Arapça – Türkçe ardıl çeviri eğitiminde bellek etkinleştirme ve sürdürme stratejilerine yönelik pragmatik yaklaşımlar
Öz
Toplumlar iletişimlerinin büyük çoğunluğunu sözlü çeviriler üzerinden sürdürmektedirler. Ancak buna rağmen sözlü çevirileri konu edinen çalışmaların yazılı çevirilere oranla sınırlı olduğu, dolayısıyla çeviri alanında yapılan çalışmaların genellikle yazılı çeviriler ile ilgili olduğu görülmektedir. Bu çalışma, sözlü çevirinin bir türü olan ardıl çeviride literatürün sınırlı olduğu tespitinden hareketle; genelde çeviribilime özelde ise Arapça Mütercim-Tercümanlık alanına katkı sağlama ereğini taşımaktadır. Çalışmadaki diğer hedefler; ardıl çeviride belleğin nasıl geliştirilebileceğine ve en etkin şekilde nasıl kullanılacağına yönelik strateji ve teknikler geliştirmek, çeviri sürecinde çevirmenin karşılaşabileceği olası problemleri saptamak ve ardıl çeviri eğitiminde bu sorunlara yönelik çözüm önerileri üretmektir. Çalışmada öncelikle sözlü çevirinin ayırıcı özelliklerine kısaca yer verildikten sonra konu; ardıl çeviride evreler, dinleme türlerinin çeviriye etkisi, bellek işlevleri ve geliştirme stratejileri üzerinde sürdürülmüş, akabinde ardıl çeviride daha kaliteli çeviriler sunabilmek ve süreci kontrollü stresle yönetebilmek açısından gerekli bellek işlemleri ve bilişsel süreçler ele alınmıştır. Bu bağlamda çeviri ve bellek arasındaki ilişki ve eylem süresince izlenecek adımlar betimlendikten sonra çeviri sürecini kolaylaştıran etkin not alma tekniklerine, not almanın ardıl çevirideki yerine, çeviri süresince olası kriz durumlarında izlenecek stratejilere, çevirmenin ardıl çevirideki rolü ve sorumluluklarına değinilmiş, saptanan sorunlara yönelik çözüm önerileri geliştirilmiştir. Ayrıca Arapça-Türkçe akademik çeviri eğitiminde müfredat içeriği ve izlenecek adımlar ile ilgili önerilere yer verilmiştir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Aksoy, B. (1995). Sözlü Çeviri Eğitimine Bir Yaklaşım. Hacettepe Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi, 12/1-2, 14-36.
- Altay, A. (1991). Simultane Çeviri Eğitiminde Bir Yöntem. Hacettepe Çeviribilim ve Uygulamaları Dergisi, 251-259.
- Ashcraft, M. H. & Radvansky, G. A. (2010). Cognition. Boston: Prentice Hall.
- Atasoy, Okşan. 1997. “Sözlü Çeviri Eğitiminin Üniversite Sonrasına Aktarımı” Türkiye’de Çeviri Eğitimi Nereden Nereye. ed. Turgay Kurultay, İlknur Birkandan. 123-128. İstanbul: Sel Yayıncılık.
- Ateş, Ş. & Özsöz, B. (2018). Sözlü Çeviride Sözlü Dil. 21. Yüzyılda Eğitim ve Toplum, 7/21, 895-906.
- Becel, A. (2014). Yabancilara Türkçe Öğretimi Için Geliştirilen Müzikal Beyin Eğitmeni: Earworm (S). Eğitim ve Öğretim Araştırmaları Dergisi, 3/3, 107.
- Bulut, A. (2022). Tercüme Hatası!?. (2. Baskı). İstanbul: Çeviribilim Yayınları.
- Ceylan, Y. & Ceylan, S. (2023). Yabancı Dil Olarak Arapça Öğretiminde Kavram Haritalarının Kullanılması. Şarkiyat Mecmuası - Journal of Oriental Studies, 42, 361-377.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Çeviri ve Yorum Çalışmaları
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Sezer Yılmaz
*
0000-0002-0486-571X
Türkiye
Yayımlanma Tarihi
21 Ekim 2023
Gönderilme Tarihi
24 Ağustos 2023
Kabul Tarihi
20 Ekim 2023
Yayımlandığı Sayı
Yıl 1970 Sayı: 36