıları (ayağına diken batan serçe örneği). RumeliDE Dil ve Edebiyat Araştırmaları Dergisi, 34, 512-524. https://doi.org/10.29000/rumelide.1317076

Cited By

İsmail Uyaroğlu’nun “Bir Liranın İki Günü” Adlı Eserinin Çocuk Edebiyatı Açısından İncelenmesi

Uluslararası Karamanoğlu Mehmetbey Eğitim Araştırmaları Dergisi

https://doi.org/10.47770/ukmead.1456013