Sosyal etkinliklerin hemşire iş motivasyonu ile ilişkisinin incelenmesi: Tanımlayıcı araştırma

Yıl 2026, Cilt: 13 Sayı: 1 , 148 - 157 , 31.03.2026

Merve Tülü , Ali Arslanoğlu , Güzide Özden Akcan , Melike Kızılkaya , Esra Sarıbaş , Feyza Çetinkaya Kutun , Sümeyra Gülkaynak

https://doi.org/10.52880/sagakaderg.1850495

https://izlik.org/JA57MB74KB

Öz

Giriş ve Amaç: Çalışan motivasyonu örgütsel başarı ve performansı etkileyen önemli bir unsurdur. Sağlık kurumlarında da en kalabalık meslek grubu olan hemşirelerin motivasyonu bakım kalitesi ve hasta memnuniyetini önemli ölçüde iyileştirmektedir. Bu nedenle yöneticilerin hemşirelerin motivasyonunu artırmaya yönelik girişimlerde bulunması önemlidir. Bu çalışmada kurumda düzenlenen sosyal etkinliklere katılmanın hemşirelerin motivasyonu üzerinde anlamlı fark oluşturup oluşturmadığını belirlemek amaçlanmıştır. Yöntem: Araştırmanın verileri 17-21 Mart 2025 tarihleri arasında İstanbul’da yer alan bir Eğitim ve Araştırma hastanesinde çalışmakta olan 371 hemşire arasından ve veri sağlamaya gönüllü toplam 198 (%53,4) hemşireden elde edilmiştir. Veriler katılımcıların sosyo-demografik özelliklerini ve sosyal aktivitelere katılım durumlarını belirlemek amacı ile araştırmacılar tarafından oluşturulan “Kişisel Bilgi Formu” ve “Hemşire İş Motivasyon Ölçeği” ile yüz yüze toplanmıştır. Veri analizinde SPSS 25.0 programında tanımlayıcı ve karşılaştırmalı istatistikler kullanılmıştır. Normal dağılıma uyan sayısal verilerin iki örneklem grubu arasındaki istatistiksel değerlendirmesinde student t-Testi; ikiden fazla grup arasındaki istatistiksel değerlendirmelerinde ise tek yönlü ANOVA testi kullanılmıştır. İstatistiksel anlamlılık için toplam tip-1 hata düzeyi %5 olarak kullanılmıştır. Bulgular: Araştırmaya katılan hemşireler çoğunlukla kadın (%79,8), evli (%52), lisans mezunu (%74,2), çoğu ayaktan hizmet veren birimlerde çalışan (%26,2), çoğu 5 yıl ve altı çalışma süresi olan (%45,9), bulunduğu kurumda çalışma süresi 3 yıl ve altı olan (%39,3), haftalık çalışma saati 40 saat ve altında olan (%34,3) katılımcılardır. Katılımcıların çoğu mesleğini severek yapan (%55) ve çoğu isteyerek bu mesleği seçen (%68,1) hemşirelerdir. Sosyal aktivitelere katılım durumu ve katılmak isteme durumu değerlendirildiğinde çoğunlukla kültürel aktivitelerin tercih edildiği görülmüştür. Çalışmaya katılan hemşirelerin çoğu (%64,2) sosyal aktivitelerin hemşire iş motivasyonunu artırdığını düşünmektedir. Sonuç: Araştırma yapılan hastanedeki hemşirelerin iş motivasyonları yüksek bulunmuştur. Çalışmaya katılanlardan sosyal etkinliklere katılan hemşirelerin iş motivasyonları katılmayanlara göre daha yüksek bulunmuştur. Çalışmaya katılan hemşireler sosyal aktivitelerin iş motivasyonunu artırdığını düşünmektedir. Bu çalışmanın hemşire iş motivasyonunu artırmak isteyen yöneticiler için yol gösterici olabileceği düşünülmektedir. Sosyal etkinliklerin hemşire iş motivasyonu ile ilgili literatür kısıtlılığı tespit edilmesi ve bu çalışmanın tek bir kuruma bağlı kalarak yapılması nedeniyle farklı kurumlarda da çalışılması önerilmektedir. Kaynakça: Ağca, V., ve Ertan, H. (2008). Duygusal bağlılık içsel motivasyon ilişkisi: Antalya’da beş yıldızlı otellerde bir inceleme. Akbolat, M., ve Işık, O. (2012). Sağlık çalışanlarının duygusal zekâ düzeylerinin motivasyonlarına etkisi. Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 32(1), 109–124. Atasoy, E., O. (2021). Yetenek yönetimi çalışmalarının çalışan motivasyonuna etkisi (Yüksek lisans tezi). Aydın Üniversitesi. Balunywa, T. (2005). An examination of leadership and employee creativity: The relevance of traits and relationships (Master’s thesis). Makerere University. Bayram-Erkol, G. (2017). Motivasyonun demografik ve meslek özelliklerine göre farklılaşması: Turist rehberler üzerine bir araştırma. Journal of Yaşar University, 12(48), 257–271. Bayer, N., Gölbaşı, Z., ve Esenkaya, E. (2022). Hemşirelerde içsel motivasyon ve toplumsal cinsiyet rolleri tutumu. Ordu Üniversitesi Hemşirelik Çalışmaları Dergisi, 5(1), 22–31.

