Araştırma Makalesi

RUSYA FEDERASYONU UNESCO DÜNYA MİRAS KENTLERİNİ TEHDİT EDEN FAKTÖRLER ÜZERİNE BİR ARAŞTIRMA

Sayı: 14 31 Aralık 2025
PDF İndir
TR EN RU

RUSYA FEDERASYONU UNESCO DÜNYA MİRAS KENTLERİNİ TEHDİT EDEN FAKTÖRLER ÜZERİNE BİR ARAŞTIRMA

Öz

UNESCO Dünya Miras Listesi, kültürel ve doğal miras alanlarının korunmasında en etkili araçlardan birisidir. Barındırdıkları işlevlerin çokluğu, çok katmanlı yapıları ve alanlarının büyüklüğü sebebi ile kentsel miras alanları, çok boyutlu miras koruma sorunlarından etkilenir. UNESCO Dünya Miras Komitesi, kentsel ölçekteki dünya miras alanlarının korunmasında yaşanan zorlukları göz önünde bulundurarak bu miras türünün korunmasında taraf devletlere yardımcı olmak için 2005 yılında Dünya Miras Kentleri Programı’nı başlatmıştır. Bu programa dâhil olan dünya miras alanı sayısı, 2025 yılı itibari ile 360’a ulaşmıştır. UNESCO Dünya Miras Listesi’nde toplam 33 dünya miras alanı bulunan Rusya Federasyonu, kültürel statüdeki 22 miras alanından dokuzunu kentsel ölçekli olarak tercih etmiştir. Rusya Federasyonu, 196 taraf devlet arasından bu miras türünü en çok barındıran sekizinci taraf devlet konumundadır. Bu çalışma, Rusya Federasyonu’nda bulunan dünya miras kentlerinin mevcut koruma durumlarını olumsuz etkileyen faktörleri ortaya koymayı amaçlamaktadır. Çalışmanın temel verisi, 2024 yılı periyodik raporlama döngüsü kapsamında UNESCO Dünya Miras Merkezi’ne sunulan ülke raporlarından elde edilmiştir. İnceleme sonucunda, Rusya Federasyonu dünya miras kentlerini etkileyen 29 farklı faktör belirlenmiş, bunlardan 13’ünün en az bir kentsel miras alanını önemli ölçüde olumsuz etkilediği saptanmıştır. Özellikle iklim kaynaklı faktörlerin, kentsel miras alanlarında eş zamanlı görülen en yaygın tehdit unsuru olduğu belirlenmiştir. Ayrıca insan faaliyetlerinden kaynaklanan çevresel tehditlerin de çeşitli kentlerde belirgin düzeyde etkili olduğu tespit edilmiştir. Çalışmayı özgün kılan yönlerinden biri, Rusya Federasyonu özelinde dünya miras kentlerinin koruma durumlarına ilişkin bütüncül ve güncel veriye dayalı bir değerlendirme sunmasıdır. Sonuç olarak, UNESCO nezdinde periyodik raporlamanın bir izleme aracı olarak kullanılmasına ek olarak yönlendirici ve önleyici bir planlama aracı olarak da değerlendirilmesi gerektiği vurgulanmıştır. Politik koruma mekanizmaları için taraf devletlere özgü, yerel, çevresel ve kentsel bağlamı dikkate alan stratejik koruma planlarının gerekliliği ortaya konulmuştur.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Cui, Shenghui, Xiai Yang, Xianhua Guo, Tao Lin, Qianjun Zhao & Ling Feng. “Increased challenges for world heritage protection as a result of urbanisation in Lijiang City.” International Journal of Sustainable Development & World Ecology 18/6 (2011): 480–485.
  2. Feng, Haoxuan. “Impact of Urbanization on Cultural Heritage: A Quantitative Analysis.” Advances in Education, Humanities and Social Science Research 11/1 (2024 International Conference on Humanities Education, Art Appreciation, and Social Sciences - ICHEAS 2024) (2024): 153–163.
  3. Hiswara, Abrar, Adit Mohammad Aziz & Yenik Pujowati. “Cultural Preservation in a Globalized World: Strategies for Sustaining Heritage.” West Science Social and Humanities Studies 1/3 (2023): 98–106.
  4. Katontoka, Moses, Francesca Noardo, Daniela Palacios-Lopez, Thomas Esch, Nourian Pirouz, Fulong Chen, & Ana Pereira Roders. “How Urban Is World Heritage? An Investigation of Built-up Area Increase in Cultural Heritage Properties.” Preprints (2024). Erişim 28.07.2025. https://www.preprints.org/manuscript/202409.0423/v1
  5. Pham, Van-Manh, Son Van Nghiem, Cu Van Pham, Mai Phuong Thi Luu & Quang-Thanh Bui. “Urbanization impact on landscape patterns in cultural heritage preservation sites: A case study of the complex of Huế Monuments, Vietnam.” Landscape Ecol 36 (2021): 1235–1260.
  6. Sánchez Alvarado, David, Nicolás Arízaga Hamilton, Verónica Cristina Heras & Julia Rey-Pérez. "Struggling with globalization challenges: addressing the oversupply of cultural facilities in the world heritage city of Cuenca, Ecuador." Journal of Cultural Heritage Management and Sustainable Development 15/1 (2025): 75–88.
  7. Udeaja, Chika, Claudia Trillo, Kwasi G. B. Awuah, Busisiwe C. N. Makore, D. A. Patel, Lukman E. Mansuri & Kumar N. Jha. “Urban Heritage Conservation and Rapid Urbanization: Insights from Surat, India,” Sustainability 12/2172 (2020): 17.
  8. UNESCO World Heritage Centre, Operational Guidelines for the Implementation of the World Heritage Convention (WHC. 08/01). Paris: WHC, 2008.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Çağdaş Rusya Tarihi, Yakınçağ Rusya Tarihi

