Araştırma Makalesi

“Damızlık Kızın Öyküsü”: Arendt’in doğarlık düşüncesi karşısında yeniden üretim mülkü olarak beden

Sayı: 17 21 Aralık 2019
PDF İndir
EN TR

“Damızlık Kızın Öyküsü”: Arendt’in doğarlık düşüncesi karşısında yeniden üretim mülkü olarak beden

Öz

Bu çalışma, Kanadalı yazar Margaret Atwood’un “Damızlık Kızın Öyküsü” (The Handmaid’s Tale) adlı romanını yeniden üretim olarak tanımlanan üreme politikaları çerçevesinde, feminist edebiyat eleştirisi yöntemiyle ele alır. Bir feminist distopya örneği olan roman, sağlıklı doğurgan kadınların, ekolojik nedenlerle çocuk sahibi olamayan üst düzey ailelere hizmet etmek üzere görevlendirildikleri ve salt yeniden üretim mülkü haline getirildikleri izole edilmiş bir düzeni anlatır. Feminizmin ikinci dalgasında biyolojik farklılık kavramına eğilen yaklaşım, kadının doğasına vurgu yaparak “özcü” bir anlayışla hak arayışlarını sürdürmüştür; ancak kadınların kamusal alandan dışlanarak özel alana hapsedilmesi ile sonuçlanan bazı söylemlerle örtüşmesi bakımından eleştirilmiştir. 20. yüzyılın en etkili kadın siyaset felsefecilerinden biri olarak tanınan Hannah Arendt’in “doğarlık” (natality) anlayışı da, düşünürün kendisini hiçbir zaman feminist hareket içinde konumlandırmamış olmasına karşın, aynı itiraz noktalarından hareketle tenkit edilmiştir. Bu çalışma, Arendt’in tekillik ve tutsaklığa karşı çoğulluk ve özgürlüğü simgelemesi bakımından “mucize” olarak nitelediği doğum fenomeninin distopik tahayyülünü, “Damızlık Kızın Öyküsü” örneğinde tartışmayı amaçlar. Biyopolitika literatürüne feminist yaklaşımların imkânını araştıran çalışmada, her devirde devletin tasarruf yetkisi altında bulunan doğumun, sadece pozitif eylem potansiyeline sahip olmadığı; kavramın özgürlükçü ya da baskıcı rejimler eliyle iki farklı anlam dünyası tarafından kuşatılabileceği sonucuna erişilmiştir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Arendt, H. (1994). İnsanlık Durumu. (Çev. B.S. Şenel). İstanbul: İletişim. Arendt, H. (1997). Şiddet Üzerine. (Çev. B. Peker). İstanbul: İletişim. Arendt, H. (2014). Totalitarizmin Kaynakları 3. Totalitarizm. (Çev. İ. Serin). İstanbul: İletişim. Argunşah, H. (2016). Kadın ve Edebiyat. Kendini Yazmak. İstanbul: Kesit. Atwood, M. (1992). Damızlık Kızın Öyküsü. (Çev. S. & Ö. Kabakçıoğlu). Afa: İstanbul. Atwood, M. (2004). The Handmaid's Tale and Oryx and Crake "In Context". Publications of the Modern Language Association of America, 119 (3), 513-517. Benhabib, S. (1993). Feminist Theory and Hannah Arendt’s Concept of Public Space. History of the Human Sciences, 6 (2), 97-114. Benhabib, S. (1995). The Pariah and Her Shadow: Hannah Arendt's Biography of Rahel Varnhagen. Political Theory, 23 (1), 5-24. Benhabib, S. (2003). The Reluctant Modernism of Hannah Arendt. Lanham, Boulder, New York, Toronto, Oxford: Rowman & Littlefield Publishers. Berktay, F. (2010). Felsefenin Kadına Bakışı. (Der. H. Durudoğan vd.) Türkiye’de Toplumsal Cinsiyet Çalışmaları içinde (ss.23-34). İstanbul: Boğaziçi Üniversitesi Yayınları. Cavarero, A. (1995). In Spite of Plato: Feminist Rewriting of Ancient Philosophy. (Trans. S. Anderlini-D’Onofrio & A. O’Healy). New York: Routledge. Cavarero, A. (2014). “A Child Has Been Born unto Us”: Arendt on Birth (Trans. Silvia Guslandi, Cosette Bruhns). philoSOPHIA, 4 (1), 12-30. Collin, F. & Laborie, F. (2009). Annelik. (Ed. H. Hirata vd.). Eleştirel Feminizm Sözlüğü içinde (38-45. ss.). (Çev. G. Acar-Savran). Kanat: İstanbul. Coontz, S. (2012). Marx ve Engels’i Aile Hakkında Yeniden Değerlendirmek. (Ed. Nancy