Hastane ortamlarında doktor ve çevirmenlerin rol algıları ve beklentilerine yönelik karşılaştırmalı bir analiz

Öz

Çevirmenlerin taraflar arasında köprü kurarak anlaşmayı kolaylaştırdığı bir gerçektir. Cecilia Wadensjö’nün (1998) toplum çevirmenliği üzerine yaptığı araştırması, çevirmenlerin farklı roller üstlenerek görüşmeler sırasında önemli güce sahip olan aktif bir katılımcı olduğu görüşüyle yeni bir perspektif kazandırmıştır (Van de Mieeroop, 2012:1). Bu sebeple, birçok araştırmacı çevirmenleri aktif bir katılımcı olarak incelemeye başlamıştır. Diğer yandan kullanıcı beklentileri ve algıları da çevirmenin rolünü belirleyen önemli faktörlerdir. Bu amaçla, devam etmekte olan bir doktora araştırmasının bir bölümünü oluşturan bu çalışma, beklenti normları ve profesyonel normlar çerçevesinde, doktorların ve çevirmenlerin rol algılarını ve beklentilerini ortaya koymayı ve karşılaştırmalı incelemeyi hedeflemektedir. Veriler özel hastanelerde çalışan 22 doktora iletilen anketler ve aynı şekilde özel hastanelerde çalışan 13 hastane çevirmeniyle gerçekleştirilen röportajlardan elde edilmiştir. Ön bulgular, çevirmenlerin rol anlamında çoğunlukla doktorların beklentilerini karşıladığını ortaya koymaktadır. Fakat, ayrıldıkları noktalar da bulunmaktadır. Bu çalışmanın hedeflediği karşılaştırmalı analiz, hastane çevirmenin rolünü etkileyen algı ve beklentiler üzerine bir bakış açısı sunmayı amaçlamaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Hastane çevirmenliği
• rol algıları
• kullanıcı beklentileri

A Comparative analysis of role perceptions and expectations of medical doctors and interpreters in healthcare settings

Abstract

It is a fact that interpreters act as important language facilitators by bridging the gaps between the parties. Especially Cecilia Wadensjö’s (1998) influential research on community interpreting presented a new perspective in which the interpreter started to be perceived as an active participant assuming different roles and having power during the interactions (Van de Mieeroop, 2012:1). Thus, various scholars started examining the interpreters as active participants. On the other hand, user expectations and perceptions are also among the key factors defining the role of the interpreter. With this purpose, this study attempts to explore, compare and contrast the role perceptions and expectations of medical doctors and healthcare interpreters in accordance with the expectancy norms and the professional norms, as part of an ongoing PhD thesis. The data analyzed in this paper were obtained from questionnaires submitted to 22 medical doctors working in private hospitals and clinics, and interviews conducted with 13 interpreters working in private hospitals in Turkey. Preliminary findings reveal that interpreters mostly meet the doctors’ expectations in terms of role. However, there are also certain aspects that diverge from this finding. The comparative analysis that this study aims to undertake is hoped to provide an insight into the conflicting views on perceptions and expectations that shape the healthcare interpreter’s role.

Keywords

• Healthcare interpreting
• role perceptions
• users’ expectations

Kaynakça

1. Aslanova, K. (2013). Türkiye’de Sağlık Turizmi ve Sağlık Turizmi Hukuku. (pp. 129- 145). Avrasya Uluslararası Araştırmalar Dergisi. 2:3
2. Balcı- Tison, A. (2016). The Interpreter’s Involvement in a Translated Institution. A Case Study of Sermon Interpreting. Unpublished Doctoral Thesis. Rovira I Virgili University
3. Bolden, G. B. (2000). Toward understanding practices of medical interpreting: Interpreters’ involvement in history taking. Discourse Studies, 2, 387–419.
4. Chesterman, A. (1997). Memes of Translation. Amsterdam and Philadelphia: John Benjamins
5. Diriker, E. (2004). De/Re-Contextualizing Conference Interpreting: Interpreters in the Ivory Tower. John Benjamins Publishing Company: Amsterdam/ Philadelphia
6. Duman, D. (2018). Toplum Çevirmenliğine Yorumbilimsel Bir Yaklaşım: Sağlık Çevirmeni ve Öznellik (A Hermeneutic Approach to Community Interpreting: Healthcare Interpreter and Subjectivity) (Doctoral Dissertation). Yıldız Teknik University: Istanbul.
7. Garzone, G. (2015). “Norms”. In Routledge Encyclopedia of Interpreting Studies (Edited by Franz Pöchhacker). pp: 281- 283. London: Routledge
8. Gile, D. (1999). “Norms in Research on Conference Interpreting: A Response to Theo Hermans and Gideon Toury” in Translation and Norms. Current Issues in Language and Society (Ed. by Schaefnerr, C.) (pp. 99- 107). Clevedon: Multilingual matters.

