Derleme

Çölyak Hastalığı Olan Çocukların Ağız ve Diş Sağlığı Durumu

Cilt: 9 Sayı: 3 31 Aralık 2024
PDF İndir
TR EN

Çölyak Hastalığı Olan Çocukların Ağız ve Diş Sağlığı Durumu

Öz

Çölyak hastalığı buğday, çavdar ve arpada bulunan glüten alımının neden olduğu otoimmün bir hastalıktır. Çocukların yaklaşık %1’ini etkiler, ancak vakaların %90’ının teşhis edilmediği kabul edilir. Klinik olarak diyare, şişkinlik, kilo kaybı ve karın ağrısı gibi gastrointestinal belirtileri bulunmaktadır. Aynı zamanda mine defektleri, dişlerde sürme gecikmeleri, tekrarlayan aftöz ülserler gibi ağız belirtileri bulunmaktadır. Diş hekimleri rutin muayene ve diş tedavisi sırasında özellikle klinik semptom göstermeyen sistemik hastalığı olan çocuklarda çölyak hastalığının erken tanısında yönlendirme yapabilir. Erken tanı ile hastalığın tedavisine yönelik glütensiz diyete başlanması semptomların giderilmesine, bağırsak mukozasının iyileşmesine ve uzun dönemde gelişebilecek komplikasyonların önlenmesine yardımcı olur. Bu derleme çölyak hastalığının tanısı, klinik bulguları ve ağız bulguları konusunda literatürdeki bilgileri değerlendirmektedir. Diş hekimleri özellikle çocuk hastalarda çölyak hastalığının ağız bulgularını detaylı bir şekilde sorgulayıp hastayı uygun hekime yönlendirerek erken teşhis ve tedavinin başlatılmasında önemli rol oynamaktadır. Çölyak hastalığı olan çocuklarda çoklu organ bozukluğu gelişebileceği için pediatristler, gastroenterologlar ve diş hekimleri arasındaki iş birliğine dayalı çalışma önemlidir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Acar, S., Yetkıner, A. A., Ersın, N., Oncag, O., Aydogdu, S., & Arıkan, C. (2012). Oral findings and salivary parameters in children with celiac disease: a preliminary study. Medical Principles and Practice, 21(2), 129-133.
  2. Aguirre, J. M., Rodriguez, R., Oribe, D., & Vitoria, J. C. (1997). Dental enamel defects in celiac patients. Oral Surgery, Oral Medicine, Oral Pathology, Oral Radiology, and Endodontology, 84(6), 646-650.
  3. Alamoudi, N.M., Alsadat, F.A., El-Housseiny, A.A., Felemban, O.M., Al Tuwirqi, A.A., Mosli, R.H., Saadah, O.I. (2020). Dental maturity in children with celiac disease: A case-control study. BMC Oral Health. 201, 311.
  4. Aydemir S, Solak Tekin N, Aktunç E, Numanoǧlu G, Üstündaǧ Y. Celiac disease in patients having recurrent aphthous stomatitis. Turkish J Gastroenterol. 2004;15(3):192-195.
  5. Baccaglini, L., Lalla, R. V., Bruce, A. J., Sartori‐Valinotti, J. C., Latortue, M. C., Carrozzo, M., & Rogers III, R. S. (2011). Urban legends: recurrent aphthous stomatitis. Oral Diseases, 17(8), 755-770.
  6. Barros IO, Mestrinho HD, Pratesi R, Gandolfi L, Medeiros OS, Acevedo AC. (2004). Dental alterations in celiac children: a review of literature and case report. Rev Reg Aracatuba Assoc Paul Cir Dent. 58, 140-143.
  7. Barton, S. H., Kelly, D. G., & Murray, J. A. (2007). Nutritional deficiencies in celiac disease. Gastroenterology Clinics of North America, 36(1), 93-108.
  8. Bascuñán, K.A., Vespa, M.C., Araya, M. (2017). Celiac disease: understanding the gluten-free diet. European Journal of Nutrition. 56(2), 449–459.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Çocuk Diş Hekimliği

Bölüm

Derleme

Yayımlanma Tarihi

31 Aralık 2024

Gönderilme Tarihi

3 Temmuz 2023

Kabul Tarihi

18 Eylül 2023

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2024 Cilt: 9 Sayı: 3

Kaynak Göster

APA
Bektaş, Ö. (2024). Çölyak Hastalığı Olan Çocukların Ağız ve Diş Sağlığı Durumu. Health Academy Kastamonu, 9(3), 520-531. https://doi.org/10.25279/sak.1313004
AMA
1.Bektaş Ö. Çölyak Hastalığı Olan Çocukların Ağız ve Diş Sağlığı Durumu. sak. 2024;9(3):520-531. doi:10.25279/sak.1313004
Chicago
Bektaş, Özge. 2024. “Çölyak Hastalığı Olan Çocukların Ağız ve Diş Sağlığı Durumu”. Health Academy Kastamonu 9 (3): 520-31. https://doi.org/10.25279/sak.1313004.
EndNote
Bektaş Ö (01 Aralık 2024) Çölyak Hastalığı Olan Çocukların Ağız ve Diş Sağlığı Durumu. Health Academy Kastamonu 9 3 520–531.
IEEE
[1]Ö. Bektaş, “Çölyak Hastalığı Olan Çocukların Ağız ve Diş Sağlığı Durumu”, sak, c. 9, sy 3, ss. 520–531, Ara. 2024, doi: 10.25279/sak.1313004.
ISNAD
Bektaş, Özge. “Çölyak Hastalığı Olan Çocukların Ağız ve Diş Sağlığı Durumu”. Health Academy Kastamonu 9/3 (01 Aralık 2024): 520-531. https://doi.org/10.25279/sak.1313004.
JAMA
1.Bektaş Ö. Çölyak Hastalığı Olan Çocukların Ağız ve Diş Sağlığı Durumu. sak. 2024;9:520–531.
MLA
Bektaş, Özge. “Çölyak Hastalığı Olan Çocukların Ağız ve Diş Sağlığı Durumu”. Health Academy Kastamonu, c. 9, sy 3, Aralık 2024, ss. 520-31, doi:10.25279/sak.1313004.
Vancouver
1.Özge Bektaş. Çölyak Hastalığı Olan Çocukların Ağız ve Diş Sağlığı Durumu. sak. 01 Aralık 2024;9(3):520-31. doi:10.25279/sak.1313004

Sağlık Akademisi Kastamonu, 2017 yılından itibaren UAK doçentlik kriterlerine göre 1-b dergiler (SCI, SSCI, SCI-expanded, ESCI dışındaki uluslararası indekslerde taranan dergiler) sınıfında yer almaktadır. SAĞLIK AKADEMİSİ KASTAMONU Dergi kapağı Türk Patent Enstitüsü tarafından tescil edilmiştir.