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

31 Aralık 2025

Gönderilme Tarihi

18 Ağustos 2024

Kabul Tarihi

2 Kasım 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Sayı: 14

Kaynak Göster

APA
Özbey, V. (2025). RUSYA FEDERASYONU UNESCO DÜNYA MİRAS KENTLERİNİ TEHDİT EDEN FAKTÖRLER ÜZERİNE BİR ARAŞTIRMA. Rusya Araştırmaları Dergisi, 14, 329-347. https://doi.org/10.48068/rusad.1535091
AMA
1.Özbey V. RUSYA FEDERASYONU UNESCO DÜNYA MİRAS KENTLERİNİ TEHDİT EDEN FAKTÖRLER ÜZERİNE BİR ARAŞTIRMA. RUSAD. 2025;(14):329-347. doi:10.48068/rusad.1535091
Chicago
Özbey, Veysel. 2025. “RUSYA FEDERASYONU UNESCO DÜNYA MİRAS KENTLERİNİ TEHDİT EDEN FAKTÖRLER ÜZERİNE BİR ARAŞTIRMA”. Rusya Araştırmaları Dergisi, sy 14: 329-47. https://doi.org/10.48068/rusad.1535091.
EndNote
Özbey V (01 Aralık 2025) RUSYA FEDERASYONU UNESCO DÜNYA MİRAS KENTLERİNİ TEHDİT EDEN FAKTÖRLER ÜZERİNE BİR ARAŞTIRMA. Rusya Araştırmaları Dergisi 14 329–347.
IEEE
[1]V. Özbey, “RUSYA FEDERASYONU UNESCO DÜNYA MİRAS KENTLERİNİ TEHDİT EDEN FAKTÖRLER ÜZERİNE BİR ARAŞTIRMA”, RUSAD, sy 14, ss. 329–347, Ara. 2025, doi: 10.48068/rusad.1535091.
ISNAD
Özbey, Veysel. “RUSYA FEDERASYONU UNESCO DÜNYA MİRAS KENTLERİNİ TEHDİT EDEN FAKTÖRLER ÜZERİNE BİR ARAŞTIRMA”. Rusya Araştırmaları Dergisi. 14 (01 Aralık 2025): 329-347. https://doi.org/10.48068/rusad.1535091.
JAMA
1.Özbey V. RUSYA FEDERASYONU UNESCO DÜNYA MİRAS KENTLERİNİ TEHDİT EDEN FAKTÖRLER ÜZERİNE BİR ARAŞTIRMA. RUSAD. 2025;:329–347.
MLA
Özbey, Veysel. “RUSYA FEDERASYONU UNESCO DÜNYA MİRAS KENTLERİNİ TEHDİT EDEN FAKTÖRLER ÜZERİNE BİR ARAŞTIRMA”. Rusya Araştırmaları Dergisi, sy 14, Aralık 2025, ss. 329-47, doi:10.48068/rusad.1535091.
Vancouver
1.Veysel Özbey. RUSYA FEDERASYONU UNESCO DÜNYA MİRAS KENTLERİNİ TEHDİT EDEN FAKTÖRLER ÜZERİNE BİR ARAŞTIRMA. RUSAD. 01 Aralık 2025;(14):329-47. doi:10.48068/rusad.1535091

Rusya Araştırmaları Dergisi (RUSAD) | rusad.tr@gmail.com |

Bu eser Creative Commons Alıntı-Gayri Ticari-Türetilemez Uluslararası Lisansı (CC BY-NC-ND 4.0) ile lisanslanmıştır. 21767
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-No Derivatives (CC BY-NC-ND 4.0) International License.

 

   *    *  16719 

18281   *    23335    *    28505