Holmstorm). Sosyalist Feminist Proje: Teori ve Politikanın Günümüz Okuması Cilt 1. içinde (ss. 229-234). (Çev. Ö. Kelekçi). Kalkedon: İstanbul. Coşkun, B. (2013). Kadınlık Durumu ile İlişkisinde Hannah Arendt. Posseible Düşünme Dergisi, 2 (4), 1-14. Disch, L. J. (1995). “On Friendship in ‘Dark Times’” in (Ed. Bonnie Honig), Feminist Interpretations of Hannah Arendt (pp. 285-312). University Park: Penn State University Press, Ekiz, C. (2018). Distopik Devletin Biyopolitikası. Bitlis Eren Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 7 (1), 13-31. Engels, F. (2003). Ailenin, Özel Mülkiyetin ve Devletin Kökeni. (Çev. K. Somer). Yyy.: Eriş. Ferguson, A. (2012). Annelik ve Cinselliği Tahayyül Etmek: Feminist-Materyalist Bir Yaklaşım. (Ed. Nancy Holmstorm). Sosyalist Feminist Proje: Teori ve Politikanın Günümüz Okuması Cilt 1. içinde (ss. 235-250). (Çev. Ö. Kelekçi). Kalkedon: İstanbul. Foucault, M. (2007). Cinselliğin Tarihi (Çev. H.U. Tanrıöver). İstanbul: Ayrıntı. Foucault, M. (2014). Özne ve İktidar. (Çev. I. Ergüden & O. Akınhay). İstanbul: Ayrıntı. Gunneflo, M. (2015). Rudolf Kjellén: Nordic Biopolitics Before the Welfare State. Retfærd: Nordisk juridisk tidsskrift, 35(3), 28-39. Holmstorm, N. (2012). Kadınların Doğasının Marksist Teorisi. (Ed. Nancy Holmstorm). Sosyalist Feminist Proje: Teori ve Politikanın Günümüz Okuması Cilt 2. içinde (ss. 261-290). (Çev. Ö. Kelekçi). Kalkedon: İstanbul. Kartal, O. (2018). Biyopolitik Distopya: Yorgos Lanthimos Sinemasından “İnsan” Manzaraları. Cogito, 5, 101-119. Kartal, O. (2018). Hannah Arendt’in Doğarlık Kavrayışı ve Siyaset Felsefesi İçin Yeni Bir Hareket Alanı. flsf Felsefe ve Sosyal Bilimler Dergisi, 12, 199-216. Lemke, T. (2016). Biyopolitika. (Çev. U. Özmakas). İstanbul: İletişim. Lhomond, B. (2009). Cinsellik. (Ed. H. Hirata vd.). Eleştirel Feminizm Sözlüğü içinde (ss.64-69). (Çev. G. Acar-Savran). Kanat: İstanbul. Markus, M. (1987). The “Anti-Feminism” of Hannah Arendt. Thesis Eleven, 17(1), 76–87. Schott R. M. (2010). Natality and Destruction: Arendtian Reflections on War Rape in (Ed. R. M. Schott), Birth, Death, and Femininity: Philosophies of Embodiment, (pp. 49-69). Bloomington and Indianapolis: Indiana University Press. Schott, R. M. (2011). War Rape, Natality and Genocide. Journal of Genocide Research, 13(1–2), 5–21. Söderbäck, F. (2018), Natality or Birth? Arendt and Cavarero on the Human Condition of Being Born. Hypatia, 33: 273-288. Tolan, F. (2005). Feminist Utopias and Questions of Liberty: Margaret Atwood's The Handmaid's Tale as Critique of Second Wave Feminism. Women: A Cultural Review, 16: 1, 18-32. Totschnig, W. (2017). Arendt’s Notion of Natality. An Attempt at Clarification. Ideas y Valores, 66 (165), 327-346. Trimble, S. (2011). Maternal Backgrounds in Children of Men Notes Toward an Arendtian Biopolitics. Science Fiction Film and Television, 4 (2), 249–270. Willard, M. (2013). Birth as Labor and Natality: Hannah Arendt and the Politics of Maternality. Theology & Sexuality, 19 (3), 227–245.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Sanat ve Edebiyat

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

21 Aralık 2019

Gönderilme Tarihi

14 Ağustos 2019

Kabul Tarihi

20 Aralık 2019

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2019 Sayı: 17

Kaynak Göster

APA
Özakın, D. (2019). “Damızlık Kızın Öyküsü”: Arendt’in doğarlık düşüncesi karşısında yeniden üretim mülkü olarak beden. RumeliDE Dil ve Edebiyat Araştırmaları Dergisi, 17, 495-514. https://doi.org/10.29000/rumelide.657929