Türk öğrencilere Çerkezçe yazma öğretimi

Öz

Bu çalışmanın amacı, Türk öğrencilerin Çerkes (Adige) dilini öğrenme sürecinde karşılaştıkları, çoğu kez diller arası fonetik farklılıklardan kaynaklanan ve farklı yazım karakterlerine sahip dillerin karmaşık etkileşimi sonucu ortaya çıkan zorlukları tespit etmek ve bu zorlukların öğretimde nasıl aşılabileceği ile ilgili önerilerde bulunmaktır. Çerkesçe öğrenmeye çalışan öğrencilerde diller arası etkileşimin sadece öğrencilerin ana dilleri ile hedef dil arasında değil, öğrencilerin daha önce öğrenmeye çalıştıkları yabancı dillerin etkisinden de kaynaklanabileceği düşünülmelidir.  Çalışmanın dayandığı veriler farklı seviyede Çerkes dili çalışan öğrencilerin Çerkes dilinde ürettikleri yazılı ve sözlü ifadeler bütüncesidir. Çerkes dili oldukça karmaşık bir ünsüz ses sistemi ve ses sayısına sahipken, Türkçe ile karşılaştırıldığında daha az sayıda ünlü sese sahiptir. Çerkes dilinin karmaşık ünsüz sistemi öğrencilerin Çerkesçe sesleri algılamasında ve bunun doğal bir sonucu olarak ta telaffuz ve yazma sürecinde zorluklar yaşamalarına neden olmaktadır. Bu zorlukların büyük ölçüde öğrencilerin ana dilleri ve daha önce çalıştıkları diller ile hedef dil Çerkesçe arasındaki olumsuz aktarımdan kaynaklandığı söylenebilir. Bu nedenle, Çerkes dilini öğrenme sürecinde önemli bir adım, Çerkesçedeki ses-harf ve harf-ses ilişkisinin öğrenilmesini hedefleyen yoğun bir pratik çalışmasının programın parçası olmasıdır. Bu çalışmalarda, Çerkes dilinin bazı seslerinin zorluk dereceleri ve yaygın olarak kullanılan başka dillerde bulunmadığı düşünüldüğünde, öğrencilerin özellikle ünsüz seslerin alıgılanmasında, yazılı ifadesinde ve telaffuzunda gelişme göstermesi için iyi düşünülmüş ve planlanmış bir sıra takip edilmesini önemli kılmaktadır.  

Anahtar Kelimeler

• Çerkesçe (Adige) dili,yabancı dil olarak Çerkesçe,yazı bilgisi,seslerin algılanması,Çerkesçe çevriyazı

Teaching the Circassian writing to Turkish students

Öz

The purpose of this study is to identify the phonetic difficulties encountered and mistakes made by Turkish students in the process of learning the Circassian (Adyghe) language, most of which arise as a result of cross-language phonetic interference - a complex mechanism of interaction between the sound systems in languages with different orthographies. It would not be wrong to note that interference can occur not only under the influence of the native, but also of previously studied foreign languages. The data for the study come from learners’ written and spoken products. The sound system of the Adyghe language is characterized by a complex system of consonant sounds and a simpler system of vowel sounds in contrast to Turkish. Learner errors concerning sound perception show that the complex system of consonants of the Adyghe language creates a certain difficulty in mastering their pronunciation and writing most possibly due to interference from leaners’ prior languages. Therefore, an important step in the process of learning the Adyghe language is the study of the sounds of the letters and their display on the letter. In mastering the pronunciation of consonant sounds, a well-organized sequence of their study is of great importance given the difficulty and complexity of articulation and pronunciation.

Anahtar Kelimeler

• Circassian (Adyghe) language,Adyghe as a foreign language,graphics,sound perception,written speech

Обучение письму на Черкесском (адыгейском) языке в Турецкой аудитории

Öz

Целью написания данной работы  является выявление фонетических трудностей и ошибок, допускаемых на письме турецкими студентами в процессе обучения черкесскому (адыгейскому) языку, большая часть которых возникает в результате межъязыковой фонетической интерференции, – сложного механизма взаимодействия звуковых норм разносистемных  языков. Не лишним будет заметить, что интерференция может происходить не только под влиянием родного, но и ранее изученных иностранных языков. Рассматриваемые ошибки в статье выявлены из письменных и устных работ студентов. Звуковой состав адыгейского языка  характеризуется сложной системой согласных звуков  и более простой системой гласных звуков.  Сложная система согласных звуков адыгейского языка создает определенную трудность в усвоении  их произношения и написания.  Поэтому важным этапом в процессе обучения адыгейскому  языку является изучение звуков-букв и отображение их на письме.    В усвоении написания согласных звуков большое значение имеет правильно  организованная последовательность их изучения с учетом  трудности  и сложности артикуляции и  произношения. 

Anahtar Kelimeler

• черкесский (адыгейский) язык,адыгейский язык как иностранный,графика,техника письма,письменная речь

Kaynakça

1. Балыхина Т.М. Методика преподавания русского языка как неродного (нового): Учебное пособие для преподавателей и студентов. – М., 2007. – 188 с. Вагнер В.Н. Методика преподавания русского языка англоговорящим и франкоговорящим на основе межъязыкового сопоставительного анализа. – Москва, ВЛАДОС, 2001. –384 с. Керашева З.И. Избранные труды и статьи. Том I. – Майкоп. Адыг. кн. изд-во, 1995. – 550 с. Напольнова Е.М. Особенности преподавания русского языка в турецкой аудитории // Русский язык за рубежом. 2008 № 4 – С. 96-98. Топчу (Папшу) М. Состояние и перспективы изучения родного языка в черкесской диаспоре Турции // Вестник Адыгейского республиканского института гуманитарных исследовании имени Т.М. Керашева. 2017 №12 (36) – С. 147-153.