9. Güven, M. (2014). Distance Learning as an Effective Tool for Medical Interpreting Training in Turkey. (pp. 116- 130). Open Learning. The Journal of Open, Distance and eLearning. 29:2
10. Hale, S. (2007). Community Interpreting. New York: Palgrave Macmillan.
11. Hale, S. and Napier, J. (2013). Research Methods in Interpreting: A Practical Research. London: Bloomsbury
12. Harris, B. (1990). “Norms in Interpretation”. (pp. 115- 119). Target (2):1, John Benjamins Publishing Company: Amsterdam/ Philadelphia
13. Katar, B. (2019). Dolmetschen im Medizinischen Bereich. Eine Fallstudie zu Aufgaben- und Rollenprofile von Dolmetscherinnen in der Türkei. (Unpublished Master’s Thesis). Ege University, Izmir
14. Koscialkowska-Okonska, E. (2011). “The concept of Norm in Professional (Legal) Translation and Interpreting: The Trainee (User) View”. Comparative Legilinguistics. 5/2011. (pp. 23- 33).
15. Özkaya, E. (2015). Konferans Çevirmenliğinde Normlar Işığında Tarafsızlık Kavramı. Unpublished Doctoral Thesis. Istanbul University: Istanbul
16. Özsöz, B. (2019). Toplum Çevirmenliği Bağlamında Sağlık Turizmindeki Diyalog Çevirilerine Dilbilimsel ve Çeviribilimsel Yaklaşım (A Linguistic and Translation Research Oriented Approach To Interpreter Mediated Dialogues In Medical Tourism) Unpublished Doctoral Dissertation. Sakarya University: Sakarya
17. Öztürk, T. (2015). Küresel Hareketlilik Etkisinde Türkiye'de Sağlık Çevirmenliği Uygulamaları: Çevirmen Görüşlerine Dayalı Bir Çalışma. Unpublished MA Thesis. Sakarya University: Sakarya
18. Ross, J. and Dereboy, I. (2009). Ad-hoc interpreters in medical settings in eastern and southeastern Anatolia: Findings of a recent study. Unpublished manuscript
19. Saldanha, G. and O’Brien, S. (2013). Research Methodologies in Translation Studies. London and New York: Routledge.
20. Shlesinger, M. (1989). “Extending the theory of translation to interpretation: norms as a case in point”. Target 1(2): 111-115.
21. Şan, F. & Kahraman Duru, R. (2020). COVİD-19 koşullarında sağlık çevirmenliği hizmetleri ve toplum çevirmenliğinde “Yeni Normal”’i düşünmek. RumeliDE Dil ve Edebiyat Araştırmaları Dergisi. 2020.20 (Eylül). 816- 843.
22. Şener, O. (2017). Healthcare interpreting in Turkey: Role and ethics from a sociological perspective. (Unpublished MA thesis). Dokuz Eylül University: Izmir
23. Toker, S. S. (2019). Evaluation of Adaptation Training Provided by The Ministry of Health and The World Health Organization: Patient Guides Within the Context of Healthcare Interpreting Training in Turkey. (Unpublished Master’s Thesis). Hacettepe University: Ankara
24. Toury, G. (1995). Descriptive Translation Studies and Beyond. Amsterdam and Philadelphia: John Benjamins
25. Turan, D. (2016). Sağlık Hizmetlerinde Sözlü Çeviri Hizmetleri. Grafiker Yayınevi.
26. Van De Mieeroop, D. (2012). The quotative 'he/she says' in interpreted doctor- patient interaction. Interpreting. 14(1): 92- 117.
27. Wadensjö, C. (1998). Interpreting as Interaction. London and New York: Longman