Anahtar Kelimeler

motivasyon , sosyal etkinlikler , hemşire iş motivasyonu

Examining the relationship between social activities and nurse job motivation: A descriptive study

https://izlik.org/JA57MB74KB

Öz

Introduction and Purpose: Employee motivation is a key factor affecting organizational success and performance. In healthcare institutions, the motivation of nurses, who constitute the largest professional group, significantly improves the quality of care and patient satisfaction. Therefore, it is important for managers to take initiatives to increase the motivation of nurses. This study aimed to determine whether participation in social events organized by the institution made a significant difference in the motivation of nurses. Method: The data for the study were obtained from 371 nurses working at a Training and Research Hospital in Istanbul between March 17-21, 2025, and a total of 198 nurses (53.4%) who volunteered to provide data. Data were collected face-to-face using the “Personal Information Form” and the “Nurse Job Motivation Scale” created by the researchers to determine the participants' sociodemographic characteristics and their participation in social activities. Descriptive and comparative statistics were used in data analysis using the SPSS 25.0 program. The student t-test was used for the statistical evaluation of numerical data following a normal distribution between two sample groups; the one-way ANOVA test was used for statistical evaluations between more than two groups. A total type-1 error level of 5% was used for statistical significance. Findings: The nurses participating in the study were mostly female (79.8%), married (52%), university graduates (74.2%), mostly working in outpatient units (26.2%), mostly with 5 years or less of work experience (45.9%), with 3 years or less of work experience at their current institution (39.3%), and worked 40 hours or less per week (34.3%). Most participants enjoyed their profession (55%) and had chosen this profession willingly (68.1%). When participation in social activities and willingness to participate were evaluated, cultural activities were mostly preferred. Most of the nurses participating in the study (64.2%) believe that social activities increase nursing job motivation. Conclusion: The job motivation of nurses in the hospital where the research was conducted was found to be high. The job motivation of nurses participating in social activities was found to be higher than those who did not participate. The nurses who participated in the study believe that social activities increase work motivation. It is thought that this study could be a guide for managers who want to increase nurse work motivation. Due to the limited literature on social activities and nurse work motivation and the fact that this study was conducted in a single institution, it is recommended that studies be conducted in different institutions as well. Bibliography: Ağca, V., ve Ertan, H. (2008). Duygusal bağlılık içsel motivasyon ilişkisi: Antalya’da beş yıldızlı otellerde bir inceleme. Akbolat, M., ve Işık, O. (2012). Sağlık çalışanlarının duygusal zekâ düzeylerinin motivasyonlarına etkisi. Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 32(1), 109–124. Atasoy, E., O. (2021). Yetenek yönetimi çalışmalarının çalışan motivasyonuna etkisi (Yüksek lisans tezi). Aydın Üniversitesi. Balunywa, T. (2005). An examination of leadership and employee creativity: The relevance of traits and relationships (Master’s thesis). Makerere University. Bayram-Erkol, G. (2017). Motivasyonun demografik ve meslek özelliklerine göre farklılaşması: Turist rehberler üzerine bir araştırma. Journal of Yaşar University, 12(48), 257–271. Bayer, N., Gölbaşı, Z., ve Esenkaya, E. (2022). Hemşirelerde içsel motivasyon ve toplumsal cinsiyet rolleri tutumu. Ordu Üniversitesi Hemşirelik Çalışmaları Dergisi, 5(1), 22–31.

