Derleme

Egzersizin Mitokondriyal Fonksiyon, Oksidatif Stres, Mitohormesis ve Kahverengi Yağ Dokusu Üzerine Etkisi

Cilt: 9 Sayı: 3 31 Aralık 2024
PDF İndir
TR EN

Egzersizin Mitokondriyal Fonksiyon, Oksidatif Stres, Mitohormesis ve Kahverengi Yağ Dokusu Üzerine Etkisi

Öz

Vücutta egzersizin tipine, şiddetine ve süresine bağlı olarak belirli fizyolojik değişiklikler olmaktadır. Düzenli yapılan egzersizle birlikte yağ doku ve iskelet kası başta olmak üzere vücutta birçok dokuda adaptasyonlar olduğu ve bunun sonucunda sporcuların dayanıklılık kapasitesinin ve spor performansının arttığı bilinmektedir. Egzersizle birlikte yağ dokuda bazı farklılaşmalar olmaktadır. Beyaz yağ dokuda meydana gelen mitokondri sayısında ve aktivitesinde artışla gözlenen kahverengileşmeyle birlikte toplam kahverengi yağ dokusunun artışı spor performansını olumlu etkileyebilmektedir. Egzersiz; enerji üretimini ve oksijen kullanma kapasitesini de artırmaktadır. Artan mitokondriyal aktiviteyle birlikte oksidatif streste artış gözlenebilmektedir. Oksidatif stres etkisiyle oluşan serbest radikallerin artışını önlemek ve oluşan serbest radikalleri etkisiz hale getirebilmek için vücutta antioksidan savunma sistemi devreye girmektedir. Genellikle tek bir akut egzersize karşı oluşturulan adaptif cevap sınırlıdır ve genellikle oksidatif hasarla sonuçlanır. Egzersiz düzenli olarak yapıldığında ise vücutta oksidatif stresi azaltmak için bazı adaptasyonların geliştiği gözlenmektedir. Kronik yapılan egzersizlerde süreç çift yönlüdür. Öncelikle serbest radikal oluşumu ve bunun sonucunda oksidatif stres gözlenir. Bunun ardından egzersiz nedeniyle oluşan oksidatif stresin negatif etkilerini minimuma indirmek için vücudun antioksidan savunma sistemi devreye girer. Ayrıca son yıllarda mitokondriyal stresin kısa vadeli metabolik faydalar sağlayabileceği, artan stres direncinde ve yaşam süresinde uzun vadeli faydalar sağlayan bir hormetik yanıtı da tetikleyebileceği düşünülmektedir. Mitohormesis olarak adlandırılan bu yanıt canlının maruz kaldığı stres faktörlerine karşı korumayı artırarak adaptasyon sağlamasına yardımcı olmaktadır. Bu derlemenin amacı egzersizin kahverengi yağ dokusu, mitokondriyal fonksiyon, oksidatif stres, buna bağlı olarak gelişen mitohormesis ile ilişkili yolakları göstermektir.

Anahtar Kelimeler

Destekleyen Kurum

Bulunmamaktadır

Kaynakça

  1. Akimoto, T., Pohnert, S. C., Li, P., Zhang, M., Gumbs, C., Rosenberg, P. B., Yan, Z. (2005). Exercise stimulates Pgc-1α transcription in skeletal muscle through activation of the p38 MAPK pathway. Journal of Biological Chemistry, 280(20), 19587-19593.
  2. Bartelt, A., & Heeren, J. (2014). Adipose tissue browning and metabolic health. Nature Reviews Endocrinology, 10(1), 24-36.
  3. Bloomer, R. J., & Goldfarb, A. H. (2004). Anaerobic exercise and oxidative stress: a review. Canadian journal of applied physiology, 29(3), 245-263.
  4. Boström, P., Wu, J., Jedrychowski, M. P., Korde, A., Ye, L., Lo, J. C., Long, J. Z. (2012). A PGC1-α-dependent myokine that drives brown-fat-like development of white fat and thermogenesis. Nature, 481(7382), 463-468.
  5. Boveris, A., & Navarro, A. (2008). Systemic and mitochondrial adaptive responses to moderate exercise in rodents. Free Radical Biology and Medicine, 44(2), 224-229.
  6. Calabrese, E. J. (2015). Hormesis: principles and applications. Homeopathy, 104(02), 69-82.
  7. Cantó, C., Jiang, L. Q., Deshmukh, A. S., Mataki, C., Coste, A., Lagouge, M., Auwerx, J. (2010). Interdependence of AMPK and SIRT1 for metabolic adaptation to fasting and exercise in skeletal muscle. Cell metabolism, 11(3), 213-219.
  8. Cheng, C.-F., Ku, H.-C., & Lin, H. (2018). PGC-1α as a pivotal factor in lipid and metabolic regulation. International journal of molecular sciences, 19(11), 3447.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Beslenme ve Diyetetik

