Yıl 2020, Cilt 3 , Sayı S1, Sayfalar 78 - 87 2020-05-15

COVID-19 Pandemi Döneminde Diş Hekimliği Uygulamaları
Dental Practices During COVID-19 Pandemic

Nursen TOPCUOĞLU [1]


Diş hekimi, mikrobiyotası olan bir alanda hastalarla yüz yüze çalışan, çalışma sırasında sıklıkla tükürük, kan ve dişeti oluk sıvısı gibi vücut sıvılarına maruz kalan ve kullandığı hızla dönen hava ve su ile çalışan keskin aletler ile yapılan işlemlerle solunum ve damlacık yoluyla bulaşan infeksiyon riskine en yüksek düzeyde maruz kalan meslek grubundadır. Bu nedenle yeni koronovirus infeksiyonu-2019 (COVID-19) pandemisi süresince uygulanacak geçici rehberler hazırlanmıştır. Bu rehberlere göre, COVID-19 pandemisi sürecinde olası ya da onaylanmış COVID-19 tanısı alan ya da şüphesi bulunan bireylerin rutin diş tedavileri yapılmaması ve diğer tüm bireyler için acil olmayan diş tedavilerinin ertelenmesi yönünde karar alınmıştır. Pandemi sürecinde diş hekimliğinde acil uygulamalar, standart infeksiyon kontrol önlemleri doğrultusunda ve ancak kişisel koruyucu ekipmanlarda özel değişiklik gibi bir takım eklemeler ile gerçekleştirilebilmektedir. Bu doğrultuda, her klinik kendi risk analizini yaparak bu döneme özel protokoller düzenlemelidir. Bu derlemede, COVID-19 pandemi döneminde diş hekimlerine rehber olması amacıyla, diş hekimliği işlemleri için önerilen kişisel koruyucu donanımlardaki farklılıklar, hasta kabul kriterleri; triajı ile COVID-19 şüpheli hastaların yönlendirilmesi ve hasta bakımı ile ilgili Amerikan Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezi (CDC), Amerikan Diş Hekimleri Birliği (ADA), Türk Diş Hekimliği Birliği (TDB) ve T.C. Sağlık Bakanlığı önerileri doğrultusunda oluşturulmuş algoritmalar anlatılmıştır.
Dentists are exposed to the highest risk of occupational respiratory and droplet infections by working face-to-face with patients in an area that exists microbiota, often exposed to body fluids like saliva, blood and gingival crevicular fluid during the study, and procedures performed with air and water powered sharp instruments. So, interim guidelines were prepared during novel coronavirus (COVID-19) pandemic. According to the guidelines, dental facilities postponed elective procedures, surgeries, and non-urgent dental visits, and prioritized urgent and emergency visits and procedures. Urgent applications in dentistry during the pandemic process can be carried out in line with standard infection control measures and only with a number of additions such as a special change in personal protective equipment. Accordingly, each clinic should organize its own risk analysis and prepare protocols specific to this period. In this review, to be a guide for dentists, the differences in personal protective equipment recommended for dentistry procedures during the COVID-19 pandemic period, patient acceptance criteria; Algorithms for screening the patients for COVID-19 Status and Triaging for Dental Treatment related to the guidance and patient care of patients with suspected COVID-19 are explained in line with the recommendations of US Centers for Disease Prevention and Control (CDC), American Dental Association (ADA), Turkish Dental Association (TDB) and Ministry of Health of Turkish Republic.
  • 1. Wang D, Hu B, Hu C, Zhu F, Liu X, Zhang J, et al: Clinical characteristics of 138 hospitalized patients with 2019 novel coronavirusinfected pneumonia in Wuhan, China. JAMA 2020;323(11):1061-1069. doi:10.1001/ jama.2020.1585
  • 2. Gamio L. The workers who face the Greatest Coronovirus risk. The New Yor Times. 2020 March 15. Available from: https://www.nytimes. com/interactive/2020/03/15/business/economy/ coronavirus-worker-risk.html
  • 3. CDC. Guidelines for Infection Control in Dental Health-Care Settings — 2003 MMWR Morb Mortal Wkly Rep 2003;52(No.RR-17):1-66. Available from: www.cdc.gov/mmwr/PDF/rr/rr5217.pdf
  • 4. Topcuoğlu N. Diş Hekimliğinde Standart İnfeksiyon Kontrolü. 1. Uluslararası Dental ve Oral Enfeksiyonlar Kongresi, 07-09 Eylül 2018 Sakarya - TÜRKİYE Biyoteknolojik ve Stratejik Sağlık Araştırmaları Dergisi sayfa, 28-29.