Anahtar Kelimeler

motivation , social activities , nurse job motivation

Kaynakça

• Ağca, V., ve Ertan, H. (2008). Duygusal bağlılık içsel motivasyon ilişkisi: Antalya’da beş yıldızlı otellerde bir inceleme.
• Akbolat, M., ve Işık, O. (2012). Sağlık çalışanlarının duygusal zekâ düzeylerinin motivasyonlarına etkisi. Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 32(1), 109–124.
• Atasoy, E., O. (2021). Yetenek yönetimi çalışmalarının çalışan motivasyonuna etkisi (Yüksek lisans tezi). Aydın Üniversitesi.
• Balunywa, T. (2005). An examination of leadership and employee creativity: The relevance of traits and relationships (Master’s thesis). Makerere University.
• Bayram-Erkol, G. (2017). Motivasyonun demografik ve meslek özelliklerine göre farklılaşması: Turist rehberler üzerine bir araştırma. Journal of Yaşar University, 12(48), 257–271.
• Bayer, N., Gölbaşı, Z., ve Esenkaya, E. (2022). Hemşirelerde içsel motivasyon ve toplumsal cinsiyet rolleri tutumu. Ordu Üniversitesi Hemşirelik Çalışmaları Dergisi, 5(1), 22–31.
• Bodur, S., ve İnfal, S. (2011). Hemşirelerin önem verdikleri motivasyon araçları. Florence Nightingale Journal of Nursing, 19(2), 77–82.
• Çelik, A., ve Karaca, A. (2017). Hemşirelerde ekip çalışması ve motivasyon arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi. Hemşirelikte Eğitim ve Araştırma Dergisi, 14(4), 254–263.
• Çelik, B. (2014). Pediatri hekimleri ve hemşirelerin iş motivasyonu ve yaşam doyumu (Yüksek lisans tezi). Beykent Üniversitesi.
• Engin, E., ve Olcay-Çam, M. (2016). Hemşire iş motivasyonu ölçeği: Geçerlik güvenirlik. Ege Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi Dergisi, 32(3), 1–13.
• Galaş, B. (2012). Duygusal emek ve motivasyon arasındaki ilişki: Hemşireler üzerine bir araştırma. Görkem, D. (2012). İlköğretim öğrencilerinin sosyal etkinliklere katılma durumlarının akademik başarılarına etkisi (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Dokuz Eylül Üniversitesi.
• Göktepe, N., Yalçın, B., Türkmen, E., Dirican, Ü., ve Aydın, M. (2020). The relationship between nurses’ work-related variables, colleague solidarity and job motivation. Journal of Nursing Management, 28(3), 514–521.
• Günay, S., Duranoğlu, M., ve Uğurlu, E. (2024). İletişimin motivasyon–verimlilik ilişkisindeki aracı rolü. PEJOSS, 8(42), 726–734.
• Gündüz, B. (2019). Sosyal hizmet müdahalesinin hastane personelinin iş stresi ve motivasyonlarına etkisi (Yüksek lisans tezi). Sakarya Üniversitesi.
• Gürdoğan, E. P., Kınıcı, E., ve Aksoy, B. (2021). Hemşirelik öğrencilerinin akademik motivasyon düzeyleri ile araştırmaya yönelik tutumları. Yükseköğretim ve Bilim Dergisi, 11(2), 339–347.
• Hakmal, H., Karadağ, M., ve Demir, C. (2012). Hemşirelerin motivasyon düzeylerine etki eden faktörler. Journal of Anatolia Nursing and Health Sciences, 15(3), 181–187.
• İzgi, H. (2016). Sağlık kurumu çalışanlarında motivasyonun verimliliğe etkisi (Yüksek lisans tezi). Toros Üniversitesi.
