Millî Eğitim Akademisi okul yöneticiliğinin meslekleşmesi için bir fırsat olabilir: Türkiye için bütüncül bir okul yöneticisi yetiştirme modeli önerisi
Öz
Öğretmenlik Meslek Kanunu (ÖMK) ve Millî Eğitim Akademisi’nin (MEA) kurulması, Türkiye’de eğitim yöneticiliği alanında önemli bir kırılmaya işaret etmektedir. Bu yapılar, üniversitelerdeki eğitim yönetimi anabilim dallarına ve lisansüstü programlara yönelik ilgiyi düşürmüş görünüyor. Bu durum, zamanla akademik alanın kurumsal işlevini sorgulanır hale getirebileceğinden, eğitim yönetimi alanı için yapısal bir krize dönüşme potansiyeli taşımaktadır. Bu çalışma, söz konusu krizi fırsata çevirmeye dönük olarak, Türkiye bağlamına özgü, yeterlik temelli ve çok aktörlü bir okul yöneticisi yetiştirme modeli önermektedir. Model dünyadaki deneyimi ABD, Birleşik Krallık ve OECD örneklerinden yararlanarak göz önünde bulunduruyor. Fakat ağırlıklı olarak ulusal literatürde yer alan tartışmalar, öneriler modeller ve denemeler üzerinden sosyo-kültürel bağlamla, politik ve akademik birikimle uyumlu bir model öneriyor. Model, Türkiye’de eğitim liderliğinin meslekleşmesini ve okul yöneticiliğinin sürdürülebilir biçimde profesyonelleşmesini amaçlamaktadır. Çalışma, akademi ile MEB arasında kurumsal bir eşgüdüm önererek, politika yapıcılara bütüncül bir yol haritası sunmaktadır.
Anahtar Kelimeler
Eğitim yönetimi, meslekleşme, Milli Eğitim Akademisi, okul yöneticiliği, yetiştirme modeli
Teşekkür
Bu modelin taslağını okuyan ve geliştirici ve destekleyici öneriyleriyle katkı sağlayan Murat Polat ve Kevser Yıldırım'a teşekkür ederim.
Kaynakça
- Altın, F., & Vatanartıran, S. (2014). Türkiye’de okul yöneticisi yetiştirme, atama ve sürekli geliştirme model önerisi. Kırşehir Eğitim Fakültesi Dergisi, 15(2), 17-35.
- Balcı, A. (2002). Eğitim yönetimi. Ankara: PegemA.
- Balcı, A. (2003). Türkiye’de eğitim yöneticisi ve eğitim müfettişi yetiştirme uygulamaları: Sorunlar ve öneriler. Eğitimde Yansımalar VII: Çağdaş Eğitim Sistemlerinde Öğretmen Yetiştirme (21-23 Mayıs 2003 Sempozyum Bildirisi). Tekışık Vakfı Yayınları.
- Balcı, A. (2008). Türkiye’de eğitim yönetiminin bilimleşme süreci. Kuram ve Uygulamada Eğitim Yönetimi, 14(54), 181-209.
- Balyer, A., & Gündüz, Y. (2011). Değişik ülkelerde okul müdürlerinin yetiştirilmesi: Türk eğitim sistemi için bir model önerisi. Kuramsal Eğitimbilim Dergisi, 4(2), 182-197.
- Bush, T. (1998). The national professional qualification for headship: The key to effective school leadership? School Leadership & Management, 18(3), 321–334.
- Çelenk, S. (2002). Geleceğin eğitim yöneticilerinin yetiştirilmesinde bir model önerisi. 21. Yüzyıl Eğitim Yöneticilerinin Yetiştirilmesi Sempozyumu Bildirileri (ss. 65-82). Ankara: A.Ü. Eğitim Bilimleri Fakültesi Yayınları.
- Cemaloğlu, N. (2005). Türkiye’de okul yöneticisi yetiştirme ve istihdamı: Var olan durum, olası gelişmeler ve sorunlar. Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi, 25(2), 249-274.
- Gümüşeli, A. İ. (2001). Çağdaş okul müdürünün liderlik alanları. Kuram ve Uygulamada Eğitim Yönetimi Dergisi, 28, 531-548.
- Işık, H. (2003). Okul müdürlerinin yetiştirilmelerinde yeni bir model önerisi. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 24, 206-211.