Bölüm

Derleme

Yayımlanma Tarihi

31 Aralık 2024

Gönderilme Tarihi

4 Mart 2022

Kabul Tarihi

19 Ocak 2023

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2024 Cilt: 9 Sayı: 3

Kaynak Göster

APA
Arslanoğlu Badem, E., & Dikmen, D. (2024). Egzersizin Mitokondriyal Fonksiyon, Oksidatif Stres, Mitohormesis ve Kahverengi Yağ Dokusu Üzerine Etkisi. Health Academy Kastamonu, 9(3), 506-519. https://doi.org/10.25279/sak.1082615
AMA
1.Arslanoğlu Badem E, Dikmen D. Egzersizin Mitokondriyal Fonksiyon, Oksidatif Stres, Mitohormesis ve Kahverengi Yağ Dokusu Üzerine Etkisi. sak. 2024;9(3):506-519. doi:10.25279/sak.1082615
Chicago
Arslanoğlu Badem, Ebru, ve Derya Dikmen. 2024. “Egzersizin Mitokondriyal Fonksiyon, Oksidatif Stres, Mitohormesis ve Kahverengi Yağ Dokusu Üzerine Etkisi”. Health Academy Kastamonu 9 (3): 506-19. https://doi.org/10.25279/sak.1082615.
EndNote
Arslanoğlu Badem E, Dikmen D (01 Aralık 2024) Egzersizin Mitokondriyal Fonksiyon, Oksidatif Stres, Mitohormesis ve Kahverengi Yağ Dokusu Üzerine Etkisi. Health Academy Kastamonu 9 3 506–519.
IEEE
[1]E. Arslanoğlu Badem ve D. Dikmen, “Egzersizin Mitokondriyal Fonksiyon, Oksidatif Stres, Mitohormesis ve Kahverengi Yağ Dokusu Üzerine Etkisi”, sak, c. 9, sy 3, ss. 506–519, Ara. 2024, doi: 10.25279/sak.1082615.
ISNAD
Arslanoğlu Badem, Ebru - Dikmen, Derya. “Egzersizin Mitokondriyal Fonksiyon, Oksidatif Stres, Mitohormesis ve Kahverengi Yağ Dokusu Üzerine Etkisi”. Health Academy Kastamonu 9/3 (01 Aralık 2024): 506-519. https://doi.org/10.25279/sak.1082615.
JAMA
1.Arslanoğlu Badem E, Dikmen D. Egzersizin Mitokondriyal Fonksiyon, Oksidatif Stres, Mitohormesis ve Kahverengi Yağ Dokusu Üzerine Etkisi. sak. 2024;9:506–519.
MLA
Arslanoğlu Badem, Ebru, ve Derya Dikmen. “Egzersizin Mitokondriyal Fonksiyon, Oksidatif Stres, Mitohormesis ve Kahverengi Yağ Dokusu Üzerine Etkisi”. Health Academy Kastamonu, c. 9, sy 3, Aralık 2024, ss. 506-19, doi:10.25279/sak.1082615.
Vancouver
1.Ebru Arslanoğlu Badem, Derya Dikmen. Egzersizin Mitokondriyal Fonksiyon, Oksidatif Stres, Mitohormesis ve Kahverengi Yağ Dokusu Üzerine Etkisi. sak. 01 Aralık 2024;9(3):506-19. doi:10.25279/sak.1082615

Sağlık Akademisi Kastamonu, 2017 yılından itibaren UAK doçentlik kriterlerine göre 1-b dergiler (SCI, SSCI, SCI-expanded, ESCI dışındaki uluslararası indekslerde taranan dergiler) sınıfında yer almaktadır. SAĞLIK AKADEMİSİ KASTAMONU Dergi kapağı Türk Patent Enstitüsü tarafından tescil edilmiştir.