• Karabulut, N., ve Çetinkaya, F. (2011). Cerrahi kliniklerinde çalışan hemşirelerin hasta bakımında karşılaştıkları güçlükler ve motivasyon düzeyleri. Anadolu Hemşirelik ve Sağlık Bilimleri Dergisi, 14, 1.
• Keser, A. (2006). Çalışma yaşamında motivasyon. Alfa Aktüel Yayınları.
• Kirteler, D. (2024). Cerrahi ve dahili birimlerde çalışan hemşirelerin motivasyon düzeyleri (Yüksek lisans tezi). İzmir Ekonomi Üniversitesi.
• Kundak, Z., Taş, H. Ü., Keleş, A., ve Eğicioğlu, H. (2015). Bir üniversite hastanesinde hemşirelik mesleğinde iş tatmini ve motivasyon. Kocatepe Tıp Dergisi, 16(1), 1–10.
• Mühsinoğlu, S. (2023). Bir kamu hastanesinde çalışanların psikolojik sağlamlık düzeylerinin iş motivasyonuna etkisi (Yüksek lisans tezi). Maltepe Üniversitesi.
• Naghizade, S. (2022). Sağlık kuruluşlarında motivasyon ve tezlerin içerik analizi ile incelenmesi (Yüksek lisans tezi). İstanbul Üniversitesi.
• Öztürk, N. Ş., ve Akbulut, Y. (2011). Hemşirelerin iş gücü verimliliğini etkileyen örgütsel faktörler konusundaki tutumlarının belirlenmesi. Ankara Sağlık Hizmetleri Dergisi, 10(1), 19–30.
• Saracel, N., Taşseven, Ö., ve Kaynak, E. (2016). Türkiye’de çalışan Y kuşağında iş tatmini-motivasyon ilişkisi. Sarıoğlu, E. (2015). Farklı kuşaklardaki hemşirelerin motivasyon kaynaklarının belirlenmesi (Yüksek lisans tezi). Celal Bayar Üniversitesi.
• Semerci, V., ve Seven, A. (2023). Nurses’ fear of COVID-19 and job motivation levels: A cross-sectional study. Online Turkish Journal of Health Sciences, 8(3), 389–395.
• Sevinç, H. (2015). Kamu çalışanlarının motivasyonunda kullanılan araçlar. Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi, 8(39), 944–964.
• Şantaş, G., Şantaş, F., ve Kaya, M. (2024). Meslektaş dayanışması ve iş motivasyonu. Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi İİBF Dergisi, 25(3), 933–954.
• Taşkıran, F. (2013). İbni Sina Hastanesinde çalışan hemşirelerin motivasyon ve tükenmişliğini etkileyen faktörler (Yüksek lisans tezi). Atılım Üniversitesi.
• Toğa, İ., ve Ozmusul, M. (2022). İlkokullarda okul iklimini iyileştirmeye yönelik uygulamalar. Gaziantep Üniversitesi Eğitim Bilimleri Dergisi, 6(Özel Sayı), 146–167.
• Yaman, A., ve Duysak, M. (2020). Türk kamu yönetiminde personel motivasyonu ve verimlilik üzerine etkileri: Erzurum Bölge Adliye Mahkemesi örneği. Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 20(1), 275–298.
• Yapıcıoğlu, G. (2019). Sağlık çalışanlarında motivasyonla bağlantılı iş verimliliği düzeyinin ölçülmesi (Yüksek lisans tezi). Kırklareli Üniversitesi.
• Yıldırım, N., ve Nergiz, E. (2016). Hemşirelerin iş gücü verimliliğini etkileyen motivasyon faktörleri (Yüksek lisans tezi). İstanbul Gelişim Üniversitesi.
• Yüksel, O. (2015). Kamu Hastaneleri Birliği kapsamındaki hastanelerde personel güçlendirmenin iş tatmini ve motivasyon üzerindeki etkileri (Yüksek lisans tezi). Süleyman Demirel Üniversitesi.