  • 5. Topcuoğlu N. Ağız Diş Sağlığı Merkezlerinde İnfeksiyon Kontrolü. Hastane İnfeksiyonları Dergisi 2018;22(1):149-154.
  • 6. CDC. Guideline for Isolation Precautions: Preventing Transmission of Infectious Agents in Healthcare Settings, 2007. Available from: www. cdc.gov/hicpac/pdf/isolation/Isolation2007.pdf
  • 7. CDC. Guideline for Disinfection and Sterilization in Healthcare Facilities, 2008. Available from: www.cdc.gov/hicpac/pdf/ guidelines/Disinfection_Nov_2008.pdf
  • 8. CDC. Summary of Infection Prevention Practices in Dental Settings: Basic Expectations for Safe Care. Atlanta, GA: Centers for Disease Control and Prevention, US Dept of Health and Human Services; October 2016.
  • 9. ADA. Interim Guidance for Minimizing Risk of COVID-19 Transmission 2020, April 4. Available from: https://www.ada.org/~/media/CPS/Files/ COVID/ADA_COVID_Int_Guidance_Treat_ Pts.pdf
  • 10. CDC Guidance for Providing Dental Care During COVID-19. 2020, April 8. Available from: https:// www.cdc.gov/oralhealth/infectioncontrol/ statement-COVID.html
  • 11. T.C. Sağlık Bakanlığı. COVID- 19 Diş Hekimliği Uygulamalarındaki Acil ve Zorunlu Hizmetler. 2020, April 21. Available from: https:// covid19bilgi.saglik.gov.tr/depo/enfeksiyonkontorl-onlemleri/COVID19-DisHekimligiUyg ulamalarindakiAcilVeZorunluHizmetler.pdf
  • 12. Burger D. ADA offers interim guidance as some states consider reopening. ADA News.2020 April 18. Available from: https://www.ada. org/en/publications/ada-news/2020-archive/ april/ada-offers-interim-guidance-as-dentistsconsider-reopening-practices
  • Sırasında Uyulması Gereken Dental İşlemler Prosedürü. 2020, April 16. Available from: https://covid19bilgi.saglik.gov.tr/depo/ enfeksiyon-kontorl-onlemleri/COVID19-Salgin iSirasindaUyulmasiGerekenDentalIslemlerPros eduru.pdf
  • 14. TDB. COVID-19 Salgını Döneminde Diş Hekimliğinde Acil Durum ve Acil Servis İhtiyacı için Durum Yönetimi Rehberi. 2020, April. Available from: http://www.tdb.org.tr/tdb/ v2/yayinlar/Cesitli/Covid_Doneminde_Acil_ Durum_Yonetimi_Rehberi_06.pdf
  • 15. Freund A. Up to 30% of coronavirus cases asymptomatic. Deutsche Welle (DW)  2020, March 24. Available from: https://www. dw.com/en/up-to-30-of-coronavirus-casesasymptomatic/a-52900988
  • 16. Rothe C, Schunk M, Sothmann P, et al. Transmission of 2019-nCoV Infection from an Asymptomatic Contact in Germany. N Engl J Med. 2020;382(10):970–971. doi:10.1056/ NEJMc2001468
  • 17. CDC. People Who Are at Higher Risk for Severe Illness. 2020, April 15. https://www. cdc.gov/coronavirus/2019-ncov/need-extraprecautions/people-at-higher-risk.html
  • 18. T.C. Sağlık Bakanlığı. COVID-19 (SARS-CoV-2 Enfeksiyonu) Rehberi. 2020 April 14: Available from: https://covid19bilgi.saglik.gov.tr/depo/ rehberler/COVID-19_Rehberi.pdf
  • 19. Külekçi G. Diş hekimliği İnfeksiyon Kontrol Rehberi CD’si, İDO Dergi 2007;113 (MartNisan):55-7. www.ido.org.tr.
  • 20. Topcuoğlu N. Diş Hekimliği Standart İnfeksiyon Kontrolü: Kişisel Koruyucu Donanımların Doğru Kullanımı. Hastane İnfeksiyonları Dergisi 2010;14:89-92.
  • 21. European Centre for Disease Prevention and Control. Guidance for wearing and removing personal protective equipment in healthcare settings for the care of patients with suspected or confirmed COVID-19. Stockholm: ECDC;2020
  • 22. TDB. Dişhekimliğinde Maske, Koruyucu Gözlük ve Yüz Siperliği. 2020, April 1. Available from: http://www.tdb.org.tr/icerik_goster.php?Id=3435
  • 23. TDB. COVID-19 Pandemi Döneminde Acil Diş Tedavisi Uygulamaları ve Onam Formu. 2020, April 28. Available from: http://www.tdb.org.tr/ userfiles/files/COVID_19_Acil_Dis_Ted_Uyg_ ve_Onam_Formu(1).pdf
Birincil Dil tr
Konular Diş Hekimliği, Eczacılık, Farmakoloji ve Eczacılık, Toksikoloji, Temel Bilimler, Tıp
Bölüm Derleme
Yazarlar

Orcid: 0000-0002-5041-1129
Yazar: Nursen TOPCUOĞLU (Sorumlu Yazar)
Kurum: İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ
Ülke: Turkey


Tarihler

Yayımlanma Tarihi : 15 Mayıs 2020

APA TOPCUOĞLU, N . (2020). COVID-19 Pandemi Döneminde Diş Hekimliği Uygulamaları. Sağlık Bilimlerinde İleri Araştırmalar Dergisi , 3 (S1) , 78-87 . Retrieved from https://dergipark.org.tr/tr/pub/sabiad/issue/54344/738121